{ "release_id": "release-2026-11-03-6c742fbd8e", "schema_version": "1.0.0", "id": "factsheet:artikel:2.8.17", "type": "factsheet_artikel", "run_id": "run-2026-11-09T10-04-47-158Z", "bepaling": { "schema_version": "1.0.0", "id": "prov:wvsv:art-2.8.17", "type": "bepaling", "wetboek": "wvsv_nieuw", "artikelnummer": "2.8.17", "structuurpad": [ "Boek 2", "Hoofdstuk 8", "Titel 8.2", "Afdeling 8.2.9" ], "versie_ids": [ "provv:wvsv:art-2.8.17:stb-2026-56", "provv:wvsv:art-2.8.17:kst-36913-2", "provv:wvsv:art-2.8.17:kwest-wet" ], "vastgestelde_versie_id": "provv:wvsv:art-2.8.17:stb-2026-56", "voorgestelde_versie_ids": [ "provv:wvsv:art-2.8.17:kst-36913-2" ], "geconsolideerde_versie_id": "provv:wvsv:art-2.8.17:kwest-wet", "review_ids": [] }, "labels": [ "Wettekst (vastgesteld, nog niet in werking)", "Voorstel (eerste aanvullingswet, in behandeling)", "Toelichting beschikbaar" ], "vastgestelde_tekst": { "status": "present", "id": "provv:wvsv:art-2.8.17:stb-2026-56", "documentversie_id": "docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa", "bron": { "documentversie_id": "docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa", "document": { "id": "doc:stb-2026-56", "titel": "Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56)", "urls": { "html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.html", "xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.xml", "pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.pdf" }, "officiele_identificaties": [ { "soort": "staatsblad", "waarde": "Stb. 2026, 56" }, { "soort": "dossiernummer", "waarde": "36327" } ] }, "juridische_context": { "brontype": "official_enactment", "wetgevingsfase": "enacted", "publicatiestatus": "published", "inwerkingtreding_status": "not_in_force", "consolidatiekarakter": "not_applicable", "status_bewijs_ids": [ "evidence:46157f0fb01d1ed6", "evidence:ed98a65feb84edbe", "evidence:8c45d0baf16aa816" ], "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03", "geldig_vanaf": { "waarde": null, "status": "not_stated" }, "geldig_tot": { "waarde": null, "status": "not_stated" } }, "sha256": "e3e33d868eaad813515d3f14520f88b2f225da1887631510d67b8c5d85fc534d", "opmerkingen": [ "Boeken 7 en 8 zijn in deze wet gereserveerd; zij worden vastgesteld bij Stb. 2026, 57." ] }, "tekstonderdeel_id": "sec:stb-2026-56:art-2.8.17", "tekst": "[Gereserveerd]", "leden": [], "juridische_context": { "brontype": "official_enactment", "wetgevingsfase": "enacted", "publicatiestatus": "published", "inwerkingtreding_status": "not_in_force", "consolidatiekarakter": "not_applicable", "status_bewijs_ids": [ "evidence:46157f0fb01d1ed6", "evidence:ed98a65feb84edbe", "evidence:8c45d0baf16aa816" ], "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03", "geldig_vanaf": { "waarde": null, "status": "not_stated" }, "geldig_tot": { "waarde": null, "status": "not_stated" } }, "herkomst_analyse": { "vergelijking": {}, "gelijkenis": {}, "conclusie": "primaire_bron", "wijzigingsinstructie_ids": [] }, "bewijs_ids": [ "evidence:53978644e75de993" ], "review_ids": [], "bronlocator": { "xml_pad": "/officiele-publicatie[1]/staatsblad[1]/wet-besluit[1]/wettekst[1]/boek[2]/hoofdstuk[8]/titeldeel[2]/afdeling[9]/artikel[2]" } }, "voorgestelde_tekst": { "status": "present", "items": [ { "id": "provv:wvsv:art-2.8.17:kst-36913-2", "documentversie_id": "docv:kst-36913-2:3e5c0219181d", "bron": { "documentversie_id": "docv:kst-36913-2:3e5c0219181d", "document": { "id": "doc:kst-36913-2", "titel": "Eerste aanvullingswet, voorstel van wet (Kamerstukken II 2025/26, 36913, nr. 2)", "urls": { "html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.html", "xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.xml", "pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.pdf" }, "officiele_identificaties": [ { "soort": "kamerstuk", "waarde": "kst-36913-2" }, { "soort": "dossiernummer", "waarde": "36913" } ] }, "juridische_context": { "brontype": "bill", "wetgevingsfase": "introduced", "publicatiestatus": "published", "inwerkingtreding_status": "not_in_force", "consolidatiekarakter": "not_applicable", "status_bewijs_ids": [ "evidence:109d2164151a5415" ], "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03", "geldig_vanaf": { "waarde": null, "status": "not_stated" }, "geldig_tot": { "waarde": null, "status": "not_stated" } }, "sha256": "3e5c0219181d32958ac2662140e4b46221de34eb1896d5d8d89d9769353489ff", "opmerkingen": [ "Nota van wijziging (2026-09-30) en latere stukken niet verwerkt; dossier in behandeling bij de Tweede Kamer op de peildatum." ] }, "tekstonderdeel_id": "sec:kst-36913-2:art-2.8.17", "tekst": "In geval van verdenking van een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving gevangenisstraf van vier jaar of meer is gesteld en dat gezien zijn aard of de samenhang met andere in verband met die verdenking begane misdrijven een ernstige inbreuk op de rechtsorde oplevert, kan de officier van justitie, indien het belang van het onderzoek dit dringend vereist en na een daartoe verleende machtiging van de rechter-commissaris, bevelen dat een opsporingsambtenaar met gebruik van gegevens die in de rechtmatige uitoefening van zijn bediening zijn verkregen, zich, op dezelfde wijze als de gebruiker dit pleegt te doen, toegang verschaft tot een elders aanwezige digitale-gegevensdrager of tot een elders aanwezig geautomatiseerd werk, met het oog op het overnemen van gegevens die daarop zijn opgeslagen. Artikel 2.8.16, zesde lid, is van overeenkomstige toepassing.", "leden": [], "juridische_context": { "brontype": "bill", "wetgevingsfase": "introduced", "publicatiestatus": "published", "inwerkingtreding_status": "not_in_force", "consolidatiekarakter": "not_applicable", "status_bewijs_ids": [ "evidence:109d2164151a5415" ], "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03", "geldig_vanaf": { "waarde": null, "status": "not_stated" }, "geldig_tot": { "waarde": null, "status": "not_stated" } }, "herkomst_analyse": { "vergelijking": {}, "gelijkenis": {}, "conclusie": "primaire_bron", "wijzigingsinstructie_ids": [] }, "bewijs_ids": [ "evidence:59cb415fde003df7" ], "review_ids": [], "bronlocator": { "xml_pad": "/officiele-publicatie[1]/kamerstuk[1]/stuk[1]/voorstel-wet[1]/wettekst[1]/wijzig-artikel[2]/wijzig-lid[52]/wijziging[1]/artikel[1]" } } ] }, "geconsolideerde_presentatie": { "status": "present", "id": "provv:wvsv:art-2.8.17:kwest-wet", "documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f", "bron": { "documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f", "document": { "id": "doc:kwest-wet", "titel": "Geconsolideerde tekst (KWEST, repository)", "urls": { "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/wet.xml", "bron_docx": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/data-importer/data/260324_Geconsolideerde_versie_vaststellingswetgeving__Staatsblad.docx", "kwest": "https://kwest.overheid.nl/" }, "officiele_identificaties": [] }, "juridische_context": { "brontype": "consolidated_presentation", "wetgevingsfase": "unknown", "publicatiestatus": "published", "inwerkingtreding_status": "not_in_force", "consolidatiekarakter": "projection", "status_bewijs_ids": [ "evidence:230362c00be675b3" ], "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03", "geldig_vanaf": { "waarde": null, "status": "not_stated" }, "geldig_tot": { "waarde": null, "status": "not_stated" } }, "sha256": "f48b037c7e4f05b88c4d3fba25429ed34fb3da1a1b421884256dc58b0758df87", "opmerkingen": [ "Ontwikkeldata uit de openbare repository; geen geverifieerde productie-export. Herkomst en status worden per artikel vastgesteld in de reconciliatiestap.", "Herkomstanalyse 2026-11-03: gelijk_aan_kst_36913_2=76, gelijk_aan_stb_2026_56=735, afgeleid_met_wijzigingsinstructies=180, niet_herleid=12, gelijk_aan_stb_2026_57=293, niet_in_consolidatie=1." ] }, "tekstonderdeel_id": "sec:kwest-wet:art-2.8.17", "tekst": "In geval van verdenking van een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving gevangenisstraf van vier jaar of meer is gesteld en dat gezien zijn aard of de samenhang met andere in verband met die verdenking