Factsheet artikel 4.3.15

Deterministisch samengesteld uit gevalideerde records van release release-2026-11-03-6c742fbd8e; volledige teksten, geen samenvatting. Per rubriek staat of de bron iets vermeldt (aanwezig), niets vermeldt (niet in de bron), nog niet is beoordeeld, of niet van toepassing is. JSON downloaden

WettekstVastgesteldNog niet in werkingWettekst (vastgesteld, nog niet in werking)Toelichting beschikbaar

Vastgestelde tekst aanwezig

Het openbaar ministerie verliest het recht om de verdachte te vervolgen indien door onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging een eerlijk proces niet meer mogelijk is.

Het openbaar ministerie verliest, behoudens zwaarwegende omstandigheden, het recht om de verdachte te vervolgen indien het onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging niet te verenigen is met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting.

De vervolging van de verdachte is niet te verenigen met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting indien onjuist of onvolledig verslag wordt gedaan van ernstig onrechtmatig handelen door een opsporingsambtenaar dat met het tenlastegelegde strafbare feit verband houdt en dit verzuim niet tijdig wordt rechtgezet.

Indien het openbaar ministerie weigert om een op de terechtzitting gegeven bevel van de rechter ten uitvoer te leggen, wordt de officier van justitie niet-ontvankelijk verklaard indien dat in het belang is van een goede rechtsbedeling. Artikel 4.3.13, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.

Bron: Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56)officiële publicatiesha256 e3e33d868eaa…XML-pad /officiele-publicatie[1]/staatsblad[1]/wet-besluit[1]/wettekst[1]/boek[4]/hoofdstuk[3]/titeldeel[3]/artikel[4]

Voorgestelde tekst (eerste aanvullingswet 36913) niet in de bron

Het wetsvoorstel bevat geen vervangende tekst voor dit artikel.

Voorgestelde wijzigingsinstructies aanwezig

ARTIKEL IV › Onderdeel J
In artikel 4.3.15, vierde lid, wordt «4.3.13, tweede lid» vervangen door «4.3.12, tweede lid».

Geconsolideerde presentatie (KWEST) aanwezigherkomst: afgeleid met wijzigingsinstructies

Geconsolideerde presentatieVoorstel, in behandelingNog niet in werkingProjectie met voorstel Ontwikkeldata uit de openbare KWEST-repository; vergelijking met primaire bronnen: stb-2026-56: afwijkend; stb-2026-57: afwezig; kst-36913-2: afwezig.

Het openbaar ministerie verliest het recht om de verdachte te vervolgen indien door onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging een eerlijk proces niet meer mogelijk is.

Leden en onderdelen aanwezig4

De leden staan hierboven in de wettekst; ieder lid en onderdeel is afzonderlijk citeerbaar met een eigen bewijsrecord.

Normatieve regels nog niet beoordeeld

Regelextractie voor dit artikel nog niet uitgevoerd of nog niet beoordeeld.

Definities niet in de bron

Dit artikel bevat geen definitie en wordt niet door een definitie uit de begrippenlijst aangewezen.

Toelichting (memorie van toelichting) aanwezig2 passage(s)

Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › BOEK 4 BERECHTING › HOOFDSTUK 3 De beraadslaging, de uitspraak en het eindvonnis › TITEL 3.3 Processuele sancties › Artikel 4.3.15 [verlies van het vervolgingsrecht en niet-ontvankelijkverklaring] · Toelichting 36327 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified

Algemeen

De zwaarste processuele sanctie betreft het verlies van vervolgingsrecht van het openbaar ministerie. Toepassing van deze processuele sanctie is aangewezen indien door onrechtmatig handelen een eerlijk proces niet meer mogelijk is of indien het onrechtmatig handelen niet te verenigen is met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting. Daarmee maakt dit artikel onderscheid tussen twee gronden voor toepassing van deze processuele sanctie. Bij het recht van de verdachte op een eerlijk proces staat het belang van de verdachte voorop. Bij de tweede grond gaat het om ernstig onrechtmatig handelen dat vooral de rechter raakt. Een voorbeeld is te vinden in de specifieke norm van het derde lid: het niet tijdig rechtzetten van onjuiste verslaglegging van onrechtmatig handelen. Dat raakt de rechter in de kern van zijn functioneren en is daarmee in strijd met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting. De twee gronden liggen in elkaars verlengde. Als door onrechtmatig handelen de rechter geen eerlijk proces meer kan realiseren, is evenmin voldaan aan de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting. Het recht op een eerlijk proces voor de verdachte is echter dusdanig fundamenteel dat het eerste lid hier afzonderlijk uitdrukking aan geeft en de rechter ook geen mogelijkheid biedt om af te zien van toepassing van de processuele sanctie.

In het vierde lid is ook de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie geregeld bij het weigeren van tenuitvoerlegging van een bevel van de zittingsrechter, wat nu is geregeld in artikel 349, derde lid. Daarvoor geldt dat de rechter meer vrijheid heeft om deze processuele sanctie achterwege te laten dan wanneer sprake is van handelen in strijd met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting. Daarom staat de afweging in het vierde lid in het kader van het belang van een goede rechtsbedeling, terwijl in het tweede lid het rechtsgevolg alleen bij zwaarwegende omstandigheden achterwege blijft. De niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie onderscheidt zich voorts van het verlies van het vervolgingsrecht doordat dit laatste begrip elke vorm van vervolging omvat, ook de vervolging middels een strafbeschikking. De einduitspraak van de rechter is in beide gevallen de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie.

