Factsheet artikel 1.1.1

{
  "schema_version": "1.0.0",
  "id": "factsheet:artikel:1.1.1",
  "type": "factsheet_artikel",
  "run_id": "run-2026-11-09T10-04-47-158Z",
  "bepaling": {
    "schema_version": "1.0.0",
    "id": "prov:wvsv:art-1.1.1",
    "type": "bepaling",
    "wetboek": "wvsv_nieuw",
    "artikelnummer": "1.1.1",
    "structuurpad": [
      "Boek 1",
      "Hoofdstuk 1",
      "Titel 1.1"
    ],
    "versie_ids": [
      "provv:wvsv:art-1.1.1:stb-2026-56",
      "provv:wvsv:art-1.1.1:kst-36913-2",
      "provv:wvsv:art-1.1.1:kwest-wet"
    ],
    "vastgestelde_versie_id": "provv:wvsv:art-1.1.1:stb-2026-56",
    "voorgestelde_versie_ids": [
      "provv:wvsv:art-1.1.1:kst-36913-2"
    ],
    "geconsolideerde_versie_id": "provv:wvsv:art-1.1.1:kwest-wet",
    "review_ids": []
  },
  "labels": [
    "Wettekst (vastgesteld, nog niet in werking)",
    "Voorstel (eerste aanvullingswet, in behandeling)",
    "Toelichting beschikbaar"
  ],
  "vastgestelde_tekst": {
    "status": "present",
    "id": "provv:wvsv:art-1.1.1:stb-2026-56",
    "documentversie_id": "docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa",
    "bron": {
      "documentversie_id": "docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa",
      "document": {
        "id": "doc:stb-2026-56",
        "titel": "Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56)",
        "urls": {
          "html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.html",
          "xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.xml",
          "pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.pdf"
        },
        "officiele_identificaties": [
          {
            "soort": "staatsblad",
            "waarde": "Stb. 2026, 56"
          },
          {
            "soort": "dossiernummer",
            "waarde": "36327"
          }
        ]
      },
      "juridische_context": {
        "brontype": "official_enactment",
        "wetgevingsfase": "enacted",
        "publicatiestatus": "published",
        "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
        "consolidatiekarakter": "not_applicable",
        "status_bewijs_ids": [
          "evidence:46157f0fb01d1ed6",
          "evidence:ed98a65feb84edbe",
          "evidence:8c45d0baf16aa816"
        ],
        "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
        "geldig_vanaf": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        },
        "geldig_tot": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        }
      },
      "sha256": "e3e33d868eaad813515d3f14520f88b2f225da1887631510d67b8c5d85fc534d",
      "opmerkingen": [
        "Boeken 7 en 8 zijn in deze wet gereserveerd; zij worden vastgesteld bij Stb. 2026, 57."
      ]
    },
    "tekstonderdeel_id": "sec:stb-2026-56:art-1.1.1",
    "tekst": "Strafvordering heeft alleen plaats op de wijze bij de wet voorzien.",
    "leden": [],
    "juridische_context": {
      "brontype": "official_enactment",
      "wetgevingsfase": "enacted",
      "publicatiestatus": "published",
      "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
      "consolidatiekarakter": "not_applicable",
      "status_bewijs_ids": [
        "evidence:46157f0fb01d1ed6",
        "evidence:ed98a65feb84edbe",
        "evidence:8c45d0baf16aa816"
      ],
      "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
      "geldig_vanaf": {
        "waarde": null,
        "status": "not_stated"
      },
      "geldig_tot": {
        "waarde": null,
        "status": "not_stated"
      }
    },
    "herkomst_analyse": {
      "vergelijking": {},
      "gelijkenis": {},
      "conclusie": "primaire_bron",
      "wijzigingsinstructie_ids": []
    },
    "bewijs_ids": [
      "evidence:c07ece1016307ac6"
    ],
    "review_ids": [],
    "bronlocator": {
      "xml_pad": "/officiele-publicatie[1]/staatsblad[1]/wet-besluit[1]/wettekst[1]/boek[1]/hoofdstuk[1]/titeldeel[1]/artikel[1]"
    }
  },
  "voorgestelde_tekst": {
    "status": "present",
    "items": [
      {
        "id": "provv:wvsv:art-1.1.1:kst-36913-2",
        "documentversie_id": "docv:kst-36913-2:3e5c0219181d",
        "bron": {
          "documentversie_id": "docv:kst-36913-2:3e5c0219181d",
          "document": {
            "id": "doc:kst-36913-2",
            "titel": "Eerste aanvullingswet, voorstel van wet (Kamerstukken II 2025/26, 36913, nr. 2)",
            "urls": {
              "html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.html",
              "xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.xml",
              "pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.pdf"
            },
            "officiele_identificaties": [
              {
                "soort": "kamerstuk",
                "waarde": "kst-36913-2"
              },
              {
                "soort": "dossiernummer",
                "waarde": "36913"
              }
            ]
          },
          "juridische_context": {
            "brontype": "bill",
            "wetgevingsfase": "introduced",
            "publicatiestatus": "published",
            "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
            "consolidatiekarakter": "not_applicable",
            "status_bewijs_ids": [
              "evidence:109d2164151a5415"
            ],
            "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
            "geldig_vanaf": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            },
            "geldig_tot": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            }
          },
          "sha256": "3e5c0219181d32958ac2662140e4b46221de34eb1896d5d8d89d9769353489ff",
          "opmerkingen": [
            "Nota van wijziging (2026-09-30) en latere stukken niet verwerkt; dossier in behandeling bij de Tweede Kamer op de peildatum."