begane misdrijven een ernstige inbreuk op de rechtsorde oplevert, kan de officier van justitie, indien het belang van het onderzoek dit dringend vereist en na een daartoe verleende machtiging van de rechter-commissaris, bevelen dat een opsporingsambtenaar met gebruik van gegevens die in de rechtmatige uitoefening van zijn bediening zijn verkregen, zich, op dezelfde wijze als de gebruiker dit pleegt te doen, toegang verschaft tot een elders aanwezige digitale-gegevensdrager of tot een elders aanwezig geautomatiseerd werk, met het oog op het overnemen van gegevens die daarop zijn opgeslagen. Artikel 2.8.16, zesde lid, is van overeenkomstige toepassing.", "leden": [], "juridische_context": { "brontype": "consolidated_presentation", "wetgevingsfase": "introduced", "publicatiestatus": "published", "inwerkingtreding_status": "not_in_force", "consolidatiekarakter": "projection", "status_bewijs_ids": [], "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03", "geldig_vanaf": { "waarde": null, "status": "not_stated" }, "geldig_tot": { "waarde": null, "status": "not_stated" } }, "herkomst_analyse": { "vergelijking": { "stb-2026-56": "afwijkend", "stb-2026-57": "afwezig", "kst-36913-2": "exact" }, "gelijkenis": { "stb-2026-56": 0.023, "kst-36913-2": 1 }, "conclusie": "gelijk_aan_kst_36913_2", "wijzigingsinstructie_ids": [ "sec:kst-36913-2:wijzart-II/ond-ZZ" ] }, "bewijs_ids": [ "evidence:a9d2be33ff672c33", "evidence:a90c68b854a5780e", "evidence:cb340cbd659165ff" ], "review_ids": [], "bronlocator": { "xml_pad": "/wetgeving[1]/wettekst[1]/boek[2]/hoofdstuk[8]/titeldeel[2]/afdeling[9]/artikel[2]", "kwest_about_id": "artikel=2.8.17", "kwest_part_id": "artikel=2.8.17" } }, "wijzigingsinstructies_vastgesteld": { "status": "not_stated", "items": [] }, "wijzigingsinstructies_voorgesteld": { "status": "present", "items": [ { "relatie_id": "rel:proposed_amendment_by:prov:wvsv:art-2.8.17:sec:kst-36913-2:wijzart-II/ond-ZZ", "instructie": { "schema_version": "1.0.0", "type": "tekstonderdeel", "documentversie_id": "docv:kst-36913-2:3e5c0219181d", "volgorde": 252, "kind_ids": [ "sec:kst-36913-2:art-2.8.17" ], "verwijzingen": [ "2.8.17" ], "id": "sec:kst-36913-2:wijzart-II/ond-ZZ", "soort": "wijzigingsinstructie", "nummer": "ZZ", "label": "Onderdeel", "titel": null, "ouder_id": "sec:kst-36913-2:wijzart-II", "pad": [ "ARTIKEL II", "Onderdeel ZZ" ], "tekst": "Artikel 2.8.17 komt te luiden:", "offset_in_ouder": null, "bronlocator": { "xml_pad": "/officiele-publicatie[1]/kamerstuk[1]/stuk[1]/voorstel-wet[1]/wettekst[1]/wijzig-artikel[2]/wijzig-lid[52]" }, "verwerkingsstatus": "mapped", "extra": { "wijzigingsinstructie": "Artikel 2.8.17 komt te luiden:", "doelartikelen": [ "2.8.17" ], "bevat_nieuwe_tekst": true } }, "bron": { "documentversie_id": "docv:kst-36913-2:3e5c0219181d", "document": { "id": "doc:kst-36913-2", "titel": "Eerste aanvullingswet, voorstel van wet (Kamerstukken II 2025/26, 36913, nr. 2)", "urls": { "html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.html", "xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.xml", "pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.pdf" }, "officiele_identificaties": [ { "soort": "kamerstuk", "waarde": "kst-36913-2" }, { "soort": "dossiernummer", "waarde": "36913" } ] }, "juridische_context": { "brontype": "bill", "wetgevingsfase": "introduced", "publicatiestatus": "published", "inwerkingtreding_status": "not_in_force", "consolidatiekarakter": "not_applicable", "status_bewijs_ids": [ "evidence:109d2164151a5415" ], "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03", "geldig_vanaf": { "waarde": null, "status": "not_stated" }, "geldig_tot": { "waarde": null, "status": "not_stated" } }, "sha256": "3e5c0219181d32958ac2662140e4b46221de34eb1896d5d8d89d9769353489ff", "opmerkingen": [ "Nota van wijziging (2026-09-30) en latere stukken niet verwerkt; dossier in behandeling bij de Tweede Kamer op de peildatum." ] } } ] }, "leden": { "status": "not_applicable", "items": [] }, "normatieve_regels": { "status": "unresolved", "toelichting": "Regelextractie voor dit artikel nog niet uitgevoerd of nog niet beoordeeld.", "items": [] }, "definities": { "status": "not_stated", "items": [] }, "toelichting": { "status": "present", "items": [ { "id": "mvt:36327:514", "soort": "artikelsgewijs", "titelpad": [ "ARTIKELSGEWIJS DEEL", "BOEK 2 HET OPSPORINGSONDERZOEK", "HOOFDSTUK 8 Heimelijke bevoegdheden", "TITEL 8.2 De bevoegdheden", "AFDELING 8.2.9 Toegang op afstand tot een digitale-gegevensdrager of geautomatiseerd werk", "Artikel 2.8.17" ], "tekst": "Dit artikel is gereserveerd. Het voornemen bestaat om via een aanvullingswet de nieuwe heimelijke bevoegdheid inloggen met rechtmatig verkregen gegevens toe te voegen aan deze afdeling. Over de inhoud van deze bevoegdheid is al gesproken met de ketenpartners en de advocatuur. Door opname van de bevoegdheid in een aanvullingswet worden zij in de gelegenheid gesteld om een formeel advies uit te brengen. Ook wordt hierdoor de Afdeling advisering van de Raad van State in de gelegenheid gesteld te adviseren over de nieuwe bevoegdheid.", "bron": { "documentversie_id": "docv:kwest-toelichting-36327:418eb8932339", "document": { "id": "doc:kwest-toelichting-36327", "titel": "Toelichting 36327 (KWEST-structuur)", "urls": { "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/toelichting-36327.xml" }, "officiele_identificaties": [ { "soort": "dossiernummer", "waarde": "36327" } ] }, "juridische_context": { "brontype": "explanatory_memorandum", "wetgevingsfase": "enacted", "publicatiestatus": "published", "inwerkingtreding_status": "not_applicable", "consolidatiekarakter": "editorial_compilation", "status_bewijs_ids": [ "evidence:8c45d0baf16aa816" ], "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03", "geldig_vanaf": { "waarde": null, "status": "not_stated" }, "geldig_tot": { "waarde": null, "status": "not_stated" } }, "sha256": "418eb8932339d45f33411406dd035f210fd6666c9faacdf213f429f47cc4f407", "opmerkingen": [ "Door de KWEST data-importer uit de officiële Kamerstuk-XML afgeleide structuur; passages worden tegen de officiële XML gecontroleerd op tekstverlies." ] }, "verificatie": { "officieel_documentversie_id": "docv:kst-36327-3:e1b226686555", "status": "verified", "methode": "langste passage (≥40 tekens) genormaliseerd teruggezocht in officiële Kamerstuk-XML" }, "label": "Toelichting" }, { "id": "mvt:36913:160", "soort": "wijziging", "titelpad": [ "ARTIKELSGEWIJS DEEL", "ARTIKEL II [wijzigingen in Boek 2 van het Wetboek van Strafvordering]", "Onderdeel ZZ" ], "tekst": "In de eerste vaststellingswet is in Boek 2, Hoofdstuk 8, Afdeling 8.2.9 (Toegang op afstand tot een digitale-gegevensdrager of geautomatiseerd werk) een artikel gereserveerd. Het betreft de nieuwe heimelijke bevoegdheid inloggen met rechtmatig verkregen gegevens.", "bron": { "documentversie_id": "docv:kwest-toelichting-36913:5fac1ce94224", "document": { "id": "doc:kwest-toelichting-36913", "titel": "Toelichting 36913 (KWEST-structuur)", "urls": { "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/toelichting-36913.xml" }, "officiele_identificaties": [ { "soort": "dossiernummer", "waarde": "36913" } ] }, "juridische_context": { "brontype": "explanatory_memorandum", "wetgevingsfase": "introduced", "publicatiestatus": "published", "inwerkingtreding_status": "not_applicable", "consolidatiekarakter": "editorial_compilation", "status_bewijs_ids": [ "evidence:109d2164151a5415" ], "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03", "geldig_vanaf": { "waarde": null, "status": "not_stated" }, "geldig_tot": { "waarde": null, "status": "not_stated" } }, "sha256": "5fac1ce94224b086af4767ed8556e7a4923bee65fbedb120c939a4c9c7d0c3ed", "opmerkingen": [ "Door de KWEST data-importer uit de officiële Kamerstuk-XML afgeleide structuur; passages worden tegen de officiële XML gecontroleerd op tekstverlies." ] }, "verificatie": { "officieel_documentversie_id": "docv:kst-36913-3:7056b1426ece", "status": "verified", "methode": "langste passage (≥40 tekens) genormaliseerd teruggezocht in officiële Kamerstuk-XML" }, "label": "Toelichting" }, { "id": "mvt:36913:161", "soort": "artikelsgewijs", "titelpad": [ "ARTIKELSGEWIJS DEEL", "ARTIKEL II [wijzigingen in Boek 2 van het Wetboek van Strafvordering]", "Onderdeel ZZ", "Artikel 2.8.17 [inloggen met rechtmatig verkregen gegevens]" ], "tekst": "Dit nieuwe artikel creëert een specifieke wettelijke grondslag voor een opsporingsmethode die thans al in de rechtspraktijk toepassing vindt op grond van andere – daarop in mindere mate toegesneden – bepalingen in het huidige wetboek.