De voorgestelde regeling is op punten anders geformuleerd dan het huidige artikel 359a. In het huidige artikel 359a is de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie gekoppeld aan strijd met de beginselen van een behoorlijke procesorde. De beginselen van een behoorlijke procesorde zijn vervangen door de «basisvoorwaarden van een behoorlijke berechting», dat een beperktere reikwijdte heeft. Het begrip «basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting» duidt aan dat het moet gaan om zeer ernstige onrechtmatigheden die het functioneren van de rechter raken.

Het opsporingsonderzoek of de vervolging

Ook de toepassing van het verlies van vervolgingsrecht of niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie als processuele sanctie is in beginsel beperkt tot onrechtmatig handelen in de opsporing en de vervolging. Voor de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie wegens het weigeren tot tenuitvoerleggen van een bevel van de zittingsrechter om een getuige op te roepen, geldt dat deze onrechtmatigheid zich per definitie voordoet in de fase van berechting. Voor het verlies van vervolgingsrecht geldt dat aanknopingspunten kunnen worden gevonden in de rechtspraak van de Hoge Raad voor toepassing op verzuimen die zich mede hebben voorgedaan tijdens het onderzoek op de terechtzitting. Die benadering komt naar voren uit ECLI:NL:HR:2016:9, NJ 2016/153 m.nt. Vellinga-Schootstra. In de strafzaak die aan dit arrest ten grondslag lag had het hof vastgesteld dat het aan de verdachte tenlastegelegde feit een direct gevolg was van buitensporig geweld tijdens diens aanhouding, met letsel als gevolg. Het hof had op camerabeelden gezien dat de verdachte, terwijl hij voorover op zijn buik plat op de grond lag, twee keer in zijn zij werd gestompt door de ene verbalisant en twee keer ter hoogte van zijn hoofd dan wel nek door de andere verbalisant. Het hof had verder vastgesteld dat het geweld en letsel door de hulpofficier van justitie doelbewust onjuist was gerelateerd in een op ambtsbelofte opgemaakt proces-verbaal. Desalniettemin had het hof geoordeeld dat niet doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van de verdachte was tekortgedaan aan diens recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak. Het hof had daarbij betrokken dat controle achteraf op de aanhoudende en relaterende verbalisanten mogelijk was. Dat oordeel getuigde volgens de Hoge Raad niet van een onjuiste rechtsopvatting. De Hoge Raad tekende daarbij aan dat hij bij de toetsing van het oordeel van het hof geen rekening heeft gehouden met wat in de conclusie van de (toenmalige) A-G Bleichrodt was gesteld omtrent de rol van het openbaar ministerie in deze zaak. Bleichrodt wees erop dat het openbaar ministerie zich lange tijd was blijven beroepen op het onjuiste proces-verbaal van de hulpofficier van justitie, onder meer in het kader van het voorarrest. Bleichrodt wees er voorts op dat de officier van justitie zich zowel in eerste aanleg als in de appelschriftuur op het standpunt had gesteld dat geen sprake was geweest van buitensporig geweld. De reden waarom de Hoge Raad geen rekening hield met de opstelling van het openbaar ministerie, was dat daaromtrent door het hof niets was vastgesteld en dat daarop door of namens de verdachte in appel geen beroep was gedaan.

Uit de overwegingen van de Hoge Raad kan worden afgeleid dat het al dan niet toepassen van deze processuele sanctie ook naar geldend recht niet alleen behoeft te berusten op onrechtmatigheden bij de opsporing van het tenlastegelegde feit. Het zich tot en met het indienen van de appelschriftuur op het standpunt stellen dat geen sprake is geweest van disproportioneel geweld heeft zich mede tijdens het onderzoek op de terechtzitting voorgedaan en kon worden betrokken bij de beoordeling van de onrechtmatigheid. Dit valt binnen het bereik van deze bepaling. Op grond van artikel 4.3.16 kunnen daarnaast het disproportionele geweld bij de aanhouding en het onjuist verbaliseren daarvan (die plaatsvonden in het kader van de opsporing van een ander feit dan het later aan de verdachte tenlastegelegde feit) worden betrokken bij de vraag of het verlies van vervolgingsrecht aangewezen is. Deze onrechtmatigheden zijn immers niet begaan in het kader van het opsporingsonderzoek naar en de vervolging van de verdachte ter zake van het tenlastegelegde feit, maar zijn daarop wel van bepalende invloed geweest.

Eerste lid

Dit lid ziet op onrechtmatig handelen waardoor «een eerlijk proces niet meer mogelijk is». Deze norm bouwt voort op het Zwolsman-criterium (vgl. HR 19 december 1995, NJ 1996/249 m.nt. Schalken) zoals dat nadien door de Hoge Raad is bijgesteld in zijn arrest van 1 december 2020 (ECLI:NL:HR:2020:1889, NJ 2021/169 m.nt. Jörg). Niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie is ingevolge dit (bijgestelde) criterium aangewezen in het geval dat een zodanig ernstige inbreuk op het recht van de verdachte op een eerlijke behandeling van zijn zaak is gemaakt dat geen sprake meer kan zijn van een eerlijk proces in de zin van artikel 6 EVRM. Het moet dan volgens de Hoge Raad gaan om een onherstelbare inbreuk op het recht op een eerlijk proces die niet op een aan de eisen van een behoorlijke en effectieve verdediging beantwoordende wijze is of kan worden gecompenseerd. Daarbij moet die inbreuk volgens de Hoge Raad het verstrekkende oordeel kunnen dragen dat – in de bewoordingen van het EHRM – «the proceedings as a whole were not fair».