          ]
        },
        "tekstonderdeel_id": "sec:kst-36913-2:art-1.1.1",
        "tekst": "Strafvordering heeft plaats op de wijze bij de wet voorzien, onverminderd de werking van toepasselijke verdragen en verbindende besluiten van volkenrechtelijke organisaties.",
        "leden": [],
        "juridische_context": {
          "brontype": "bill",
          "wetgevingsfase": "introduced",
          "publicatiestatus": "published",
          "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
          "consolidatiekarakter": "not_applicable",
          "status_bewijs_ids": [
            "evidence:109d2164151a5415"
          ],
          "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
          "geldig_vanaf": {
            "waarde": null,
            "status": "not_stated"
          },
          "geldig_tot": {
            "waarde": null,
            "status": "not_stated"
          }
        },
        "herkomst_analyse": {
          "vergelijking": {},
          "gelijkenis": {},
          "conclusie": "primaire_bron",
          "wijzigingsinstructie_ids": []
        },
        "bewijs_ids": [
          "evidence:e110002d101742f4"
        ],
        "review_ids": [],
        "bronlocator": {
          "xml_pad": "/officiele-publicatie[1]/kamerstuk[1]/stuk[1]/voorstel-wet[1]/wettekst[1]/wijzig-artikel[1]/wijzig-lid[1]/wijziging[1]/artikel[1]"
        }
      }
    ]
  },
  "geconsolideerde_presentatie": {
    "status": "present",
    "id": "provv:wvsv:art-1.1.1:kwest-wet",
    "documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f",
    "bron": {
      "documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f",
      "document": {
        "id": "doc:kwest-wet",
        "titel": "Geconsolideerde tekst (KWEST, repository)",
        "urls": {
          "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/wet.xml",
          "bron_docx": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/data-importer/data/260324_Geconsolideerde_versie_vaststellingswetgeving__Staatsblad.docx",
          "kwest": "https://kwest.overheid.nl/"
        },
        "officiele_identificaties": []
      },
      "juridische_context": {
        "brontype": "consolidated_presentation",
        "wetgevingsfase": "unknown",
        "publicatiestatus": "published",
        "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
        "consolidatiekarakter": "projection",
        "status_bewijs_ids": [
          "evidence:230362c00be675b3"
        ],
        "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
        "geldig_vanaf": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        },
        "geldig_tot": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        }
      },
      "sha256": "f48b037c7e4f05b88c4d3fba25429ed34fb3da1a1b421884256dc58b0758df87",
      "opmerkingen": [
        "Ontwikkeldata uit de openbare repository; geen geverifieerde productie-export. Herkomst en status worden per artikel vastgesteld in de reconciliatiestap.",
        "Herkomstanalyse 2026-11-03: gelijk_aan_kst_36913_2=76, gelijk_aan_stb_2026_56=735, afgeleid_met_wijzigingsinstructies=180, niet_herleid=12, gelijk_aan_stb_2026_57=293, niet_in_consolidatie=1."