\nHet betreft een bevoegdheid van de officier van justitie om opsporingsambtenaren te bevelen dat zij zich, met gebruik van door de opsporing rechtmatig verkregen gegevens, de toegang verschaffen tot een elders aanwezige digitale-gegevensdrager of een elders aanwezig geautomatiseerd werk met het oog op het overnemen van gegevens die op die digitale-gegevensdrager of dat geautomatiseerd werk zijn opgeslagen. De toegang wordt verschaft op dezelfde wijze als de gebruiker dat zelf ook doet, namelijk door het invoeren van de inloggegevens. Nadere regeling van deze bevoegdheid is ingegeven door adviezen vanuit de rechtspraak en de opsporingspraktijk.\nOnderzoek aan digitale-gegevensdragers en geautomatiseerde werken\nHet huidige wetboek kent al een uitgebreid instrumentarium voor digitale opsporing. Dit instrumentarium wordt in het nieuwe wetboek op meerdere punten uitgebreid en ook gemoderniseerd. Zie daarvoor onder meer Boek 2, Titel 7.3 (Onderzoek van gegevens). Die titel bevat bijvoorbeeld de nieuwe bevoegdheid tot het kennisnemen van gegevens na inbeslagneming van een digitale-gegevensdrager of een geautomatiseerd werk (artikel 2.7.39) en de bevoegdheid tot het verrichten van een netwerkzoeking (artikel 2.7.40; met de uitbreiding om deze methode ook toe te passen na inbeslagneming, naast de al bestaande mogelijkheid om dit te doen tijdens een doorzoeking). Daarnaast regelt artikel 2.7.38 het reguliere onderzoek aan inbeslaggenomen apparaten.\nDe hiervoor genoemde bevoegdheden zijn bevoegdheden die in beginsel openlijk worden uitgeoefend en zijn daarom opgenomen in Boek 2, Hoofdstuk 7, van het nieuwe wetboek. Betrokkenen zijn op de hoogte van het feit dat er een doorzoeking plaatsvindt of dat er geautomatiseerde werken zijn inbeslaggenomen waaraan vervolgens onderzoek plaatsvindt.\nDit is anders bij de bevoegdheid, bedoeld in artikel 2.8.16: de heimelijke bevoegdheid tot het op afstand binnendringen in een digitale-gegevensdrager of geautomatiseerd werk (het huidige artikel 126nba). Op grond van deze bevoegdheid is het mogelijk voor daartoe aangewezen opsporingsambtenaren om onder strenge voorwaarden een geautomatiseerd werk, dat in gebruik is bij een verdachte, op afstand heimelijk binnen te dringen met het oog op bepaalde doelen op het gebied van de opsporing van ernstige strafbare feiten of het voorkomen van terroristische misdrijven. Bij deze vorm van binnendringen kan bijvoorbeeld de beveiliging van het geautomatiseerd werk op een afgeschermde wijze worden doorbroken of kunnen technische handelingen worden verricht om het binnendringen mogelijk te maken. Een van de kernelementen van die bevoegdheid is dat de wijze van binnendringen zelf niet wordt geopenbaard, doch dat slechts de resultaten van de toegepaste bevoegdheid worden gedeeld met een tactisch team en dat daarover ook verantwoording dient te worden afgelegd door politie en justitie. Dit dient ter afscherming van de tactieken om op afstand een geautomatiseerd werk binnen te dringen. Het betreft hier een wezenlijk verschil met voorgestelde bevoegdheid.\nDe bevoegdheid tot heimelijk binnendringen (artikel 2.8.16) is mede vanwege het heimelijke karakter, de toepassingsperiode en de risico’s voor de digitale-gegevensdrager of het geautomatiseerd werk gebonden aan strenge toepassingscriteria. De officier van justitie kan het bevel alleen geven in geval van verdenking van zware misdrijven. Hij behoeft daartoe tevens een machtiging van de rechter-commissaris. Ook dient het College van procureurs-generaal vooraf toestemming te verlenen voor de inzet van deze bevoegdheid (Kamerstukken II 2015/16, 34 372, nr. 3, paragraaf 2.6; memorie van toelichting op artikel 126nba). Het College van procureurs-generaal laat zich bij zijn besluit adviseren door de Centrale Toetsingscommissie (CTC), een intern adviesorgaan van het openbaar ministerie dat is samengesteld uit leden van het openbaar ministerie en de politie. Het bevel van de officier van justitie tot uitoefening van artikel 2.8.16 kan alleen worden gegeven aan daartoe aangewezen opsporingsambtenaren (leden van het Digital Intrusion Team (DIGIT) van de Eenheid landelijke expertise en operaties). Dat de uitoefening van de bevoegdheid van artikel 2.8.16 is voorbehouden aan deze kleine kring van opsporingsambtenaren komt omdat het op deze wijze binnendringen in een geautomatiseerd werk een technisch complexe aangelegenheid is.\nNaar aanleiding van het consultatieadvies van de Rvdr waarin de Rvdr adviseert voorbeelden te geven van digitale-gegevensdragers waarop op afstand kan worden ingelogd, wordt opgemerkt dat het op dit moment niet mogelijk is om op afstand in te loggen op digitale-gegevensdragers. Niettemin wordt in artikel 2.8.17 die mogelijkheid wel benoemd. Achtergrond daarvan is dat de Commissie modernisering opsporingsonderzoek in het digitale tijdperk (de Commissie-Koops) heeft aanbevolen dat geautomatiseerde werken en digitale-gegevensdragers in het nieuwe wetboek gelijk worden behandeld (Rapport Commissie-Koops 2018, p. 73). Het van afstand binnendringen moet volgens de commissie, evenals de netwerkzoeking, mogelijk worden in digitale-gegevensdragers. Deze aanbeveling is overgenomen in het nieuwe wetboek. De Commissie-Koops acht dit aanvaardbaar, ten eerste omdat het past in de systematiek (het valt moeilijk in te zien waarom onderzoek op afstand mogelijk moet zijn in geautomatiseerde werken maar niet mogelijk zou moeten zijn in digitale-gegevensdragers), en ten tweede omdat het om een kleine, mogelijk vooral theoretische, uitbreiding gaat. Het is immers als gezegd (in elk geval op dit moment) technisch niet mogelijk om vanuit een andere locatie een digitale-gegevensdrager te doorzoeken (tenzij deze feitelijk, al dan niet draadloos, verbonden is met een geautomatiseerd werk, maar in dat geval maakt de drager volgens de definitie deel uit van het geautomatiseerde werk). Dat kan in de toekomst anders zijn, maar wanneer het technisch mogelijk zou zijn om op afstand digitale-gegevensdragers uit te lezen, zal zo’n drager al snel onder de definitie van een geautomatiseerd werk vallen. En voor zover dat niet het geval zou zijn, is de uitbreiding tot dit type dragers verdedigbaar vanuit de systematiek van de regeling en het feit dat het onderzoek aan dezelfde voorwaarden moet voldoen als het onderzoek op afstand in een geautomatiseerd werk.\nDe nieuwe bevoegdheid\nDe bevoegdheid van artikel 2.8.17 maakt het mogelijk dat opsporingsambtenaren zich met gebruik van rechtmatig verkregen gegevens eenmalig de toegang verschaffen tot een elders aanwezige digitale-gegevensdrager of een elders aanwezig geautomatiseerd werk. Die toegang vindt plaats op dezelfde wijze als waarop de gebruiker zichzelf toegang zou verschaffen, namelijk door het invoeren van de inloggegevens («op dezelfde wijze als de gebruiker dit pleegt te doen»). Vervolgens kan de opsporingsambtenaar relevante gegevens overnemen die zijn opgeslagen op de digitale-gegevensdrager of het geautomatiseerd werk.\nVoor uitoefening van deze nieuwe bevoegdheid is het noodzakelijk dat een opsporingsambtenaar in de rechtmatige uitoefening van zijn bediening inloggegevens heeft verkregen waarmee toegang kan worden verkregen tot een elders aanwezige digitale-gegevensdrager of een elders aanwezig geautomatiseerd werk. Hierbij kan worden gedacht aan diverse vormen van externe opslag, zoals cloud-omgevingen en e-mailaccounts. Inloggen daarop verloopt gebruikelijk via het internet en daarvoor is betreding van een specifieke fysieke locatie niet vereist.