Aanleiding voor het verlies van het vervolgingsrecht op de hier besproken grond kan bijvoorbeeld bestaan in het geval dat de verdachte tot het tenlastegelegde feit is gebracht door een opsporingsambtenaar of door een persoon voor wiens handelen de politie of het openbaar ministerie verantwoordelijk is, terwijl zijn opzet tevoren niet al daarop was gericht (ECLI:NL:HR:2010:BL0655, NJ 2010/440 m.nt. Schalken). Deze grond voor het verlies van het vervolgingsrecht van het openbaar ministerie is terug te voeren op rechtspraak van het EHRM (vgl. EHRM 9 juni 1998 (Teixeira de Castro/Portugal)). In lijn met het arrest van 1 december 2020 (ECLI:NL:HR:2020:1889, NJ 2021/169 m.nt. Jörg) is niet vereist dat «doelbewust of met grove veronachtzaming» van de belangen van de verdachte is gehandeld.

De mogelijkheid van herstel, die bij de toepassing van alle processuele sancties een rol kan spelen, is bij verlies van het vervolgingsrecht van het openbaar ministerie op de grond dat ernstig afbreuk is gedaan aan het recht van de verdachte op een eerlijk proces eveneens van belang. Zij brengt mee dat toepassing achterwege dient te blijven als onrechtmatig handelen voorafgaand aan de berechting is rechtgezet. Ook dit sluit aan bij het arrest van de Hoge Raad van 1 december 2020 (ECLI:NL:HR:2020:1889, NJ 2021/169 m.nt. Jörg) waar hij overweegt dat in gevallen waarin zich onrechtmatig handelen heeft voorgedaan dat aanvankelijk het recht van de verdachte op een eerlijke behandeling van de zaak in het gedrang heeft gebracht, maar dat in voldoende mate is hersteld om het proces als geheel eerlijk te laten verlopen, niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie in beginsel niet aan de orde is. In die gevallen kan de rechter niettemin oordelen dat verlies van het vervolgingsrecht op grond van het tweede lid van dit artikel of de minder verstrekkende sanctie van strafvermindering op grond van artikel 4.3.13 wel aan de orde is. Het gaat dan om uitzonderingssituaties: het uitgangspunt is nog steeds dat toepassing van een processuele sanctie bij een herstelde onrechtmatigheid niet aangewezen is.

Tweede lid

Dit lid omvat gevallen waarin verlies van het vervolgingsrecht aangewezen is terwijl geen sprake is van een geval waarin een eerlijk proces niet meer mogelijk is, welk geval onder het eerste lid tot verlies van het vervolgingsrecht leidt. Hiermee wordt voortgebouwd op de mogelijkheid in het huidige artikel 359a om het openbaar ministerie niet-ontvankelijk te verklaren indien door een vormverzuim «geen sprake kan zijn van een behandeling van de zaak die aan de beginselen van een behoorlijke procesorde voldoet.» Niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie wegens onrechtmatig handelen dat de vervolging niet verenigbaar maakte met een goede procesorde was aan de orde in het Karmanarrest (HR 1 juni 1999, NJ 1999/567 m.nt. Schalken). Met Karman was een overeenkomst gesloten. Karman zegde toe naar waarheid verklaringen af te leggen omtrent zijn betrokkenheid en die van anderen bij bepaalde strafbare feiten. Daar stond een toezegging van het openbaar ministerie tegenover. Karman zou bij nakoming van zijn verplichtingen niet verder van zijn vrijheid beroofd worden, ook niet in het kader van een door de rechter eventueel opgelegde gevangenisstraf. Die toezegging was onrechtmatig; het openbaar ministerie is gehouden rechterlijke vonnissen uit te voeren. Het gerechtshof verklaarde het openbaar ministerie niet-ontvankelijk gelet op het fundamentele karakter van deze rechtsschending. Die beslissing hield in cassatie stand.

In deze zaak was de eerlijkheid van de procesvoering niet in het geding. Karman had van dat proces niet veel meer te vrezen. Maar de toezegging getuigde van een miskenning van de verhouding tussen het openbaar ministerie en de strafrechter, waardoor voortzetting van de vervolging in strijd was met de grondslagen van het strafproces. Toepassing van het verlies van vervolgingsrecht als processuele sanctie op grond van dit lid is mogelijk bij deze vorm van onrechtmatig handelen of andere vormen van onrechtmatig handelen die daarmee vergelijkbaar zijn. Bepalend voor de vraag of het verlies van vervolgingsrecht op de in het tweede lid vervatte grond aangewezen is, is of het onrechtmatig handelen niet te verenigen is met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting. Het gaat daarbij primair om situaties waarin het handelen van het openbaar ministerie de rechter belemmert in zijn taakuitoefening of anderszins de verdeling van bevoegdheden en verplichtingen tussen openbaar ministerie en de rechter miskent. Dat kan zich voordoen wanneer met de verdediging afspraken worden gemaakt die de rechter buitenspel zetten, maar ook wanneer aan de rechter informatie onthouden wordt. Het derde lid expliciteert dat voor onvolledige of onjuiste verslaglegging in het proces-verbaal.