      ]
    },
    "tekstonderdeel_id": "sec:kwest-wet:art-1.1.1",
    "tekst": "Strafvordering heeft plaats op de wijze bij de wet voorzien, onverminderd de werking van toepasselijke verdragen en verbindende besluiten van volkenrechtelijke organisaties.",
    "leden": [],
    "juridische_context": {
      "brontype": "consolidated_presentation",
      "wetgevingsfase": "introduced",
      "publicatiestatus": "published",
      "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
      "consolidatiekarakter": "projection",
      "status_bewijs_ids": [],
      "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
      "geldig_vanaf": {
        "waarde": null,
        "status": "not_stated"
      },
      "geldig_tot": {
        "waarde": null,
        "status": "not_stated"
      }
    },
    "herkomst_analyse": {
      "vergelijking": {
        "stb-2026-56": "afwijkend",
        "stb-2026-57": "afwezig",
        "kst-36913-2": "exact"
      },
      "gelijkenis": {
        "stb-2026-56": 0.504,
        "kst-36913-2": 1
      },
      "conclusie": "gelijk_aan_kst_36913_2",
      "wijzigingsinstructie_ids": [
        "sec:kst-36913-2:wijzart-I/ond-A"
      ]
    },
    "bewijs_ids": [
      "evidence:105c82d30e030b42",
      "evidence:df40a2dba5d5846a",
      "evidence:6cbcacee3e0906be"
    ],
    "review_ids": [],
    "bronlocator": {
      "xml_pad": "/wetgeving[1]/wettekst[1]/boek[1]/hoofdstuk[1]/titeldeel[1]/artikel[1]",
      "kwest_about_id": "artikel=1.1.1",
      "kwest_part_id": "artikel=1.1.1"
    }
  },
  "wijzigingsinstructies_vastgesteld": {
    "status": "not_stated",
    "items": []
  },
  "wijzigingsinstructies_voorgesteld": {
    "status": "present",
    "items": [
      {
        "relatie_id": "rel:proposed_amendment_by:prov:wvsv:art-1.1.1:sec:kst-36913-2:wijzart-I/ond-A",
        "instructie": {
          "schema_version": "1.0.0",
          "type": "tekstonderdeel",
          "documentversie_id": "docv:kst-36913-2:3e5c0219181d",
          "volgorde": 1,
          "kind_ids": [
            "sec:kst-36913-2:art-1.1.1"
          ],
          "verwijzingen": [
            "1.1.1"
          ],
          "id": "sec:kst-36913-2:wijzart-I/ond-A",
          "soort": "wijzigingsinstructie",
          "nummer": "A",
          "label": "Onderdeel",
          "titel": null,
          "ouder_id": "sec:kst-36913-2:wijzart-I",
          "pad": [
            "ARTIKEL I",
            "Onderdeel A"
          ],
          "tekst": "Artikel 1.1.1 komt te luiden:",
          "offset_in_ouder": null,
          "bronlocator": {
            "xml_pad": "/officiele-publicatie[1]/kamerstuk[1]/stuk[1]/voorstel-wet[1]/wettekst[1]/wijzig-artikel[1]/wijzig-lid[1]"
          },
          "verwerkingsstatus": "mapped",
          "extra": {
            "wijzigingsinstructie": "Artikel 1.1.1 komt te luiden:",
            "doelartikelen": [
              "1.1.1"
            ],
            "bevat_nieuwe_tekst": true
          }
        },
        "bron": {
          "documentversie_id": "docv:kst-36913-2:3e5c0219181d",
          "document": {
            "id": "doc:kst-36913-2",
            "titel": "Eerste aanvullingswet, voorstel van wet (Kamerstukken II 2025/26, 36913, nr. 2)",
            "urls": {
              "html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.html",
              "xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.xml",
              "pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.pdf"
            },
            "officiele_identificaties": [
              {
                "soort": "kamerstuk",
                "waarde": "kst-36913-2"
              },
              {
                "soort": "dossiernummer",
                "waarde": "36913"
              }
            ]
          },
          "juridische_context": {
            "brontype": "bill",
            "wetgevingsfase": "introduced",
            "publicatiestatus": "published",
            "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
            "consolidatiekarakter": "not_applicable",
            "status_bewijs_ids": [
              "evidence:109d2164151a5415"
            ],
            "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
            "geldig_vanaf": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            },
            "geldig_tot": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            }
          },
          "sha256": "3e5c0219181d32958ac2662140e4b46221de34eb1896d5d8d89d9769353489ff",
          "opmerkingen": [
            "Nota van wijziging (2026-09-30) en latere stukken niet verwerkt; dossier in behandeling bij de Tweede Kamer op de peildatum."