\nEen sprekend voorbeeld van het verkrijgen van dergelijke toegangsgegevens is de situatie waarbij een opsporingsambtenaar tijdens een fysieke doorzoeking een vel papier aantreft met daarop de inloggegevens (gebruikersnaam en wachtwoord) van de cloudomgeving van betrokkene. Met behulp van die gegevens zou de opsporingsambtenaar vanaf zijn eigen computer op zijn kantoor op internet kunnen inloggen op het desbetreffende cloudaccount, door de verkregen gebruikersnaam en het wachtwoord in te voeren. Een expliciete grondslag voor deze opsporingsmethode ontbreekt echter op dit moment, zoals in het navolgende wordt toegelicht.\nIn dit voorbeeld zijn de inloggegevens verkregen door middel van een fysieke doorzoeking, een bevoegdheid die in beginsel openlijk wordt uitgeoefend. Er zijn meerdere manieren om dergelijke gegevens te verkrijgen. Zo kunnen er op een inbeslaggenomen telefoon gebruikersnamen en wachtwoorden zijn opgeslagen. Na de inbeslagneming van deze telefoon kan daaraan onderzoek worden verricht (op grond van artikel 2.7.38 e.v.), waarbij de opsporing de inloggegevens van bijvoorbeeld externe opslaglocaties, zoals e-mailaccounts of cloudomgevingen kan aantreffen.\nEr zijn ook situaties denkbaar waarin dergelijke gegevens worden verkregen zonder dat betrokkene daarvan op de hoogte is. Zo komt het met enige regelmaat voor dat de opsporing via een tap of het vastleggen van vertrouwelijke communicatie inloggegevens te horen of te zien krijgt. Ook kan er op grond van artikel 2.7.38 een image worden gemaakt van een server of ander geautomatiseerd werk, zonder dat betrokkene daarvan weet. Op die image kunnen vervolgens inloggegevens worden aangetroffen.\nBij de hiervoor genoemde voorbeelden is steeds sprake van een situatie waarin de opsporing «kant en klare» sets van inloggegevens aantreft. Zo gaat het niet altijd. Het kan uiteraard ook gebeuren dat de opsporing via de toepassing van verschillende bevoegdheden delen van de inloggegevens achterhaalt (uit een tap kan bijvoorbeeld blijken dat het wachtwoord van een bepaalde gebruikersnaam op een server staat opgeslagen). Zo lang de opsporing hierbij rechtmatig te werk gaat en de verschillende bevoegdheden op juiste wijze toepast, kunnen de verkregen gegevens, al dan niet in combinatie met elkaar, vervolgens worden gebruikt voor toepassing van artikel 2.8.17.\nIn hun adviezen hebben de politie en de Rvdr daarnaast gewezen op de toenemende mate van het gebruik van de twee-factor authenticatie (2FA): een aanvullende beveiligingsvoorziening op de combinatie van een inlognaam en een wachtwoord. Die aanvullende beveiligingscode wordt na het invullen van de inloggegevens bijvoorbeeld gestuurd via e-mail of een bericht naar de telefoon van de betrokkene. De opsporing kan deze aanvullende beveiligingscode op verschillende wijzen achterhalen (door in te loggen op het e-mailaccount als men beschikt over die inloggegevens of via het plaatsen van een tap op de telefoon waarnaar het bericht wordt gestuurd). Door deze «2FA-gegevens» op een rechtmatige wijze te verkrijgen, kunnen ook deze gegevens vervolgens worden gebruikt voor het inloggen op de digitale-gegevensdrager of het geautomatiseerd werk en is dat nog steeds «op dezelfde wijze als de gebruiker dit pleegt te doen», zoals artikel 2.8.17 voorschrijft. In de rechtspraak wordt nu al van een op deze wijze omlijnd toepassingsvereiste uitgegaan. Een relevante uitspraak is die van de rechtbank Den Haag (ECLI:NL:RBDHA:2022:4288). In deze zaak, waarin sprake was van een dodelijk slachtoffer, zijn verschillende handelingen verricht om in te kunnen loggen op het Google-account van dit slachtoffer om vervolgens zijn Whatsapp-communicatie te kunnen lezen. Volgens de rechtbank Den Haag betreft het handelingen die een gebruiker zelf ook kan of zelfs moet verrichten op het moment dat deze geen toegang meer heeft tot een account. Het terugzetten van een back-up (zoals bij WhatsApp) kan als een gebruikelijke handeling worden beschouwd. Een back-up is immers bedoeld voor de situatie waarin er onverhoopt geen toegang meer tot de gegevens bestaat. Ook het moeten invoeren van bepaalde codes of het invullen van beveiligingsvragen om toegang te verkrijgen tot een account (zoals bij Google) is niet ongebruikelijk. 2FA is soms al vereist als vanaf een ander apparaat op het account wordt ingelogd. En als de gebruiker is uitgelogd van een account en het wachtwoord niet meer weet, dan zal de gebruiker de procedure van «wachtwoord vergeten» moeten doorlopen. Kortom, weliswaar beschikte de politie in deze casus niet over kant-en-klare inloggegevens, maar de wijze waarop een opsporingsambtenaar toegang tot de accounts heeft verkregen, is in de kern niet anders dan de wijze waarop de rechtmatige gebruiker in een vergelijkbare situatie toegang zou verkrijgen. Dat er meerdere stappen moesten worden gezet, maakt dit niet anders, aldus de rechtbank Den Haag. Daarbij is van belang dat geen gebruik is gemaakt van een bepaalde techniek om inloggegevens te ontfutselen of van kunstmatige intelligentie. Het aanvragen van een duplicaat simkaart en het afvangen van een verificatiecode, zoals in deze casus, gebeurde niet alleen met toestemming van de nabestaande, maar valt naar het oordeel van de rechtbank ook binnen de rechtmatige uitoefening van de politietaak. Datzelfde geldt voor het beantwoorden van beveiligingsvragen, voor zover daarbij gebruik wordt gemaakt van informatie die rechtmatig is verkregen.\nIn bovengenoemde situaties beschikt de opsporing door de uitoefening van een of meerdere andere bevoegdheden over gegevens waarmee eenvoudig en op de gebruikelijke wijze toegang kan worden verschaft tot een elders aanwezig geautomatiseerd werk (meestal via het gebruik van internet). Deze eenvoudige wijze van toegang verschaffen was eerder niet voorzien voor de uitoefening van de bevoegdheid tot heimelijk binnendringen in het huidige artikel 126nba (inhoudelijk ongewijzigd overgenomen in artikel 2.8.16). Zoals gezegd, gaat het bij de uitoefening van die bevoegdheid veelal om technisch ingewikkelde situaties waarbij beveiliging moet worden doorbroken en waarbij de toegang juist op ongebruikelijke wijze wordt verkregen, die afwijkt van de inlogwijze van de gebruiker. Dat is ook de reden waarom die uitoefening slechts door opsporingsambtenaren van DIGIT mag worden verricht. Omdat het inloggen met een gebruikersnaam en een wachtwoord relatief eenvoudig is en er technisch niets anders gebeurt dan wanneer de betrokkene dit zelf zou doen, en hierdoor ook weinig tot geen risico voor het geautomatiseerde werk van de gebruiker of anderen ontstaat, kan de bevoegdheid tot het zich toegang verschaffen met verkregen gegevens door elke opsporingsambtenaar worden uitgeoefend. Wel gelden daarvoor de hieronder nader te bespreken strenge voorwaarden, waaronder een daartoe strekkend bevel van de officier van justitie waarvoor een machtiging door de rechter-commissaris is verleend.\nMet de bevoegdheid van artikel 2.8.17 wordt voorzien in de mogelijkheid om zich de toegang te verschaffen tot een elders aanwezige digitale-gegevensdrager of een elders aanwezig geautomatiseerd werk. Daarmee lijkt de bevoegdheid op een netwerkzoeking als bedoeld in artikel 2.7.40. Bij de netwerkzoeking wordt ook toegang verkregen tot een elders aanwezige digitale-gegevensdrager of een elders aanwezig geautomatiseerd werk. De netwerkzoeking is echter een bevoegdheid die in beginsel openlijk wordt uitgeoefend. De netwerkzoeking vindt plaats tijdens een fysieke doorzoeking of na een inbeslagneming. Dat is niet het geval bij de bevoegdheid van artikel 2.8.17. Die bevoegdheid wordt in beginsel heimelijk uitgeoefend. Daarom is ervoor gekozen deze bevoegdheid op te nemen in Boek 2, Hoofdstuk 8. Daarnaast geldt voor de netwerkzoeking het vereiste van de «dubbele band»: de netwerkzoeking reikt niet verder dan voor zover de personen die plegen te werken of te verblijven op de plaats van de betreding of de doorzoeking, vanaf die plaats, met toestemming van de rechthebbende op de elders aanwezige digitale-gegevensdrager of het elders aanwezige geautomatiseerde werk, daartoe toegang hebben (artikel 2.7.40, tweede lid, voor de situatie van een netwerkzoeking tijdens een betreding of doorzoeking). In het geval een digitale-gegevensdrager of een geautomatiseerd werk is inbeslaggenomen reikt de netwerkzoeking niet verder dan voor zover de gebruiker van het inbeslaggenomen apparaat, met toestemming van de rechthebbende op de elders aanwezige digitale-gegevensdrager of het elders aanwezige geautomatiseerde werk, daartoe toegang heeft (artikel 2.7.40, derde lid). Weliswaar is hierbij, zoals het OM en de BOD’en terecht opmerken, niet bepaald dat de netwerkzoeking daadwerkelijk via het inbeslaggenomen apparaat moet plaatsvinden. Het genoemde vereiste van de dubbele band bestaat echter wel, ook als de netwerkzoeking niet plaatsvindt via de initiële digitale-gegevensdrager of het initiële geautomatiseerde werk. Bij de bevoegdheid van artikel 2.8.17 speelt dit vereiste geen rol. Zie hierover ook paragraaf 14.10 in het algemeen deel van deze memorie van toelichting over de verhouding tussen deze nieuwe bevoegdheid en de netwerkzoeking.