{"release_id":"release-2026-11-03-6c742fbd8e","bepaling":{"schema_version":"1.0.0","id":"prov:wvsv:art-4.3.13","type":"bepaling","wetboek":"wvsv_nieuw","artikelnummer":"4.3.13","structuurpad":["Boek 4","Hoofdstuk 3","Titel 3.3"],"versie_ids":["provv:wvsv:art-4.3.13:stb-2026-56","provv:wvsv:art-4.3.13:kwest-wet"],"vastgestelde_versie_id":"provv:wvsv:art-4.3.13:stb-2026-56","voorgestelde_versie_ids":[],"geconsolideerde_versie_id":"provv:wvsv:art-4.3.13:kwest-wet","review_ids":[]},"artikelnummer":"4.3.13","titel":null,"structuurpad":["Boek 4","Hoofdstuk 3","Titel 3.3"],"labels":["Wettekst","Nog niet in werking","Toelichting"],"vastgesteld":{"id":"provv:wvsv:art-4.3.13:stb-2026-56","label":"Vastgesteld (Stb. 2026, 56)","documentversie_id":"docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa","document_titel":"Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56)","document_url":"https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.html","sha256":"e3e33d868eaad813515d3f14520f88b2f225da1887631510d67b8c5d85fc534d","tekst":"1. Onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging leidt tot strafvermindering indien het daardoor veroorzaakte nadeel langs deze weg kan worden gecompenseerd en strafvermindering in het belang is van een goede rechtsbedeling.\n2. Artikel 4.3.12, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.","leden":[{"id":"sec:stb-2026-56:art-4.3.13/lid-1","soort":"lid","nummer":"1","tekst":"1. Onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging leidt tot strafvermindering indien het daardoor veroorzaakte nadeel langs deze weg kan worden gecompenseerd en strafvermindering in het belang is van een goede rechtsbedeling.","kinderen":[]},{"id":"sec:stb-2026-56:art-4.3.13/lid-2","soort":"lid","nummer":"2","tekst":"2. Artikel 4.3.12, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.","kinderen":[]}],"juridische_context":{"brontype":"official_enactment","wetgevingsfase":"enacted","publicatiestatus":"published","inwerkingtreding_status":"not_in_force","consolidatiekarakter":"not_applicable","status_bewijs_ids":["evidence:46157f0fb01d1ed6","evidence:ed98a65feb84edbe","evidence:8c45d0baf16aa816"],"status_gecontroleerd_op":"2026-11-03","geldig_vanaf":{"waarde":null,"status":"not_stated"},"geldig_tot":{"waarde":null,"status":"not_stated"}},"herkomst_analyse":{"vergelijking":{},"gelijkenis":{},"conclusie":"primaire_bron","wijzigingsinstructie_ids":[]},"bronlocator":{"xml_pad":"/officiele-publicatie[1]/staatsblad[1]/wet-besluit[1]/wettekst[1]/boek[4]/hoofdstuk[3]/titeldeel[3]/artikel[2]"},"tekstonderdeel_id":"sec:stb-2026-56:art-4.3.13"},"voorgesteld":[],"geconsolideerd":{"id":"provv:wvsv:art-4.3.13:kwest-wet","label":"Geconsolideerde presentatie (KWEST)","documentversie_id":"docv:kwest-wet:f48b037c7e4f","document_titel":"Geconsolideerde tekst (KWEST, repository)","document_url":"https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/wet.xml","sha256":"f48b037c7e4f05b88c4d3fba25429ed34fb3da1a1b421884256dc58b0758df87","tekst":"1. Onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging leidt tot strafvermindering indien het daardoor veroorzaakte nadeel langs deze weg kan worden gecompenseerd en strafvermindering in het belang is van een goede rechtsbedeling.