          ]
        }
      }
    ]
  },
  "leden": {
    "status": "not_applicable",
    "items": []
  },
  "normatieve_regels": {
    "status": "unresolved",
    "toelichting": "Regelextractie voor dit artikel nog niet uitgevoerd of nog niet beoordeeld.",
    "items": []
  },
  "definities": {
    "status": "not_stated",
    "items": []
  },
  "toelichting": {
    "status": "present",
    "items": [
      {
        "id": "mvt:36327:61",
        "soort": "artikelsgewijs",
        "titelpad": [
          "ARTIKELSGEWIJS DEEL",
          "BOEK 1 Strafvordering in het algemeen",
          "HOOFDSTUK 1 Inleidende bepalingen en definities",
          "TITEL 1.1 Inleidende bepalingen",
          "Artikel 1.1.1 [strafvorderlijk legaliteitsbeginsel]"
        ],
        "tekst": "Ingevolge dit artikel heeft strafvordering alleen plaats op de wijze bij de wet voorzien. Dit artikel blijft als onbetwist fundament van het wetboek ongewijzigd. De betekenis van dit artikel kan moeilijk worden overschat. Het beginsel beoogt de rechtszekerheid te bevorderen en is onmiddellijk verbonden met het uitgangspunt van de rechtsstaat dat het recht de burger bescherming moet bieden tegen willekeur van de overheid. Zo fungeert de wet als waarborg voor de burger, maar eveneens en tegelijkertijd bevat zij voor de overheid de bevoegdheidsgrondslag voor strafvorderlijk optreden (C.P.M. Cleiren, in: C.P.M. Cleiren, J.H. Crijns en M.J.M. Verpalen (red.), Tekst & Commentaar Strafvordering, veertiende druk, Deventer: Wolters Kluwer 2021, aantekening 3 bij artikel 1). Het bevat de strafvorderlijke pendant van het legaliteitsbeginsel dat is neergelegd in artikel 16 van de Grondwet en artikel 1, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht. In het beginsel ligt besloten dat de grondslag voor de uitoefening van bevoegdheden in een formele wet moet worden neergelegd en dat alleen uitwerking daarvan in een algemene maatregel van bestuur mogelijk is. Het belang hiervan is door verschillende auteurs benadrukt (A.L. Melai, «Het dominante Wetboek van Strafvordering», in: Polariteit en tegenspraak. Een selectie uit het werk van A.L. Melai, Arnhem: Gouda Quint 1992, p. 215–218; G.J.M. Corstens, «De wet als bron van strafprocesrecht», in: Ch.J. Enschedé e.a. (red.), Naar eer en geweten. Liber Amicorum J. Remmlink, Arnhem: Gouda Quint 1987, p. 93 e.v.; P.A.M. Mevis, Constitutioneel strafrecht, Deventer: Gouda Quint 1998; K. Rozemond, Strafvorderlijke rechtsvinding (diss.), Deventer: Gouda Quint 1998; M.S. Groenhuijsen en G. Knigge, «Afronding en verantwoording. Algemeen deel», in: M.S. Groenhuijsen en G. Knigge (red.), Afronding en verantwoording. Eindrapport onderzoeksproject Strafvordering 2001, Deventer: Kluwer 2004, p. 8–77, in het bijzonder p. 37 en 38).\nIn de contourennota is in paragraaf 3.5 ingegaan op het primaat van de wetgever en de mogelijkheden van delegatie. Uitgangspunt blijft dat de reikwijdte en de voornaamste duurzame normen in het wetboek worden opgenomen (Aanwijzingen voor de regelgeving (Stcrt. 2017, nr. 69426), aanwijzing 2.19), terwijl voorschriften van meer technische of administratieve aard of voorschriften die vaak wijziging behoeven, beter op lager niveau kunnen worden uitgewerkt. Over de verhouding tussen de algemene maatregel van bestuur en het legaliteitsbeginsel is vanwege kritiek op eerdere voorstellen voor een ruimer gebruik van de algemene maatregel van bestuur in de strafvordering uitdrukkelijk voorlichting verzocht aan de Raad van State. De Raad kon zich met de verwoording van de hiervoor genoemde bestaande criteria verenigen. Hiermee wordt het primaat van de formele wet boven de algemene maatregel van bestuur bestendigd.",
        "bron": {
          "documentversie_id": "docv:kwest-toelichting-36327:418eb8932339",
          "document": {
            "id": "doc:kwest-toelichting-36327",
            "titel": "Toelichting 36327 (KWEST-structuur)",
            "urls": {
              "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/toelichting-36327.xml"
            },
            "officiele_identificaties": [
              {
                "soort": "dossiernummer",
                "waarde": "36327"
              }
            ]
          },
          "juridische_context": {
            "brontype": "explanatory_memorandum",
            "wetgevingsfase": "enacted",
            "publicatiestatus": "published",
            "inwerkingtreding_status": "not_applicable",
            "consolidatiekarakter": "editorial_compilation",
            "status_bewijs_ids": [
              "evidence:8c45d0baf16aa816"
            ],
            "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
            "geldig_vanaf": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            },
            "geldig_tot": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            }
          },
          "sha256": "418eb8932339d45f33411406dd035f210fd6666c9faacdf213f429f47cc4f407",
          "opmerkingen": [
            "Door de KWEST data-importer uit de officiële Kamerstuk-XML afgeleide structuur; passages worden tegen de officiële XML gecontroleerd op tekstverlies."