\nHuidige praktijk\nZoals hiervoor al is aangegeven, maakt de huidige opsporingspraktijk al gebruik van de opsporingsmethode waarbij met verkregen gegevens wordt ingelogd op een geautomatiseerd werk zoals bijvoorbeeld een e-mailaccount. Vanwege het ontbreken van een specifiek op deze opsporingsmethode toegesneden wettelijke grondslag, is in de praktijk voor deze methode aansluiting gezocht bij het kader van het huidige artikel 126ng, tweede lid. Dit artikellid betreft gegevens die zijn opgeslagen op een geautomatiseerd werk van een aanbieder van een communicatiedienst en die niet voor de aanbieder bestemd zijn of van hem afkomstig zijn. Dergelijke gegevens kunnen, onder strenge voorwaarden, worden gevorderd bij de aanbieder. Een van die strenge voorwaarden is dat een rechter-commissaris voorafgaand aan de vordering een machtiging moet verlenen. Na verkregen machtiging kan de officier van justitie de desbetreffende gegevens vorderen bij de aanbieder. De officier van justitie kan de aanbieder bijvoorbeeld vragen om de inhoud van een e-mailaccount.\nUit lagere jurisprudentie blijkt dat voor de situatie waarin de opsporing zelf wil inloggen op een geautomatiseerd werk door de opsporing aansluiting wordt gezocht bij artikel 126ng, tweede lid (in combinatie met de artikelen 181 en 177 van het huidige wetboek). De strekking van deze jurisprudentie is dat deze constructie als wettelijke grondslag voor inloggen met rechtmatig verkregen gegevens onder bepaalde voorwaarden is aanvaard. Er is alleen nog geen daarop toegesneden regeling. Weliswaar heeft artikel 126ng betrekking op dezelfde soort gegevens (gegevens die zijn opgeslagen op een geautomatiseerd werk van een aanbieder), maar het verschil wordt ook erkend; een vordering als bedoeld in artikel 126ng wordt gericht tot een derde, terwijl bij het zich toegang verschaffen met rechtmatig verkregen gegevens de opsporingsambtenaar zelf inlogt op het geautomatiseerde werk. Dat verschil achten de rechtbanken niet wezenlijk. Het gaat als gezegd om dezelfde soort gegevens. Daarnaast is het inloggen op bijvoorbeeld een e-mailaccount met vooraf beschikbare gebruikersnamen en wachtwoorden volgens de rechtbanken een eenvoudige en weinig risicovolle wijze van zich toegang verschaffen in een geautomatiseerd werk. Tot slot is de inbreuk voor de betrokkene niet groter bij het inloggen en vastleggen van gegevens dan bij het vorderen van gegevens bij de aanbieder. Met andere woorden: aan de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit is voldaan, aldus de de rechter-commissaris in de rechtbank Den Haag (ECLI:NL:RBDHA:2019:1329).\nDe rechtbank Rotterdam kwam tot eenzelfde oordeel (ECLI:NL:RBROT:2019:2712). In die zaak ging het om het inloggen op het Telegramaccount van de verdachte. De rechtbank was van oordeel dat – gelet op de inhoud van de overgelegde processen-verbaal – in deze strafzaak de vordering op grond van artikel 126ng, tweede lid, in beginsel toewijsbaar is. Vanwege de end-to-end encryptie van Telegram wilde de officier van justitie de verstrekking van gegevens in deze zaak niet via de provider bewerkstelligen, maar de ontvangst direct realiseren door in te loggen op de Telegramaccount van de verdachte. Naar het oordeel van de rechtbank kan de door de officier van justitie aangegeven vorm van het (doen) verstrekken van de opgeslagen gegevens, te weten het inloggen via de webversie van Telegram met de inloggegevens van de verdachte op de Telegramaccount van de verdachte, onder omstandigheden gerechtvaardigd zijn, met name wanneer de provider door de end-to-end encryptie niet in staat is de gegevens in leesbare vorm te verstrekken. De rechtbank acht een dergelijke vorm van toegang tot gegevens, waartoe de officier van justitie in beginsel al gerechtigd zou zijn geweest indien deze toegang via de aanbieder zou zijn gelopen, onder deze omstandigheden toelaatbaar.\nDe rechter-commissaris in de rechtbank Den Haag kwam tot een soortgelijk oordeel (ECLI:NL:RBDHA:2021:6770). In die zaak was een tablet inbeslaggenomen en wilde de politie via die tablet inloggen op het Facebookaccount van de verdachte om vervolgens de Messenger berichten die daarmee waren gevoerd vast te leggen. Daartoe heeft de officier van justitie een vordering ingediend bij de rechter-commissaris. De rechter-commissaris overweegt in diens beschikking dat de wet niet voorziet in een specifieke bevoegdheid om in te loggen op Facebook en gegevens vast te leggen, maar dat in de rechtspraak inmiddels meer dan eens is geoordeeld dat inloggen onder bepaalde voorwaarden mogelijk is. Hierbij verwijst de rechter-commissaris naar de aangehaalde uitspraak van de rechtbank Rotterdam. Voor de inbreuk op de privacy van de verdachte die deze onderzoekshandeling kan opleveren bestaat volgens de rechter-commissaris een voldoende voorzienbare en kenbare wettelijke basis, onder andere in artikel 126ng, tweede lid. Deze bepaling heeft immers ook betrekking op gegevens die zijn opgeslagen op een geautomatiseerd werk. Het verschil is dat ingevolge artikel 126ng, tweede lid, gegevens van de aanbieder van een communicatiedienst worden gevorderd, terwijl de vordering in deze zaak ertoe strekt dat een opsporingsambtenaar zelf inlogt. Dat verschil is echter niet wezenlijk, aldus de rechter-commissaris. Gericht inloggen op een account levert volgens de rechtbank geen grotere inbreuk op dan toepassing van de hiervoor genoemde, uitdrukkelijk bij wet geregelde bevoegdheden. De vordering moet naar maatstaven van Nederlands recht worden beoordeeld en past naar het oordeel van de rechter-commissaris in het Nederlandse systeem van strafvordering. Er is voldaan aan de voorwaarden voor (analoge) toepassing van 126ng, tweede lid, en tevens aan de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit.\nDe constructie waarbij aansluiting wordt gezocht bij artikel 126ng, tweede lid (in combinatie met de artikelen 181 en 177) als wettelijke grondslag voor inloggen met rechtmatig verkregen gegevens is door verschillende rechtbanken dus, onder het stellen van bepaalde uit het wettelijk systeem voorvloeiende voorwaarden, aanvaard. De Rvdr benadrukt in zijn advies echter dat de Hoge Raad zich tot op heden niet heeft uitgelaten over de rechtmatigheid van deze constructie. Bovendien, zo geeft de Rvdr aan, betreft de constructie een tijdelijke noodoplossing die slechts in enkele specifieke gevallen onder bepaalde voorwaarden toelaatbaar is geacht. Deze jurisprudentie neemt volgens de Rvdr dan ook niet weg dat er wel degelijk behoefte bestaat aan een specifieke wettelijke basis voor deze inlogbevoegdheid.