\n2. Artikel 4.3.12, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.","leden":[{"id":"sec:kwest-wet:art-4.3.13/lid-1","soort":"lid","nummer":"1","tekst":"1. Onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging leidt tot strafvermindering indien het daardoor veroorzaakte nadeel langs deze weg kan worden gecompenseerd en strafvermindering in het belang is van een goede rechtsbedeling.","kinderen":[]},{"id":"sec:kwest-wet:art-4.3.13/lid-2","soort":"lid","nummer":"2","tekst":"2. Artikel 4.3.12, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.","kinderen":[]}],"juridische_context":{"brontype":"consolidated_presentation","wetgevingsfase":"enacted","publicatiestatus":"published","inwerkingtreding_status":"not_in_force","consolidatiekarakter":"editorial_compilation","status_bewijs_ids":[],"status_gecontroleerd_op":"2026-11-03","geldig_vanaf":{"waarde":null,"status":"not_stated"},"geldig_tot":{"waarde":null,"status":"not_stated"}},"herkomst_analyse":{"vergelijking":{"stb-2026-56":"exact","stb-2026-57":"afwezig","kst-36913-2":"afwezig"},"gelijkenis":{"stb-2026-56":1},"conclusie":"gelijk_aan_stb_2026_56","wijzigingsinstructie_ids":[]},"bronlocator":{"xml_pad":"/wetgeving[1]/wettekst[1]/boek[4]/hoofdstuk[3]/titeldeel[3]/artikel[2]","kwest_about_id":"artikel=4.3.13","kwest_part_id":"artikel=4.3.13"},"tekstonderdeel_id":"sec:kwest-wet:art-4.3.13"},"voorstel_verschilt":false,"wijzigingsinstructies":[],"toelichting":[{"schema_version":"1.0.0","id":"mvt:36327:724","type":"toelichting","documentversie_id":"docv:kwest-toelichting-36327:418eb8932339","soort":"artikelsgewijs","artikelnummers":["4.3.13"],"bepaling_ids":["prov:wvsv:art-4.3.13"],"titelpad":["ARTIKELSGEWIJS DEEL","BOEK 4 BERECHTING","HOOFDSTUK 3 De beraadslaging, de uitspraak en het eindvonnis","TITEL 3.3 Processuele sancties","Artikel 4.3.13 [strafvermindering]"],"tekst":"Eerste lid\nStrafvermindering wordt als processuele sanctie toegepast bij onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging. Dat onrechtmatig handelen leidt alleen tot vermindering van de opgelegde straf indien het daardoor veroorzaakte nadeel langs deze weg kan worden gecompenseerd en strafvermindering in het belang van een goede rechtsbedeling is. Dat onrechtmatig handelen alleen tot strafvermindering kan leiden als het daardoor veroorzaakte nadeel langs deze weg kan worden gecompenseerd, sluit aan bij het huidige artikel 359a en daarmee bij de rechtspraak van de Hoge Raad waaruit blijkt wanneer aan deze voorwaarde voldaan is. Strafvermindering laat zich als rechtsgevolg dat geschikt is voor compensatie onder meer verbinden aan onrechtmatig handelen dat een inbreuk maakt op de lichamelijke integriteit of de persoonlijke levenssfeer van de verdachte (ECLI:NL:HR:2020:1889, NJ 2021/169 m.nt. Jörg). In het bijzonder het aanwenden van disproportioneel geweld tegen de verdachte bij de aanhouding kan tot strafvermindering aanleiding geven. Daarnaast kan – in plaats van schadevergoeding – strafvermindering worden toegepast indien de zaak niet binnen een redelijke termijn is berecht. De toelichting op artikel 4.3.12 gaat nader in op de verhouding tussen schadevergoeding en strafvermindering bij overschrijding van de redelijke termijn.\nDe Hoge Raad heeft in het Afvoerpijparrest en in zijn arrest van 1 december 2020 een kader voor de toepassing van de processuele sanctie van strafvermindering geformuleerd (ECLI:NL:HR:2004:AM2533, NJ 2004/376; ECLI:NL:HR:2020:1889, NJ 2021/169). Strafvermindering komt op grond van het huidige artikel 359a slechts in aanmerking als aannemelijk is dat a) de verdachte daadwerkelijk nadeel heeft ondervonden; b) dit nadeel is veroorzaakt door het verzuim; c) het nadeel geschikt is voor compensatie door middel van strafvermindering; d) strafvermindering