Van niet-ontvankelijkverklaring op deze grond moet worden afgezien bij zwaarwegende omstandigheden. In dit lid is bewust afgeweken van de belangenafweging die de rechter maakt in het kader van het belang van een goede rechtsbedeling, om tot uitdrukking te brengen dat in beginsel het genoemde rechtsgevolg dient te volgen. Daarvan mag slechts worden afgezien indien er sprake is van zwaarwegende omstandigheden. Te denken valt aan de omstandigheid dat een zeer ernstig strafbaar feit, in het bijzonder een levensdelict, onbestraft zou blijven. Dit geldt ook voor het geval dat onjuiste verslaglegging niet tijdig is rechtgezet, zoals bedoeld in het derde lid. Bij het al dan niet toepassen van deze uitzonderingsgrond dient ook het belang van eventuele slachtoffers te worden betrokken, die aan onjuistheid van de verslaglegging part noch deel hebben.

Ook bij de toetsing in cassatie van toepassing van deze specifieke grond voor het uitspreken van de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie door de feitenrechter heeft de Hoge Raad vanzelfsprekend een grote beoordelingsvrijheid. Dat geldt zowel waar het de waardering van de ernst van het onrechtmatig handelen, de gebreken in de verslaglegging, de tijdigheid en volledigheid van herstel als waar het de zwaarwegende omstandigheden betreft.

Derde lid

Dit lid specificeert dat indien een onjuiste of onvolledige verslaglegging van ernstig onrechtmatig handelen door een opsporingsambtenaar niet tijdig wordt rechtgezet, de vervolging van de verdachte in strijd is met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting. Ook deze specifieke grond voor niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie sluit aan bij rechtspraak van de Hoge Raad. In HR 4 februari 1997, NJ 1997/308 m.nt. Schalken hadden twee opsporingsambtenaren ter terechtzitting van het gerechtshof Den Haag als getuige onware of misleidende verklaringen afgelegd over een onrechtmatige werkwijze die in de pro-actieve fase was toegepast. De advocaat-generaal bij het gerechtshof had niet ingegrepen, hoewel hij wist of behoorde te weten dat de verklaringen onjuist waren. Na cassatie had het openbaar ministerie aan het gerechtshof Amsterdam een rapport van de rijksrecherche overgelegd dat wel helderheid bracht. Dat gerechtshof verklaarde het openbaar ministerie niet-ontvankelijk. Die beslissing hield stand in cassatie.

Niet elk herstel staat aan toepassing van deze grond voor niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie in de weg. Indien onjuiste verslaglegging niet tijdig is rechtgezet, kan de rechter het openbaar ministerie niet-ontvankelijk verklaren, ook als niet onherstelbaar afbreuk is gedaan aan het recht op een eerlijk proces. Dat hangt samen met de omstandigheid dat dit onrechtmatig handelen eerst en vooral de verhouding tussen rechter en openbaar ministerie raakt. Toepassing van deze processuele sanctie kan, gelet op het belang dat gemoeid is met het respecteren van die verhouding, gerechtvaardigd zijn ook als de fout uiteindelijk hersteld is. Tegelijkertijd geldt dat toepassing achterwege blijft indien zwaarwegende belangen zich daartegen verzetten.

Vierde lid

Dit lid regelt de niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie voor de gevallen die thans bestreken worden door artikel 349, derde lid. Dat behoeft nadere toelichting.

Het huidige artikel 264, tweede lid, noemt twee specifieke gevallen waarin de officier van justitie kan weigeren een door de rechtbank gegeven bevel tot oproeping ten uitvoer te leggen. Dat is (a) het geval waarin de getuige een bedreigde getuige is of een afgeschermde getuige wiens identiteit verborgen is gehouden. En dat is (b) het geval waarin de officier van justitie de getuige heeft toegezegd dat hij op geen andere wijze zal worden gehoord dan als bedreigde getuige of als afgeschermde getuige wiens identiteit verborgen wordt gehouden. Deze gronden voor weigering zijn overgenomen in Boek 4 (vgl. artikel 4.2.21).

Het huidige artikel 349, derde lid, geeft een regel voor het geval waarin de officier van justitie op grond van artikel 264, tweede lid, onderdeel b, heeft geweigerd een door de rechter gegeven bevel tot dagvaarding of oproeping van een getuige ten uitvoer te leggen terwijl die getuige ingevolge een onherroepelijke rechterlijke beslissing geen bedreigde getuige of afgeschermde getuige wiens identiteit verborgen wordt gehouden is. De rechtbank spreekt dan de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie in de vervolging uit. In ECLI:NL:HR:2002:AD8843, NJ 2002/518 m.nt. Schalken gaf de Hoge Raad aan deze regel analoog te willen toepassen in een geval waarin het openbaar ministerie een persoon vanwege een zwaarwegend opsporingsbelang heeft toegezegd dat hij in het geheel niet als getuige, ook niet als bedreigde getuige, zal worden gehoord. Het ging in deze zaak om een informant van de politie. De regel van het huidige artikel 349, derde lid, is door de Hoge Raad ook analoog toegepast in ECLI:NL:HR:2010:BJ8641, NJ 2010/246 m.nt. Schalken. Daarin had het openbaar ministerie geweigerd een CIE-informant voor de terechtzitting op te roepen vanwege het risico dat diens identiteit bekend zou worden.