          ]
        },
        "verificatie": {
          "officieel_documentversie_id": "docv:kst-36327-3:e1b226686555",
          "status": "verified",
          "methode": "langste passage (≥40 tekens) genormaliseerd teruggezocht in officiële Kamerstuk-XML"
        },
        "label": "Toelichting"
      },
      {
        "id": "mvt:36913:76",
        "soort": "wijziging",
        "titelpad": [
          "ARTIKELSGEWIJS DEEL",
          "ARTIKEL I [wijzigingen in Boek 1 van het Wetboek van Strafvordering]",
          "Onderdeel A"
        ],
        "tekst": "Met artikel 1.1.1 zoals opgenomen in de eerste vaststellingswet, wordt artikel 1 van het huidige wetboek omgezet naar het nieuwe wetboek. Het in dit artikel besloten liggende strafvorderlijk legaliteitsbeginsel brengt tot uitdrukking dat strafvorderlijk overheidsoptreden een wettelijke grondslag behoeft. Het beginsel beoogt de rechtszekerheid te bevorderen en is onmiddellijk verbonden met het uitgangspunt van de rechtsstaat dat het recht de burger bescherming moet bieden tegen willekeur van de overheid (zie de toelichting op artikel 1.1.1 van de eerste vaststellingswet). Het is in zijn formulering gericht tot de rechter en andere functionarissen betrokken bij de strafrechtspleging, die in hun taakuitoefening de wet dienen te eerbiedigen. Dat impliceert echter evenzeer een opdracht aan de wetgever om de strafvordering bij wet te regelen. De wetgever en rechter zijn dus op grond van dit beginsel ieder binnen hun eigen taak gehouden het primaat van de wet te eerbiedigen en dat primaat te realiseren. Het strafvorderlijk legaliteitsbeginsel is het fundament van het Wetboek van Strafvordering, zo staat ook in de toelichting op artikel 1.1.1. De uitgangspunten en doelstellingen van het beginsel zoals omschreven in die toelichting, waaronder begrepen de verhouding tussen wet en algemene maatregel van bestuur, zijn onveranderd. Niettemin bestaat, om de hieronder aangegeven redenen, aanleiding om de formulering van dit beginsel aan te passen. Inhoudelijke wijzigingen zijn daarmee niet beoogd.\nHet Wetboek van Strafvordering is de belangrijkste formele bron van het Nederlandse strafprocesrecht. De modernisering van het wetboek heeft mede ten doel om het wetboek als bron van strafprocesrecht te versterken, onder meer door vaste jurisprudentie te codificeren en door enkele belangrijke (internationale) uitgangspunten, zoals het recht op een eerlijk proces, op te nemen in het wetboek. Het Wetboek van Strafvordering is echter niet de enige bron van strafprocesrecht. In paragraaf 5 van de memorie van toelichting bij de eerste vaststellingswet is beschreven hoe het strafproces tevens wordt genormeerd door bijzondere wetten, de Grondwet en lagere centrale regelgeving met een grondslag in de wet (te weten: algemene maatregelen van bestuur en ministeriële regelingen), alsook door beginselen, beleidsregels en jurisprudentie van met name de Hoge Raad. Ook internationale verdragen, met name het EVRM, en het recht van de Europese Unie kunnen worden aangewezen als belangrijke bron van strafprocesrecht. Sinds de Tweede Wereldoorlog is dit hoger recht in toenemende mate het strafprocesrecht gaan normeren. Er zijn steeds meer verdragen en (met name) EU-regelgeving waarin voor het nationale strafprocesrecht relevante regels zijn opgenomen.De rol van dit hoger recht onderscheidt zich van die van de andere genoemde bronnen van strafprocesrecht, bijvoorbeeld lagere regelgeving en beleidsregels, in die zin dat waar deze laatstgenoemde steeds binnen het kader van de wet dienen te blijven, voor verdragsbepalingen en EU-regels geldt dat de wetgever de opdracht heeft de wet daarmee in overeenstemming te brengen, alsook dat deze rechtsbronnen onder omstandigheden rechtstreeks werken en daarbij «voorrang» hebben boven nationale wetgeving bij conflicten tussen het nationale en internationale of Europese recht. In lijn met de gedachte om in het nieuwe wetboek de verhouding tussen verdragen en EU-regelgeving en het nationale wetboek te optimaliseren (zie paragraaf 5 van de memorie van toelichting bij de eerste vaststellingswet), wordt in artikel 1.1.1 de verhouding tussen de nationale wet en internationale en EU-regelgeving beter tot uitdrukking gebracht door een verwijzing naar hoger recht op te nemen. Daartoe wordt «onverminderd de werking van toepasselijke verdragen en verbindende besluiten van volkenrechtelijke organisaties» toegevoegd aan de bepaling.