ook in het licht van het belang van het geschonden voorschrift en de ernst van het verzuim gerechtvaardigd is. Dit kader blijft bruikbaar, met aanpassing van het gestelde onder d. Voortaan gaat het erom of strafvermindering in het belang is van een goede rechtsbedeling. Bij die afweging kunnen op grond van het tweede lid van artikel 4.3.12, in verbinding met het tweede lid van dit artikel, naast het nadeel voor de verdachte het belang dat het geschonden voorschrift dient en de ernst van het onrechtmatig handelen onverminderd een rol spelen.\nDe Hoge Raad heeft enkele jaren voor het Afvoerpijparrest een beperking geformuleerd van de vormen van onrechtmatig handelen die tot strafvermindering aanleiding kunnen geven die in dit kader de aandacht vraagt. Verzuimen bij de aanhouding of inverzekeringstelling die de verdachte bij de beoordeling van de rechtmatigheid van de inverzekeringstelling aan de rechter-commissaris had kunnen voorleggen, kunnen ingevolge het desbetreffende arrest niet tot strafvermindering leiden (ECLI:NL:HR:2001:AB1566, NJ 2001/587 m.nt. Reijntjes). Deze regel is in latere rechtspraak wel genuanceerd (zie G.J.M. Corstens, Het Nederlandse strafprocesrecht, bewerkt door M.J. Borgers en T. Kooijmans, Deventer: Wolters Kluwer 2021 par. XVI.11). Voor het nieuwe wetboek geldt dat de rechter-commissaris alleen beoordeelt of de voortzetting van de inverzekeringstelling rechtmatig is; de rechtmatigheid van de aanvankelijke vrijheidsbeneming is aan diens oordeel onttrokken. Daarbij past dat onrechtmatigheden bij de aanhouding en inverzekeringstelling niet worden uitgesloten van de mogelijkheid tot toepassing van een processuele sanctie.\nToepassing van strafvermindering als processuele sanctie is behoudens de toepasselijkheid van artikel 4.3.16 beperkt tot onrechtmatig handelen bij de opsporing en de vervolging. Ook burgers of buitenlandse autoriteiten kunnen handelingen verrichten in het opsporingsonderzoek onder gezag van het openbaar ministerie. Dat handelen kan aanleiding geven tot toepassing van een processuele sanctie. Onrechtmatigheden die plaatsvinden buiten het opsporingsonderzoek naar of de vervolging van de verdachte ter zake van het tenlastegelegde feit kunnen, wanneer zij wel van bepalende invloed zijn geweest op die opsporing of vervolging, op grond van artikel 4.3.16 leiden tot strafvermindering. In de toelichting op dat artikel wordt besproken in welke gevallen dit relevant kan zijn.\nTweede lid\nIn dit artikellid wordt artikel 4.3.12, tweede lid, van overeenkomstige toepassing verklaard. Hierin zijn de factoren opgenomen die een rol kunnen spelen bij de afweging die de rechter moet maken in het kader van de goede rechtsbedeling. In de inleiding op Titel 3.3 is al een algemene uitleg gegeven aan het richtsnoer van de goede rechtsbedeling, mede aan de hand van de factoren uit artikel 4.3.12, tweede lid. Strafvermindering is aangewezen indien het gaat, in de woorden van de Hoge Raad, «om een voldoende ernstig vormverzuim dat concreet de belangen van de verdachte in de strafzaak heeft aangetast» (ECLI:NL:HR:2020:1889, NJ 2021/169 m.nt. Jörg, r.o. 2.3.2). De rechter kan beoordelen of hiervan sprake is mede aan de hand van het belang dat het geschonden voorschrift dient, de ernst van de onrechtmatigheid en het daardoor veroorzaakte nadeel. Is strafvermindering niet in het belang van een goede rechtsbedeling, dan kan – in geval van overschrijding van de redelijke termijn -een schadevergoeding worden toegekend of worden volstaan met de