In artikel 4.3.15 is deze specifieke grond voor niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie overgenomen, omdat zij goed past in de regeling van processuele sancties. Het handelen van het openbaar ministerie is onrechtmatig, want het is in strijd met een wettelijke plicht om een getuige die ingevolge onherroepelijke rechterlijke beslissing geen bedreigde getuige is, na een bevel daartoe van de rechter niet op te roepen. Dat onrechtmatig handelen brengt in de regel mee dat de vervolging in het belang van een goede rechtsbedeling moet worden gestaakt. Dat geldt ook als daardoor niet ernstig afbreuk wordt gedaan aan de eerlijkheid van de procesvoering. Met het voorgaande is niet gezegd dat het openbaar ministerie geen goede redenen kan hebben om de toezegging die het aan de getuige heeft gedaan, gestand te doen. De memorie van toelichting bij de Wet getuigenbescherming geeft aan dat een weigeringsbevoegdheid kan worden «gerechtvaardigd door het opsporingsbelang, namelijk het belang dat pretense bedreigde getuigen niet worden afgeschrikt om een verklaring tegenover de politie of de rechter-commissaris af te leggen, omdat hun anonimiteit niet wordt gegarandeerd. Indien dit opsporingsbelang zó zwaar weegt dat de officier van justitie een door hem aan de getuige gedane toezegging tot garantie van de anonimiteit gestand wil doen, niettegenstaande het feit dat de rechter in twee instanties heeft beslist dat deze anonimiteit ongegrond is, dan dient de strafzaak te worden beëindigd» (Kamerstukken II 1991/92, 22 483, nr. 3, p. 29). Ook onder de nieuwe regeling kunnen de belangen die met het gestand doen van een toezegging gemoeid zijn de officier van justitie ertoe brengen een gedane toezegging in een dergelijke situatie gestand te doen. Dat doet er evenwel niet aan af dat in de wettelijke systematiek sprake is van onrechtmatig handelen tegenover de rechter die het bevel geeft; de met naleving van de toezegging gemoeide belangen leveren geen «rechtvaardigingsgrond» op die meebrengt dat het openbaar ministerie de verplichting om de getuige op te roepen niet behoeft na te leven.

Het niet uitvoeren van een bevel van de rechter leidt niet automatisch tot niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie. Het is denkbaar dat de rechter, eventueel in het licht van nieuwe informatie of ontwikkelingen, bij nader inzien toch van een verhoor van de desbetreffende getuige wil afzien of een vrijspraak meer gepast vindt. Tegen deze achtergrond wordt het aan de rechter overgelaten om in het uitzonderlijke geval waarin het openbaar ministerie een opdracht van de rechter weigert uit te voeren, te beslissen of daaraan het rechtsgevolg van niet-ontvankelijkheid in de vervolging dient te worden verbonden. Deze beslissing is gebonden aan het belang van een goede rechtsbedeling. Daarbij kan de rechter alle in het geding zijnde belangen afwegen, waaronder de factoren genoemd in artikel 4.3.12, tweede lid, dat in het vierde lid van dit artikel van overeenkomstige toepassing is verklaard.

Toelichting op voorstel ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL IV [wijzigingen in Boek 4 van het Wetboek van Strafvordering] › Onderdeel J · Toelichting 36913 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified

De wijziging in artikel 4.3.15, vierde lid, is het herstel van een omissie. In het vierde lid werd verwezen naar artikel 4.3.13, tweede lid. Artikel 4.3.13, tweede lid, verwijst echter door naar artikel 4.3.12, tweede lid. Een directe verwijzing naar artikel 4.3.12, tweede lid, is daarom meer op zijn plaats in artikel 4.3.15, vierde lid.

Verwijzingen aanwezig

Verwijst naar: art. 4.3.12

Verwezen door: art. 4.3.16

Transponering (oud ↔ nieuw) aanwezigtabel 2023-07-06

Alleen koppeling (maps_to); geen gelijkwaardigheid of ongewijzigde inhoud. De huidige tekst is een fragment uit de tabel.

Nieuw	Nieuwe tekst (tabel)	Huidig	Huidige tekst (tabel)	Koppeling
4.3.15, lid 1	Het openbaar ministerie verliest het recht om de verdachte te vervolgen indien door onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging een eerlijk proces niet meer mogelijk is.	359a, c; 349, 3; nieuw	De rechtbank kan, indien blijkt dat bij het voorbereidend onderzoek vormen zijn verzuimd die niet meer kunnen worden hersteld en de rechtsgevolgen hiervan niet uit de wet blijken, bepalen dat: c. het openbaar ministerie niet ontvankelijk is, indien door het verzuim geen sprake kan zijn van een behandeling van de zaak die aan de beginselen van een behoorlijke procesorde voldoet. 349, 3 Ingeval de officier van justitie op grond van artikel 264, tweede lid, onder b, weigert een door de rechter gegeven bevel tot dagvaarding of oproeping van een getuige ten uitvoer te leggen, terwijl die getuige ingevolge een onherroepelijke rechterlijke beslissing geen bedreigde getuige of afgeschermde getuige wiens identiteit verborgen wordt gehouden is, spreekt de rechtbank de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie in zijn vervolging uit.	maps_to
4.3.15, lid 2	Het openbaar ministerie verliest, behoudens zwaarwegende omstandigheden, het recht om de verdachte te vervolgen indien het onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging niet te verenigen is met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting.	359a, 1, c; nieuw	het openbaar ministerie niet ontvankelijk is, indien door het verzuim geen sprake kan zijn van een behandeling van de zaak die aan de beginselen van een behoorlijke procesorde voldoet.	maps_to
4.3.15, lid 3	De vervolging van de verdachte is niet te verenigen met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting indien onjuist of onvolledig verslag wordt gedaan van ernstig onrechtmatig handelen door een opsporingsambtenaar dat met het tenlastegelegde strafbare feit verband houdt en dit verzuim niet tijdig wordt rechtgezet.	nieuw	–	new_provision
4.3.15, lid 4	Indien het openbaar ministerie weigert om een op de terechtzitting gegeven bevel van de rechter ten uitvoer te leggen, wordt de officier van justitie niet-ontvankelijk verklaard indien dat in het belang is van een goede rechtsbedeling. Artikel 4.3.13, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.	349, 3	Ingeval de officier van justitie op grond van artikel 264, tweede lid, onder b, weigert een door de rechter gegeven bevel tot dagvaarding of oproeping van een getuige ten uitvoer te leggen, terwijl die getuige ingevolge een onherroepelijke rechterlijke beslissing geen bedreigde getuige of afgeschermde getuige wiens identiteit verborgen wordt gehouden is, spreekt de rechtbank de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie in zijn vervolging uit.	maps_to
4.3.15, lid 1	1. Het openbaar ministerie verliest het recht om de verdachte te vervolgen indien door onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging een eerlijk proces niet meer mogelijk is.	359a	het openbaar ministerie niet ontvankelijk is, indien door het verzuim geen sprake kan zijn van een behandeling van de zaak die aan de beginselen van een behoorlijke procesorde voldoet.	maps_to