\nOok wordt in de aangehaalde jurisprudentie erkend dat artikel 126ng, tweede lid, niet specifiek is toegesneden op deze methode. Artikel 126ng betreft naar de letter immers een vorderingsbevoegdheid tegen een derde (de aanbieder), terwijl de onderhavige methode ziet op het inloggen op een apparaat van betrokkene. In die zin is sprake van een nieuwe bevoegdheid en artikel 2.8.17 beoogt daarom in een specifieke bepaling te voorzien. Daarbij worden dezelfde strenge toepassingsvoorwaarden gehanteerd als in de opvolger van artikel 126ng, tweede lid: artikel 2.7.48. In reactie op het advies van de Rvdr wordt hierbij verduidelijkt dat het hier gaat om de toepassingscriteria van dat artikel, zoals de verdenking van een misdrijf waar vier jaar gevangenisstraf op staat, de ernstige inbreuk op de rechtsorde, het dringende onderzoeksbelang en de bevoegde autoriteit (officier van justitie met machtiging rechter-commissaris). Het gaat hierbij niet om de specificering van de soort gegevens die wordt genoemd in artikel 2.7.48, eerste lid, onderdeel a. Op grond van artikel 2.8.17 mogen meer gegevens worden overgenomen dan in dat onderdeel genoemd.\nVoorwaarden\nDe uitoefening van de bevoegdheid tot het zich toegang verschaffen met rechtmatig verkregen gegevens is aan strenge voorwaarden verbonden, maar deze voorwaarden zijn minder strikt dan de voorwaarden van artikel 2.8.16. De reikwijdte is dan ook beperkter dan die van artikel 2.8.16. Het doel van de bevoegdheid van artikel 2.8.17 is om zich met rechtmatig verkregen gegevens slechts eenmalig de toegang te verschaffen tot een elders aanwezige digitale-gegevensdrager of een elders aanwezig geautomatiseerd werk met het oog op het overnemen van de daarop opgeslagen gegevens. Bij de bevoegdheid van artikel 2.8.16 gaat het om het op afstand binnendringen in een digitale-gegevensdrager of geautomatiseerd werk met het oog op verschillende doelen, zoals het uitoefenen van de bevoegdheid tot stelselmatige observatie (artikel 2.8.7), het plaatsen van een telefoontap (artikel 2.8.13) of het vastleggen van vertrouwelijke communicatie (artikel 2.8.15), of het gedurende langere tijd overnemen van gegevens die op die digitale-gegevensdrager of dat geautomatiseerde werk zijn of worden verwerkt.\nNaar aanleiding van de adviezen van de politie en de BOD’en is in artikel 2.8.17 niet langer het toepassingscriterium opgenomen «voor zover die gegevens redelijkerwijs nodig zijn om de waarheid aan het licht te brengen». Daarmee zou – vanwege het feit dat in artikel 2.7.4, eerste lid, zoals opgenomen in de eerste vaststellingswet met betrekking tot voorwerpen een onderscheid wordt gemaakt tussen voorwerpen die kunnen dienen om de waarheid aan het licht te brengen (onderdeel a) en voorwerpen die kunnen dienen om het wederrechtelijk verkregen voordeel te bepalen (onderdeel b) – de indruk kunnen ontstaan dat deze bevoegdheid niet zou kunnen worden uitgeoefend ten behoeve van het bepalen van de ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel. Beide adviesorganen noemen het voorbeeld van het inloggen op een online cryptocurrency-wallet, met als doel om de daar aanwezige currency over te boeken naar een wallet van het openbaar ministerie. Met het overnemen van gegevens als bedoeld in dit artikel wordt aangesloten bij de definitieomschrijving, bedoeld in artikel 2.1.1: «het kopiëren van gegevens uit een externe bron». Het overboeken van currency uit een wallet naar een wallet van het openbaar ministerie valt daarmee buiten het bestek van deze bevoegdheid. Dit valt namelijk onder de bevoegdheid van inbeslagneming, omdat cryptocurrency worden beschouwd als in beslag te nemen voorwerpen (vgl. de memorie van toelichting bij de eerste vaststellingswet, Kamerstukken II 2022/23, 36 327, nr. 3, p. 353). Wel kan de bevoegdheid van artikel 2.8.17 worden ingezet om in te loggen op een online cryptocurrency-wallet om daar de waarde vast te stellen van de inhoud van die wallet.\nDe toegangsverschaffing vindt plaats op de gebruikelijke wijze, dus op de manier waarop de gebruiker dat zelf ook zou doen. Dit volgt uit de zinsnede «op dezelfde wijze als de gebruiker dit pleegt te doen». Hiervoor is al uitgebreid ingegaan op de wijze waarop deze in de rechtspraak tot ontwikkeling gekomen toepassingsvoorwaarde, die nu in het nieuwe wetboek wordt gecodificeerd, in de rechtspraak wordt ingevuld.\nToepassing van artikel 2.8.16 kan een langere periode duren, ook vanwege de ingewikkelde wijze van binnendringen. Daarnaast geeft artikel 2.8.16 meer mogelijkheden dan alleen gegevens overnemen, namelijk ook de uitoefening van andere bevoegdheden zoals stelselmatige observatie, het vastleggen van (tele)communicatie en de ontoegankelijkmaking van gegevens. Deze laatste genoemde opsporingsmethoden zijn niet mogelijk op grond van de bevoegdheid van artikel 2.8.17 die dus is beperkt tot het overnemen van opgeslagen gegevens.\nWat betreft het verdenkingscriterium geldt dat de officier van justitie het bevel tot het zich toegang verschaffen met verkregen gegevens slechts kan geven in geval van verdenking van een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving gevangenisstraf van vier jaar of meer is gesteld en dat gezien zijn aard of de samenhang met andere in verband met die verdenking begane misdrijven een ernstige inbreuk op de rechtsorde oplevert. Het onderzoek moet de inzet van deze bevoegdheid dringend vereisen. De officier van justitie kan het bevel slechts geven na schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris. Het bevel van de officier van justitie kan vervolgens aan elke opsporingsambtenaar worden gegeven.\nDe toepassingscriteria van de nu besproken nieuwe bevoegdheid en die van artikel 2.8.16 komen op een aantal punten overeen (dringend onderzoeksbelang en machtiging rechter-commissaris). Er zijn echter ook verschillen. In de huidige strafrechtspraktijk behoeft de officier van justitie voor het bevel tot toepassing van deze opsporingsmethode geen toestemming van het College van procureurs-generaal. Daarnaast kunnen er op grond van de nieuwe bevoegdheid gegevens worden vastgelegd in geval van verdenking van een wat ruimere kring van misdrijven dan waarvoor binnendringen op afstand mogelijk is (zie artikel 2.8.16, tweede lid). Het verdenkingscriterium komt in dit opzicht meer overeen met dat van artikel 2.7.48. De rechtvaardiging hiervoor is onder meer gelegen in het feit dat de eenmalige toegang wordt verschaft op de gebruikelijke wijze en dat geen toekomstige gegevens kunnen worden overgenomen. In het navolgende zal ook blijken dat met toepassing van artikel 2.8.17 sprake is van een beperktere toegang tot gegevens dan bij toepassing van artikel 2.8.16.\nZoals besproken in het voorgaande, kan de nieuwe bevoegdheid niet alleen door leden van het DIGIT worden uitgeoefend, maar in beginsel door elke opsporingsambtenaar. De Rvdr adviseert dat niet elke opsporingsambtenaar de nieuwe bevoegdheid kan uitoefenen, maar dat dit wordt opgedragen aan digitale rechercheurs, zoals het Team Digitale Opsporing (TDO). Iedere eenheid bij de politie heeft een TDO. Deze teams zullen deze bevoegdheid in de praktijk inderdaad ook uitoefenen. Het is daarbij van belang dat door de uitvoerende opsporingsambtenaar van TDO de juiste stappen worden gezet om te voorkomen dat een inlogpoging mislukt en geen toegang kan worden verkregen. Uit de verbaliseringsplicht vloeit voort dat de uitgevoerde handelingen goed moeten worden gelogd. Met zowel het inloggen als het loggen van de uitgevoerde handelingen zijn de opsporingsambtenaren van TDO goed bekend.