constatering van de onrechtmatigheid.","bronlocator":{"xml_pad":"/toelichting[1]/artikelsgewijs[1]/boek[4]/hoofdstuk[3]/titeldeel[3]/artikel[2]","kwest_about_id":"artikel=4.3.13","kwest_part_id":"artikel=4.3.13"},"verificatie":{"officieel_documentversie_id":"docv:kst-36327-3:e1b226686555","status":"verified","methode":"langste passage (≥40 tekens) genormaliseerd teruggezocht in officiële Kamerstuk-XML"},"bewijs_ids":[],"document_titel":"Toelichting 36327 (KWEST-structuur)","document_url":"https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/toelichting-36327.xml"}],"definities":[],"verwijst_naar":["4.3.12"],"verwezen_door":["4.3.16"],"transponering":[{"schema_version":"1.0.0","id":"trans:nieuw_huidig:4.3.13:1","type":"transponering","richting":"nieuw_huidig","tabelversie":"2023-07-06","documentversie_id":"docv:kwest-transponering-nieuw-huidig:9628056285be","nieuw":{"artikel":"4.3.13","lid":"1","verwijzing_tekst":null,"tekst":"Onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging leidt tot strafvermindering indien het daardoor veroorzaakte nadeel langs deze weg kan worden gecompenseerd en strafvermindering in het belang is van een goede rechtsbedeling."},"huidig":{"artikel":"359a","lid":"a","verwijzing_tekst":"359a, a; nieuw","tekst":"De rechtbank kan, indien blijkt dat bij het voorbereidend onderzoek vormen zijn verzuimd die niet meer kunnen worden hersteld en de rechtsgevolgen hiervan niet uit de wet blijken, bepalen dat: a. de hoogte van de straf in verhouding tot de ernst van het verzuim, zal worden verlaagd, indien het door het verzuim veroorzaakte nadeel langs deze weg kan worden gecompenseerd;"},"koppelingstype":"maps_to","bron_opmerking":"tabel: deels nieuw","tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst":"exact","bepaling_id":"prov:wvsv:art-4.3.13","bewijs_ids":["evidence:04726586923cffba"]},{"schema_version":"1.0.0","id":"trans:nieuw_huidig:4.3.13:2","type":"transponering","richting":"nieuw_huidig","tabelversie":"2023-07-06","documentversie_id":"docv:kwest-transponering-nieuw-huidig:9628056285be","nieuw":{"artikel":"4.3.13","lid":"2","verwijzing_tekst":null,"tekst":"Artikel 4.3.12, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing."},"huidig":{"artikel":null,"lid":null,"verwijzing_tekst":"nieuw","tekst":null},"koppelingstype":"new_provision","bron_opmerking":null,"tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst":"exact","bepaling_id":"prov:wvsv:art-4.3.13","bewijs_ids":["evidence:17e4450dae0bbf7f"]},{"schema_version":"1.0.0","id":"trans:huidig_nieuw:359a:2","type":"transponering","richting":"huidig_nieuw","tabelversie":"2023-07-06","documentversie_id":"docv:kwest-transponering-huidig-nieuw:d3117a9cd6d1","nieuw":{"artikel":"4.3.13","lid":"1","verwijzing_tekst":"4.3.13, 1","tekst":"1. Onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging leidt tot strafvermindering indien het daardoor veroorzaakte nadeel langs deze weg kan worden gecompenseerd en strafvermindering in het belang is van een goede rechtsbedeling."},"huidig":{"artikel":"359a","lid":"a","verwijzing_tekst":null,"tekst":"de hoogte van de straf in verhouding tot de ernst van het verzuim, zal worden verlaagd, indien het door het verzuim veroorzaakte nadeel langs deze weg kan worden gecompenseerd;"},"koppelingstype":"maps_to","bron_opmerking":null,"tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst":"exact","bepaling_id":"prov:wvsv:art-4.3.13","bewijs_ids":["evidence:140e4e974762714f"]}],"reviews":[],"vorige":"4.3.12","volgende":"4.3.14"}