\nZoals gezegd is met deze toevoeging geen inhoudelijke wijziging beoogd. De doorwerking van internationaal recht wordt immers niet geregeld in het Wetboek van Strafvordering maar volgt uit de artikelen 93 en 94 van de Grondwet (zie voor de doorwerking van het EU-recht ECLI:EU:C:1963:1, ECLI:EU:C:1964:66 en ECLI:NL:HR:2004:AR1797). De toevoeging van een verwijzing naar hoger recht heeft een signalerende en faciliterende functie. Het wijst de verschillende adressaten van het strafvorderlijk legaliteitsbeginsel op de internationale en Europese regelgeving en op hun verantwoordelijkheid om zorg te dragen voor een goede (door)werking van die regelgeving in het Nederlandse recht en de Nederlandse rechtspraktijk. De doorwerking van hoger recht in het Nederlandse strafproces wordt door deze toevoeging zichtbaar(der) gemaakt, hetgeen in zoverre ook een bijdrage levert aan de doelstelling om het wetboek beter bij het geldende strafprocesrecht te laten aansluiten.\nIn het verlengde van deze wijziging ligt het voorstel om het woord «alleen» in artikel 1.1.1 te schrappen. Dat strafvordering volgens de huidige formulering «alleen» plaatsheeft op de wijze bij de wet voorzien geeft, zo laat het voorgaande zien, een verkeerde voorstelling van zaken. Met het weglaten van dat woord wordt duidelijk gemaakt dat het wetboek niet de enige bron van strafprocesrecht is, hetgeen eveneens een bijdrage levert aan de doelstelling om het wetboek – ook het eerste artikel daarvan – beter bij het geldende strafprocesrecht te laten aansluiten. Het woord «alleen» is ook niet nodig; ook zonder dat woord maakt de bepaling duidelijk dat de wet de primaire bron van het strafprocesrecht is en dat het primaat bij de wet ligt.\nIn de bewoordingen «onverminderd de werking van» ligt besloten dat de wetgever, de rechter en andere bij de strafvordering betrokken functionarissen bij hun taakuitoefening steeds de werking van hoger recht in acht moeten nemen. Dat strafvordering plaatsheeft op de wijze bij de wet voorzien, staat dus naast de opdracht om uitvoering te geven aan verplichtingen voortvloeiend uit hoger recht. Deze opdracht heeft voor de verschillende adressaten van het strafvorderlijk legaliteitsbeginsel uiteenlopende gevolgen. Voor de wetgever houdt de opdracht om de werking van toepasselijke verdragen en verbindende besluiten van volkenrechtelijke organisaties in acht te nemen bij het regelen van de strafvordering in dat verdragsverplichtingen en EU-regelgeving worden omgezet in nationale wetgeving. Ook moet de wetgever ervoor zorgen dat al bestaande wetgeving in overeenstemming wordt gebracht met verplichtingen die voortvloeien uit hoger recht.\nDit geldt niet alleen voor eenieder verbindende verdragsbepalingen of bepalingen uit EU-richtlijnen waaraan burgers rechtstreeks rechten kunnen ontlenen; het nationale recht dient ook in overeenstemming te worden gebracht met andere verbindende voorschriften van hoger recht. Gelet op deze opdracht aan de wetgever, zo wordt in reactie op het advies van de NOvA opgemerkt, is gekozen voor de bewoordingen «onverminderd de werking van» in plaats van voor een opsomming waarin de internationale bronnen naast de nationale wet worden geplaatst. Zo blijft de verantwoordelijkheid van de nationale wetgever voor een wetboek dat in overeenstemming is met hoger recht benadrukt, terwijl tegelijkertijd in artikel 1.1.1 uitdrukking wordt gegeven aan de aanwezigheid van hoger recht dat het nationale recht beïnvloedt en onder omstandigheden ook rechtstreeks kan worden toegepast.\nDe rechter moet bij de uitoefening van zijn rechtsprekende taak eveneens de werking van toepasselijke verdragen en verbindende besluiten van volkenrechtelijke organisaties in acht nemen. Voor de rechter is internationale en Europese regelgeving met name relevant daar waar het Nederlandse strafprocesrecht daarmee in «conflict» is. De rechter kan de verplichtingen uit dat hoger recht op diverse manieren in acht nemen, zoals door het buiten toepassing laten van wettelijke voorschriften als dat uit die verplichtingen voortvloeit, al dan niet met rechtstreekse toepassing van de hogere norm, door het conform die hogere norm uitleggen en toepassen van het nationaal recht (verdrags- en richtlijnconforme interpretatie), door het uitbreiden of inperken van de werkingssfeer van een bepaling of door het anderszins ontwikkelen van nieuw recht, een en ander voor zover daartoe een verplichting uit het hoger recht voortvloeit. Welke oplossing in het concrete geval het meest passend is, is mede afhankelijk van de werking van de hogere norm. Zo hebben kaderbesluiten geen rechtstreekse werking en het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie – mits aan de toepassingsvoorwaarden is voldaan – wel. De opdracht voor de rechter om bij zijn taakuitoefening de werking van verdragen en besluiten van volkenrechtelijke organisaties in acht te nemen beperkt zich tot die gevallen waarin hij daartoe op grond van de artikelen 93 en 94 van de Grondwet en het EU-rechtelijke kader gehouden is. Een uitbreiding van die taak is met deze wijziging dus niet beoogd. Evenmin biedt de aanvulling van artikel 1.1.1 ruimte aan andere bij de strafrechtspleging betrokken organisaties om zonder een wettelijke grondslag inbreuken te maken op rechten van burgers. Voorts doet het gegeven dat de rechter soms zelfstandig gevolg moet geven aan internationale verplichtingen niet af aan de opdracht en ambitie voor de wetgever om het strafprocesrecht bij wet te regelen en waar nodig te voorzien in wetgeving die internationale regelgeving omzet en implementeert in het Nederlandse strafprocesrecht.