\nVoor de uitoefening van de bevoegdheid zijn verkregen (inlog)gegevens noodzakelijk. De wet spreekt hier van «in de rechtmatige uitoefening van zijn bediening zijn verkregen». Dit betekent echter niet dat alleen die opsporingsambtenaar daar vervolgens mee mag inloggen op grond van artikel 2.8.17. Dat kan uiteraard ook een andere opsporingsambtenaar zijn. Het gaat erom dat de inloggegevens op een rechtmatige wijze zijn verkregen. Anders dan volgens de BOD’en wordt deze toevoeging voor deze bevoegdheid als een belangrijke voorwaarde gezien. Met «de rechtmatige uitoefening van zijn bediening» is aansluiting gezocht bij onder meer artikel 7 van de Politiewet 2012. Het vereiste dat wordt gehandeld in de rechtmatige uitoefening van de bediening duidt erop dat de verkrijging van de gegevens door de opsporingsambtenaar moet kunnen worden herleid tot werkzaamheid ter uitvoering van een bijzondere wettelijke bevoegdheid dan wel tot de taakuitvoering, de algemene taakstellende bepalingen van artikel 3 Politiewet 2012 (en voor de Koninklijke Marechaussee artikel 4 Politiewet 2012) of artikel 3 van de Wet op de bijzondere opsporingsdiensten (in het nieuwe wetboek wat betreft de opsporing de algemene bevoegdheidsbepaling van artikel 2.1.9). De AP is van oordeel dat de voorafgaande toetsing door de rechter-commissaris ook een toets zou moeten omvatten of de inloggegevens inderdaad door een opsporingsambtenaar «in de rechtmatige uitoefening van de bediening» zijn verkregen. In reactie op dit punt van de AP het volgende. De rechter-commissaris toetst een vordering die hij krijgt van de officier van justitie om deze bevoegdheid in te zetten aan de criteria die de wet stelt aan de uitoefening hiervan. Zoals vermeld in de nota naar aanleiding van de verslagen bij de eerste vaststellingswet (Kamerstukken II 2023/24, 36 327, nr. 11, p. 184, antwoord 225) betreffen deze criteria in beginsel de specifieke toepassingscriteria van de desbetreffende bevoegdheid zoals neergelegd in de wettelijke bepaling ter zake, en de algemene voorwaarden voor de uitoefening van bevoegdheden in het kader van het opsporingsonderzoek zoals neergelegd in Boek 2, Titel 1.2. Nu de rechtmatigheid van verkrijging van de inloggegevens een van de toepassingscriteria van de bevoegdheid van artikel 2.8.17 betreft, dient de rechter-commissaris die de machtiging verleent ook deze rechtmatigheid te toetsen.\nMet de verkregen gegevens kan worden ingelogd op bijvoorbeeld een account van de verdachte. Het gaat om het benaderen van slechts specifieke in de vordering benoemde applicaties of locaties, bijvoorbeeld de e-mail of opgeslagen documenten in de cloud. De rechter-commissaris kan daarnaast in zijn machtiging beperkingen opleggen, bijvoorbeeld dat slechts e-mailberichten van uiterlijk een half jaar oud mogen worden overgenomen (vergelijk ECLI:NL:RBDHA:2022:4288, waarin de machtiging werd beperkt tot gegevens over een periode van elf dagen (de periode waarin het slachtoffer nog leefde)). In die zin is er sprake van een beperktere toegang dan de toegang die kan worden verkregen bij de bevoegdheid van artikel 2.8.16. Met behulp van de inloggegevens zijn ook geen andere handelingen mogelijk dan die handelingen waartoe de beheerder van het systeem goedkeuring heeft gegeven aan degene die die gegevens normaal gesproken gebruikt (de rechthebbende van het account). Technisch gezien is er geen sprake van «system interference» (een storing van het systeem die van buitenaf komt) die tekort zou kunnen doen aan de integriteit en betrouwbaarheid van de opgeslagen gegevens.\nDoor het invoeren van de verkregen inloggegevens wordt op dezelfde wijze ingelogd als de gebruiker zou doen («op dezelfde wijze als de gebruiker dit pleegt te doen»). Er wordt daarbij geen extra beveiliging doorbroken. Bij toepassing van artikel 2.8.16 wordt voor het binnendringen gebruik gemaakt van «ingangen» en manieren die de gebruiker meestal niet bekend zijn en is vaak sprake van het doorbreken van verschillende vormen van beveiliging. Om deze verschillen te benadrukken, spreekt de voorgestelde bevoegdheid van «zich toegang verschaffen» in plaats van «binnendringen» (zoals in artikel 2.8.16).\nToegang kan worden verschaft tot een «elders aanwezige digitale-gegevensdrager of een elders aanwezig geautomatiseerd werk». Hiermee is een belangrijke inkadering van de bevoegdheid gegeven. In de situatie dat de opsporing bijvoorbeeld een geautomatiseerd werk onder zich heeft na inbeslagneming hoeft dus geen gebruik te worden gemaakt van deze bevoegdheid. Als de opsporing in deze situatie beschikt over de juiste gegevens, is alleen de wettelijke regeling van het onderzoek van gegevens van toepassing en kan de opsporing zich zonder machtiging van de rechter-commissaris toegang verschaffen tot dat inbeslaggenomen werk. Dat is de geldende praktijk en die blijft ook in het nieuwe wetboek gehandhaafd. Voor het onderzoek dat vervolgens aan het inbeslaggenomen geautomatiseerd werk plaatsvindt, geldt de normering uit de artikelen 2.7.38 e.v.\nDe bevoegdheid ziet, zoals gezegd, alleen op elders aanwezige digitale-gegevensdragers en elders aanwezige geautomatiseerde werken. Hieronder valt bijvoorbeeld een cloudaccount bij een aanbieder van een communicatiedienst. Met behulp van de inloggegevens wordt toegang verkregen tot een deel van het geautomatiseerd werk van die aanbieder, namelijk de cloud-omgeving van betrokkene. De opsporing mag zich met de verkregen inloggegevens slechts de toegang verschaffen tot de informatie gekoppeld aan dat account en niet tot het grotere geheel van het geautomatiseerd werk.\nNadat hij zich toegang tot het geautomatiseerd werk heeft verschaft, kan de opsporingsambtenaar in dat geautomatiseerd werk onderzoek doen met het oog op het overnemen van daarop opgeslagen gegevens. De opsporingsambtenaar kan kennisnemen van de gegevens die zijn opgeslagen op de digitale-gegevensdrager of het geautomatiseerd werk en zal deze overnemen indien zij relevant zijn voor het onderzoek. Het OM vraagt in zijn advies of het mogelijk is dat de opsporing bij de uitoefening van deze bevoegdheid een werkkopie maakt van de opgeslagen gegevens. De nieuwe bepaling staat hier niet aan in de weg. Voor de verwerking van de gegevens uit de werkkopie gelden de in dit wetsvoorstel opgenomen artikelen 2.1.18 en 2.1.19.\nBoek 2, Titel 1.5, bevat een algemene wettelijke grondslag om bij algemene maatregel van bestuur de gegevens aan te wijzen die in bevelen en in machtigingen en vorderingen daartoe, moeten worden vermeld (artikel 2.1.15, tweede lid). Wat betreft de bevelen tot uitoefening van deze nieuwe heimelijke bevoegdheid valt hierbij te denken aan de feiten en omstandigheden waaruit blijkt dat aan de voorwaarden voor uitoefening is voldaan en een aanduiding van de persoon ten aanzien van wie de bevoegdheid wordt uitgeoefend, een nummer of aanduiding waarmee de digitale-gegevensdrager of het geautomatiseerd werk kan worden geïdentificeerd, het misdrijf en een omschrijving van de verdachte.\nTot slot wordt artikel 2.8.16, zesde lid, van overeenkomstige toepassing verklaard. Dat artikellid geeft een grondslag voor het stellen van nadere regels met betrekking tot soevereiniteit in een algemene maatregel van bestuur. Indien na het inloggen gegevens worden aangetroffen die de opsporing zou willen overnemen, kan het zo zijn dat die gegevens op een server in het buitenland staan. Soms is duidelijk waar de server zich bevindt, vaak niet. Op grond van dit lid kunnen voor deze situaties regels worden gesteld.\nIn de eerder aangehaalde beschikking van de rechter-commissaris in de Rechtbank Den Haag (ECLI:NL:RBDHA:2021:6770) wordt ook ingegaan op de kwestie van soevereiniteit bij de toepassing van deze bevoegdheid. Het vastleggen van gegevens door middel van inloggen levert in die zaak naar het oordeel van de rechter-commissaris geen (duidelijke) schending van de soevereiniteit op. Allereerst omdat in die casus niet bekend was waar de gegevens precies waren opgeslagen. De rechter-commissaris constateert in deze uitspraak dat dit niet noodzakelijkerwijs het land hoeft te zijn waar de aanbieder is gevestigd. Verder is van belang dat het een onderzoek betreft dat zich puur richt op gegevens die de verdachte zelf heeft opgeslagen, dat bij het onderzoek geen gegevens van derden worden ingezien of vastgelegd, dat de gegevens slechts gekopieerd en niet gewijzigd worden, en dat de toegang tot de gegevens door een opsporingsambtenaar zal worden verkregen met gebruikmaking van de (rechtmatig inbeslaggenomen) tablet van de verdachte vanaf Nederlands grondgebied. Terzijde wordt – naar aanleiding van het advies van de Rvdr – opgemerkt dat voor de uitoefening van de bevoegdheid van artikel 2.8.17 inbeslagneming van de digitale-gegevensdrager of het geautomatiseerd werk niet is vereist. De omstandigheid dat de digitale-gegevensdrager of het geautomatiseerd werk «rechtmatig in beslag is genomen», zoals genoemd door de rechter-commissaris in de hiervoor besproken beschikking, is in de context van de uitoefening van de bevoegdheid van artikel 2.8.17 dus niet altijd relevant. Toestemming van een betrokkene kan bij het vraagstuk van soevereiniteit overigens ook een rol spelen. Te wijzen valt in dit verband op ECLI:NL:RBDHA:2022:4288, waarin een nabestaande van het slachtoffer toestemming heeft gegeven. Ingevolgde artikel 32, onderdeel b, van het Cybercrimeverdrag is in een dergelijke situatie grensoverschrijdende toegang tot deze gegevens toegestaan, aldus de rechter-commissaris in de rechtbank Den Haag.