Openstaande punten aanwezig

signaal Geconsolideerde tekst van artikel 4.3.15 is niet letterlijk gelijk aan een primaire bron; 1 wijzigingsinstructie(s) waaronder uit het wetsvoorstel 36913 raken dit artikel. Toepassing van de instructies is niet automatisch geverifieerd.

Bronnen aanwezig

Document	Status	Hash
Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56) · publicatie docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa	WettekstVastgesteldNog niet in werking	`e3e33d868eaad813…`
Geconsolideerde tekst (KWEST, repository) docv:kwest-wet:f48b037c7e4f	Geconsolideerde presentatieFase onbekendNog niet in werkingProjectie met voorstel	`f48b037c7e4f05b8…`

Volledige JSONhet canonieke factsheetrecord

{
  "schema_version": "1.0.0",
  "id": "factsheet:artikel:4.3.15",
  "type": "factsheet_artikel",
  "run_id": "run-2026-11-09T10-04-47-158Z",
  "bepaling": {
    "schema_version": "1.0.0",
    "id": "prov:wvsv:art-4.3.15",
    "type": "bepaling",
    "wetboek": "wvsv_nieuw",
    "artikelnummer": "4.3.15",
    "structuurpad": [
      "Boek 4",
      "Hoofdstuk 3",
      "Titel 3.3"
    ],
    "versie_ids": [
      "provv:wvsv:art-4.3.15:stb-2026-56",
      "provv:wvsv:art-4.3.15:kwest-wet"
    ],
    "vastgestelde_versie_id": "provv:wvsv:art-4.3.15:stb-2026-56",
    "voorgestelde_versie_ids": [],
    "geconsolideerde_versie_id": "provv:wvsv:art-4.3.15:kwest-wet",
    "review_ids": [
      "review:4cfe4eec93069646"
    ]
  },
  "labels": [
    "Wettekst (vastgesteld, nog niet in werking)",
    "Toelichting beschikbaar"
  ],
  "vastgestelde_tekst": {
    "status": "present",
    "id": "provv:wvsv:art-4.3.15:stb-2026-56",
    "documentversie_id": "docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa",
    "bron": {
      "documentversie_id": "docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa",
      "document": {
        "id": "doc:stb-2026-56",
        "titel": "Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56)",
        "urls": {
          "html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.html",
          "xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.xml",
          "pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.pdf"
        },
        "officiele_identificaties": [
          {
            "soort": "staatsblad",
            "waarde": "Stb. 2026, 56"
          },
          {
            "soort": "dossiernummer",
            "waarde": "36327"
          }
        ]
      },
      "juridische_context": {
        "brontype": "official_enactment",
        "wetgevingsfase": "enacted",
        "publicatiestatus": "published",
        "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
        "consolidatiekarakter": "not_applicable",
        "status_bewijs_ids": [
          "evidence:46157f0fb01d1ed6",
          "evidence:ed98a65feb84edbe",
          "evidence:8c45d0baf16aa816"
        ],
        "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
        "geldig_vanaf": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        },
        "geldig_tot": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        }
      },
      "sha256": "e3e33d868eaad813515d3f14520f88b2f225da1887631510d67b8c5d85fc534d",
      "opmerkingen": [
        "Boeken 7 en 8 zijn in deze wet gereserveerd; zij worden vastgesteld bij Stb. 2026, 57."
      ]
    },
    "tekstonderdeel_id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.15",
    "tekst": "1. Het openbaar ministerie verliest het recht om de verdachte te vervolgen indien door onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging een eerlijk proces niet meer mogelijk is.\n2. Het openbaar ministerie verliest, behoudens zwaarwegende omstandigheden, het recht om de verdachte te vervolgen indien het onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging niet te verenigen is met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting.\n3. De vervolging van de verdachte is niet te verenigen met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting indien onjuist of onvolledig verslag wordt gedaan van ernstig onrechtmatig handelen door een opsporingsambtenaar dat met het tenlastegelegde strafbare feit verband houdt en dit verzuim niet tijdig wordt rechtgezet.\n4. Indien het openbaar ministerie weigert om een op de terechtzitting gegeven bevel van de rechter ten uitvoer te leggen, wordt de officier van justitie niet-ontvankelijk verklaard indien dat in het belang is van een goede rechtsbedeling. Artikel 4.3.13, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.",
    "leden": [
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.15/lid-1",
        "soort": "lid",
        "nummer": "1",
        "tekst": "1. Het openbaar ministerie verliest het recht om de verdachte te vervolgen indien door onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging een eerlijk proces niet meer mogelijk is.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 0,
          "eind": 195
        },
        "verwijzingen": [],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.15/lid-2",
        "soort": "lid",
        "nummer": "2",
        "tekst": "2. Het openbaar ministerie verliest, behoudens zwaarwegende omstandigheden, het recht om de verdachte te vervolgen indien het onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging niet te verenigen is met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 196,
          "eind": 466
        },
        "verwijzingen": [],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.15/lid-3",
        "soort": "lid",
        "nummer": "3",