\nIn de gewijzigde bepaling wordt verwezen naar «toepasselijke verdragen en verbindende besluiten van volkenrechtelijke organisaties». Deze laatste term heeft hier dezelfde betekenis als in de artikelen 93 en 94 van de Grondwet en andere bepalingen in het Wetboek van Strafvordering waarin deze wordt gebezigd. Met «verbindende besluiten van volkenrechtelijke organisaties» wordt onder andere verwezen naar verbindende EU-regelgeving neergelegd in verordeningen, richtlijnen en kaderbesluiten. Ook verbindende besluiten van andere volkenrechtelijke organisaties, zoals resoluties van de VN, en uitspraken van internationale of Europese gerechten, waaronder het Hof van Justitie van de Europese Unie, kunnen invloed hebben op het strafprocesrecht en vallen binnen dit begrip.",
        "bron": {
          "documentversie_id": "docv:kwest-toelichting-36913:5fac1ce94224",
          "document": {
            "id": "doc:kwest-toelichting-36913",
            "titel": "Toelichting 36913 (KWEST-structuur)",
            "urls": {
              "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/toelichting-36913.xml"
            },
            "officiele_identificaties": [
              {
                "soort": "dossiernummer",
                "waarde": "36913"
              }
            ]
          },
          "juridische_context": {
            "brontype": "explanatory_memorandum",
            "wetgevingsfase": "introduced",
            "publicatiestatus": "published",
            "inwerkingtreding_status": "not_applicable",
            "consolidatiekarakter": "editorial_compilation",
            "status_bewijs_ids": [
              "evidence:109d2164151a5415"
            ],
            "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
            "geldig_vanaf": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            },
            "geldig_tot": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            }
          },
          "sha256": "5fac1ce94224b086af4767ed8556e7a4923bee65fbedb120c939a4c9c7d0c3ed",
          "opmerkingen": [
            "Door de KWEST data-importer uit de officiële Kamerstuk-XML afgeleide structuur; passages worden tegen de officiële XML gecontroleerd op tekstverlies."
          ]
        },
        "verificatie": {
          "officieel_documentversie_id": "docv:kst-36913-3:7056b1426ece",
          "status": "verified",
          "methode": "langste passage (≥40 tekens) genormaliseerd teruggezocht in officiële Kamerstuk-XML"
        },
        "label": "Toelichting"
      }
    ]
  },
  "verwijzingen": {
    "status": "not_stated",
    "verwijst_naar": [],
    "verwezen_door": []
  },
  "transponering": {
    "status": "present",
    "tabelversie": "2023-07-06",
    "toelichting": "Alleen koppeling (maps_to); geen gelijkwaardigheid of ongewijzigde inhoud. De huidige tekst is een fragment uit de tabel.",
    "items": [
      {
        "schema_version": "1.0.0",
        "id": "trans:nieuw_huidig:1.1.1:1",
        "type": "transponering",
        "richting": "nieuw_huidig",
        "tabelversie": "2023-07-06",
        "documentversie_id": "docv:kwest-transponering-nieuw-huidig:9628056285be",
        "nieuw": {
          "artikel": "1.1.1",
          "lid": null,
          "verwijzing_tekst": null,
          "tekst": "Strafvordering heeft alleen plaats op de wijze bij de wet voorzien."
        },
        "huidig": {
          "artikel": "1",
          "lid": null,
          "verwijzing_tekst": "1",
          "tekst": "Strafvordering heeft alleen plaats op de wijze bij de wet voorzien."
        },
        "koppelingstype": "maps_to",
        "bron_opmerking": null,
        "tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-1.1.1",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:42064e60457980b7"
        ]
      },
      {
        "schema_version": "1.0.0",
        "id": "trans:huidig_nieuw:1:1",
        "type": "transponering",
        "richting": "huidig_nieuw",
        "tabelversie": "2023-07-06",
        "documentversie_id": "docv:kwest-transponering-huidig-nieuw:d3117a9cd6d1",
        "nieuw": {
          "artikel": "1.1.1",
          "lid": null,
          "verwijzing_tekst": "1.1.1",
          "tekst": "Strafvordering heeft alleen plaats op de wijze bij de wet voorzien."