\nTot slot speelt bij de uitoefening van deze bevoegdheid, zoals de NOvA terecht opmerkt, ook het functioneel verschoningsrecht een rol. Na het succesvol inloggen bestaat de mogelijkheid dat de opsporingsambtenaar stuit op gegevens die vallen onder het functioneel verschoningsrecht. Artikel 2.8.17 is opgenomen in Boek 2, Hoofdstuk 8, en daardoor geldt artikel 2.8.3 ook voor uitoefening van deze bevoegdheid. Die bepaling ziet op het waarborgen van het functioneel verschoningsrecht bij de toepassing van heimelijke bevoegdheden. In het kader van de tweede aanvullingswet zal, zoals is aangekondigd in de nota naar aanleiding van de verslagen bij de eerste aanvullingswet (Kamerstukken II 2023/24, 36 327, nr. 11, antwoord 343) worden bezien hoe artikel 2.8.3 zo kan worden aangepast, dat aan de rechter-commissaris bij de bescherming van het functioneel verschoningsrecht een grotere rol kan worden gegeven. Zonder daarop vooruit te lopen kan worden onderschreven dat van gegevens waarover het functioneel verschoningsrecht zich uitstrekt geen kennis mag worden genomen door de opsporingsambtenaar bij de uitoefening van deze heimelijke bevoegdheid. Ook kan in reactie op het consultatieadvies van de NOvA worden bevestigd dat indien bij de toepassing van deze heimelijke bevoegdheid het redelijk vermoeden ontstaat dat verschoningsgerechtigde gegevens worden aangetroffen, hiervan melding dient te worden gemaakt in het proces-verbaal.", "bron": { "documentversie_id": "docv:kwest-toelichting-36913:5fac1ce94224", "document": { "id": "doc:kwest-toelichting-36913", "titel": "Toelichting 36913 (KWEST-structuur)", "urls": { "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/toelichting-36913.xml" }, "officiele_identificaties": [ { "soort": "dossiernummer", "waarde": "36913" } ] }, "juridische_context": { "brontype": "explanatory_memorandum", "wetgevingsfase": "introduced", "publicatiestatus": "published", "inwerkingtreding_status": "not_applicable", "consolidatiekarakter": "editorial_compilation", "status_bewijs_ids": [ "evidence:109d2164151a5415" ], "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03", "geldig_vanaf": { "waarde": null, "status": "not_stated" }, "geldig_tot": { "waarde": null, "status": "not_stated" } }, "sha256": "5fac1ce94224b086af4767ed8556e7a4923bee65fbedb120c939a4c9c7d0c3ed", "opmerkingen": [ "Door de KWEST data-importer uit de officiële Kamerstuk-XML afgeleide structuur; passages worden tegen de officiële XML gecontroleerd op tekstverlies." ] }, "verificatie": { "officieel_documentversie_id": "docv:kst-36913-3:7056b1426ece", "status": "verified", "methode": "langste passage (≥40 tekens) genormaliseerd teruggezocht in officiële Kamerstuk-XML" }, "label": "Toelichting" } ] }, "verwijzingen": { "status": "present", "verwijst_naar": [ { "artikelnummer": "2.8.16", "bepaling_id": "prov:wvsv:art-2.8.16", "bewijs_ids": [ "evidence:561bb089f593f9ed" ] } ], "verwezen_door": [] }, "transponering": { "status": "present", "tabelversie": "2023-07-06", "toelichting": "Alleen koppeling (maps_to); geen gelijkwaardigheid of ongewijzigde inhoud. De huidige tekst is een fragment uit de tabel.", "items": [ { "schema_version": "1.0.0", "id": "trans:nieuw_huidig:2.8.17:1", "type": "transponering", "richting": "nieuw_huidig", "tabelversie": "2023-07-06", "documentversie_id": "docv:kwest-transponering-nieuw-huidig:9628056285be", "nieuw": { "artikel": "2.8.17", "lid": null, "verwijzing_tekst": null, "tekst": "[gereserveerd]" }, "huidig": { "artikel": null, "lid": null, "verwijzing_tekst": null, "tekst": null }, "koppelingstype": "unresolved", "bron_opmerking": null, "tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact", "bepaling_id": "prov:wvsv:art-2.8.17", "bewijs_ids": [ "evidence:c8f8faf92e335358" ] } ] }, "openstaande_punten": { "status": "not_stated", "items": [] }, "bronnen": [ { "documentversie_id": "docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa", "document": { "id": "doc:stb-2026-56", "titel": "Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56)", "urls": { "html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.html", "xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.xml", "pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.pdf" }, "officiele_identificaties": [ { "soort": "staatsblad", "waarde": "Stb. 2026, 56" }, { "soort": "dossiernummer", "waarde": "36327" } ] }, "juridische_context": { "brontype": "official_enactment", "wetgevingsfase": "enacted", "publicatiestatus": "published", "inwerkingtreding_status": "not_in_force", "consolidatiekarakter": "not_applicable", "status_bewijs_ids": [ "evidence:46157f0fb01d1ed6", "evidence:ed98a65feb84edbe", "evidence:8c45d0baf16aa816" ], "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03", "geldig_vanaf": { "waarde": null, "status": "not_stated" }, "geldig_tot": { "waarde": null, "status": "not_stated" } }, "sha256": "e3e33d868eaad813515d3f14520f88b2f225da1887631510d67b8c5d85fc534d", "opmerkingen": [ "Boeken 7 en 8 zijn in deze wet gereserveerd; zij worden vastgesteld bij Stb. 2026, 57." ] }, { "documentversie_id": "docv:kst-36913-2:3e5c0219181d", "document": { "id": "doc:kst-36913-2", "titel": "Eerste aanvullingswet, voorstel van wet (Kamerstukken II 2025/26, 36913, nr. 2)", "urls": { "html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.html", "xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.xml", "pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.pdf" }, "officiele_identificaties": [ { "soort": "kamerstuk", "waarde": "kst-36913-2" }, { "soort": "dossiernummer", "waarde": "36913" } ] }, "juridische_context": { "brontype": "bill", "wetgevingsfase": "introduced", "publicatiestatus": "published", "inwerkingtreding_status": "not_in_force", "consolidatiekarakter": "not_applicable", "status_bewijs_ids": [ "evidence:109d2164151a5415" ], "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03", "geldig_vanaf": { "waarde": null, "status": "not_stated" }, "geldig_tot": { "waarde": null, "status": "not_stated" } }, "sha256": "3e5c0219181d32958ac2662140e4b46221de34eb1896d5d8d89d9769353489ff", "opmerkingen": [ "Nota van wijziging (2026-09-30) en latere stukken niet verwerkt; dossier in behandeling bij de Tweede Kamer op de peildatum." ] }, { "documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f", "document": { "id": "doc:kwest-wet", "titel": "Geconsolideerde tekst (KWEST, repository)", "urls": { "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/wet.xml", "bron_docx": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/data-importer/data/260324_Geconsolideerde_versie_vaststellingswetgeving__Staatsblad.docx", "kwest": "https://kwest.overheid.nl/" }, "officiele_identificaties": [] }, "juridische_context": { "brontype": "consolidated_presentation", "wetgevingsfase": "unknown", "publicatiestatus": "published", "inwerkingtreding_status": "not_in_force", "consolidatiekarakter": "projection", "status_bewijs_ids": [ "evidence:230362c00be675b3" ], "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03", "geldig_vanaf": { "waarde": null, "status": "not_stated" }, "geldig_tot": { "waarde": null, "status": "not_stated" } }, "sha256": "f48b037c7e4f05b88c4d3fba25429ed34fb3da1a1b421884256dc58b0758df87", "opmerkingen": [ "Ontwikkeldata uit de openbare repository; geen geverifieerde productie-export. Herkomst en status worden per artikel vastgesteld in de reconciliatiestap.", "Herkomstanalyse 2026-11-03: gelijk_aan_kst_36913_2=76, gelijk_aan_stb_2026_56=735, afgeleid_met_wijzigingsinstructies=180, niet_herleid=12, gelijk_aan_stb_2026_57=293, niet_in_consolidatie=1." ] } ] }