        "tekst": "3. De vervolging van de verdachte is niet te verenigen met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting indien onjuist of onvolledig verslag wordt gedaan van ernstig onrechtmatig handelen door een opsporingsambtenaar dat met het tenlastegelegde strafbare feit verband houdt en dit verzuim niet tijdig wordt rechtgezet.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 467,
          "eind": 792
        },
        "verwijzingen": [],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.15/lid-4",
        "soort": "lid",
        "nummer": "4",
        "tekst": "4. Indien het openbaar ministerie weigert om een op de terechtzitting gegeven bevel van de rechter ten uitvoer te leggen, wordt de officier van justitie niet-ontvankelijk verklaard indien dat in het belang is van een goede rechtsbedeling. Artikel 4.3.13, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 793,
          "eind": 1094
        },
        "verwijzingen": [
          "4.3.13"
        ],
        "kinderen": []
      }
    ],
    "juridische_context": {
      "brontype": "official_enactment",
      "wetgevingsfase": "enacted",
      "publicatiestatus": "published",
      "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
      "consolidatiekarakter": "not_applicable",
      "status_bewijs_ids": [
        "evidence:46157f0fb01d1ed6",
        "evidence:ed98a65feb84edbe",
        "evidence:8c45d0baf16aa816"
      ],
      "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
      "geldig_vanaf": {
        "waarde": null,
        "status": "not_stated"
      },
      "geldig_tot": {
        "waarde": null,
        "status": "not_stated"
      }
    },
    "herkomst_analyse": {
      "vergelijking": {},
      "gelijkenis": {},
      "conclusie": "primaire_bron",
      "wijzigingsinstructie_ids": []
    },
    "bewijs_ids": [
      "evidence:ec3bb452cc6ff5c0",
      "evidence:7904220b8fba2acb",
      "evidence:042848eef2bab324",
      "evidence:412584e9951726db",
      "evidence:e8c571fb6d5f5a2d"
    ],
    "review_ids": [],
    "bronlocator": {
      "xml_pad": "/officiele-publicatie[1]/staatsblad[1]/wet-besluit[1]/wettekst[1]/boek[4]/hoofdstuk[3]/titeldeel[3]/artikel[4]"
    }
  },
  "voorgestelde_tekst": {
    "status": "not_stated",
    "items": []
  },
  "geconsolideerde_presentatie": {
    "status": "present",
    "id": "provv:wvsv:art-4.3.15:kwest-wet",
    "documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f",
    "bron": {
      "documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f",
      "document": {
        "id": "doc:kwest-wet",
        "titel": "Geconsolideerde tekst (KWEST, repository)",
        "urls": {
          "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/wet.xml",
          "bron_docx": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/data-importer/data/260324_Geconsolideerde_versie_vaststellingswetgeving__Staatsblad.docx",
          "kwest": "https://kwest.overheid.nl/"
        },
        "officiele_identificaties": []
      },
      "juridische_context": {
        "brontype": "consolidated_presentation",
        "wetgevingsfase": "unknown",
        "publicatiestatus": "published",
        "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
        "consolidatiekarakter": "projection",
        "status_bewijs_ids": [
          "evidence:230362c00be675b3"
        ],
        "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
        "geldig_vanaf": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        },
        "geldig_tot": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        }
      },
      "sha256": "f48b037c7e4f05b88c4d3fba25429ed34fb3da1a1b421884256dc58b0758df87",
      "opmerkingen": [
        "Ontwikkeldata uit de openbare repository; geen geverifieerde productie-export. Herkomst en status worden per artikel vastgesteld in de reconciliatiestap.",
        "Herkomstanalyse 2026-11-03: gelijk_aan_kst_36913_2=76, gelijk_aan_stb_2026_56=735, afgeleid_met_wijzigingsinstructies=180, niet_herleid=12, gelijk_aan_stb_2026_57=293, niet_in_consolidatie=1."
      ]
    },
    "tekstonderdeel_id": "sec:kwest-wet:art-4.3.15",
    "tekst": "1. Het openbaar ministerie verliest het recht om de verdachte te vervolgen indien door onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging een eerlijk proces niet meer mogelijk is.\n2. Het openbaar ministerie verliest, behoudens zwaarwegende omstandigheden, het recht om de verdachte te vervolgen indien het onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging niet te verenigen is met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting.\n3. De vervolging van de verdachte is niet te verenigen met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting indien onjuist of onvolledig verslag wordt gedaan van ernstig onrechtmatig handelen door een opsporingsambtenaar dat met het tenlastegelegde strafbare feit verband houdt en dit verzuim niet tijdig wordt rechtgezet.\n4. Indien het openbaar ministerie weigert om een op de terechtzitting gegeven bevel van de rechter ten uitvoer te leggen, wordt de officier van justitie niet-ontvankelijk verklaard indien dat in het belang is van een goede rechtsbedeling. Artikel 4.3.12, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.",
    "leden": [
      {
        "id": "sec:kwest-wet:art-4.3.15/lid-1",
        "soort": "lid",
        "nummer": "1",
        "tekst": "1. Het openbaar ministerie verliest het recht om de verdachte te vervolgen indien door onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging een eerlijk proces niet meer mogelijk is.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 0,