        },
        "huidig": {
          "artikel": "1",
          "lid": null,
          "verwijzing_tekst": null,
          "tekst": "Strafvordering heeft alleen plaats op de wijze bij de wet voorzien."
        },
        "koppelingstype": "maps_to",
        "bron_opmerking": null,
        "tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-1.1.1",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:ffc1a952efcc0f99"
        ]
      }
    ]
  },
  "openstaande_punten": {
    "status": "not_stated",
    "items": []
  },
  "bronnen": [
    {
      "documentversie_id": "docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa",
      "document": {
        "id": "doc:stb-2026-56",
        "titel": "Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56)",
        "urls": {
          "html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.html",
          "xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.xml",
          "pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.pdf"
        },
        "officiele_identificaties": [
          {
            "soort": "staatsblad",
            "waarde": "Stb. 2026, 56"
          },
          {
            "soort": "dossiernummer",
            "waarde": "36327"
          }
        ]
      },
      "juridische_context": {
        "brontype": "official_enactment",
        "wetgevingsfase": "enacted",
        "publicatiestatus": "published",
        "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
        "consolidatiekarakter": "not_applicable",
        "status_bewijs_ids": [
          "evidence:46157f0fb01d1ed6",
          "evidence:ed98a65feb84edbe",
          "evidence:8c45d0baf16aa816"
        ],
        "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
        "geldig_vanaf": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        },
        "geldig_tot": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        }
      },
      "sha256": "e3e33d868eaad813515d3f14520f88b2f225da1887631510d67b8c5d85fc534d",
      "opmerkingen": [
        "Boeken 7 en 8 zijn in deze wet gereserveerd; zij worden vastgesteld bij Stb. 2026, 57."
      ]
    },
    {
      "documentversie_id": "docv:kst-36913-2:3e5c0219181d",
      "document": {
        "id": "doc:kst-36913-2",
        "titel": "Eerste aanvullingswet, voorstel van wet (Kamerstukken II 2025/26, 36913, nr. 2)",
        "urls": {
          "html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.html",
          "xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.xml",
          "pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.pdf"
        },
        "officiele_identificaties": [
          {
            "soort": "kamerstuk",
            "waarde": "kst-36913-2"
          },
          {
            "soort": "dossiernummer",
            "waarde": "36913"
          }
        ]
      },
      "juridische_context": {
        "brontype": "bill",
        "wetgevingsfase": "introduced",
        "publicatiestatus": "published",
        "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
        "consolidatiekarakter": "not_applicable",
        "status_bewijs_ids": [
          "evidence:109d2164151a5415"
        ],
        "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
        "geldig_vanaf": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        },
        "geldig_tot": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        }
      },
      "sha256": "3e5c0219181d32958ac2662140e4b46221de34eb1896d5d8d89d9769353489ff",
      "opmerkingen": [
        "Nota van wijziging (2026-09-30) en latere stukken niet verwerkt; dossier in behandeling bij de Tweede Kamer op de peildatum."
      ]
    },
    {
      "documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f",
      "document": {
        "id": "doc:kwest-wet",
        "titel": "Geconsolideerde tekst (KWEST, repository)",
        "urls": {
          "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/wet.xml",
          "bron_docx": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/data-importer/data/260324_Geconsolideerde_versie_vaststellingswetgeving__Staatsblad.docx",
          "kwest": "https://kwest.overheid.nl/"
        },
        "officiele_identificaties": []
      },
      "juridische_context": {
        "brontype": "consolidated_presentation",
        "wetgevingsfase": "unknown",
        "publicatiestatus": "published",
        "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
        "consolidatiekarakter": "projection",
        "status_bewijs_ids": [
          "evidence:230362c00be675b3"
        ],
        "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
        "geldig_vanaf": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        },
        "geldig_tot": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        }
      },
      "sha256": "f48b037c7e4f05b88c4d3fba25429ed34fb3da1a1b421884256dc58b0758df87",
      "opmerkingen": [
        "Ontwikkeldata uit de openbare repository; geen geverifieerde productie-export. Herkomst en status worden per artikel vastgesteld in de reconciliatiestap.",
        "Herkomstanalyse 2026-11-03: gelijk_aan_kst_36913_2=76, gelijk_aan_stb_2026_56=735, afgeleid_met_wijzigingsinstructies=180, niet_herleid=12, gelijk_aan_stb_2026_57=293, niet_in_consolidatie=1."
      ]
    }
  ]
}