          "eind": 195
        },
        "verwijzingen": [],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:kwest-wet:art-4.3.15/lid-2",
        "soort": "lid",
        "nummer": "2",
        "tekst": "2. Het openbaar ministerie verliest, behoudens zwaarwegende omstandigheden, het recht om de verdachte te vervolgen indien het onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging niet te verenigen is met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 196,
          "eind": 466
        },
        "verwijzingen": [],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:kwest-wet:art-4.3.15/lid-3",
        "soort": "lid",
        "nummer": "3",
        "tekst": "3. De vervolging van de verdachte is niet te verenigen met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting indien onjuist of onvolledig verslag wordt gedaan van ernstig onrechtmatig handelen door een opsporingsambtenaar dat met het tenlastegelegde strafbare feit verband houdt en dit verzuim niet tijdig wordt rechtgezet.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 467,
          "eind": 792
        },
        "verwijzingen": [],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:kwest-wet:art-4.3.15/lid-4",
        "soort": "lid",
        "nummer": "4",
        "tekst": "4. Indien het openbaar ministerie weigert om een op de terechtzitting gegeven bevel van de rechter ten uitvoer te leggen, wordt de officier van justitie niet-ontvankelijk verklaard indien dat in het belang is van een goede rechtsbedeling. Artikel 4.3.12, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 793,
          "eind": 1094
        },
        "verwijzingen": [
          "4.3.12"
        ],
        "kinderen": []
      }
    ],
    "juridische_context": {
      "brontype": "consolidated_presentation",
      "wetgevingsfase": "introduced",
      "publicatiestatus": "published",
      "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
      "consolidatiekarakter": "projection",
      "status_bewijs_ids": [],
      "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
      "geldig_vanaf": {
        "waarde": null,
        "status": "not_stated"
      },
      "geldig_tot": {
        "waarde": null,
        "status": "not_stated"
      }
    },
    "herkomst_analyse": {
      "vergelijking": {
        "stb-2026-56": "afwijkend",
        "stb-2026-57": "afwezig",
        "kst-36913-2": "afwezig"
      },
      "gelijkenis": {
        "stb-2026-56": 0.998
      },
      "conclusie": "afgeleid_met_wijzigingsinstructies",
      "wijzigingsinstructie_ids": [
        "sec:kst-36913-2:wijzart-IV/ond-J"
      ]
    },
    "bewijs_ids": [
      "evidence:13ddc206b870f3f2",
      "evidence:b75d2ed3f137d585",
      "evidence:603c340543573859",
      "evidence:c9a370688748e7e0",
      "evidence:0529391115916833",
      "evidence:2f26f532fd422d7d"
    ],
    "review_ids": [
      "review:4cfe4eec93069646"
    ],
    "bronlocator": {
      "xml_pad": "/wetgeving[1]/wettekst[1]/boek[4]/hoofdstuk[3]/titeldeel[3]/artikel[4]",
      "kwest_about_id": "artikel=4.3.15",
      "kwest_part_id": "artikel=4.3.15"
    }
  },
  "wijzigingsinstructies_vastgesteld": {
    "status": "not_stated",
    "items": []
  },
  "wijzigingsinstructies_voorgesteld": {
    "status": "present",
    "items": [
      {
        "relatie_id": "rel:proposed_amendment_by:prov:wvsv:art-4.3.15:sec:kst-36913-2:wijzart-IV/ond-J",
        "instructie": {
          "schema_version": "1.0.0",
          "type": "tekstonderdeel",
          "documentversie_id": "docv:kst-36913-2:3e5c0219181d",
          "volgorde": 466,
          "kind_ids": [],
          "verwijzingen": [
            "4.3.15"
          ],
          "id": "sec:kst-36913-2:wijzart-IV/ond-J",
          "soort": "wijzigingsinstructie",
          "nummer": "J",
          "label": "Onderdeel",
          "titel": null,
          "ouder_id": "sec:kst-36913-2:wijzart-IV",
          "pad": [
            "ARTIKEL IV",
            "Onderdeel J"
          ],
          "tekst": "In artikel 4.3.15, vierde lid, wordt «4.3.13, tweede lid» vervangen door «4.3.12, tweede lid».",
          "offset_in_ouder": null,
          "bronlocator": {
            "xml_pad": "/officiele-publicatie[1]/kamerstuk[1]/stuk[1]/voorstel-wet[1]/wettekst[1]/wijzig-artikel[4]/wijzig-lid[10]"
          },
          "verwerkingsstatus": "mapped",
          "extra": {
            "wijzigingsinstructie": "In artikel 4.3.15, vierde lid, wordt «4.3.13, tweede lid» vervangen door «4.3.12, tweede lid».",
            "doelartikelen": [
              "4.3.15"
            ],
            "bevat_nieuwe_tekst": false
          }
        },
        "bron": {
          "documentversie_id": "docv:kst-36913-2:3e5c0219181d",
          "document": {
            "id": "doc:kst-36913-2",
            "titel": "Eerste aanvullingswet, voorstel van wet (Kamerstukken II 2025/26, 36913, nr. 2)",
            "urls": {
              "html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.html",
              "xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.xml",
              "pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.pdf"
            },
            "officiele_identificaties": [
              {
                "soort": "kamerstuk",
                "waarde": "kst-36913-2"
              },
              {
                "soort": "dossiernummer",
                "waarde": "36913"
              }
            ]
          },
          "juridische_context": {
            "brontype": "bill",
            "wetgevingsfase": "introduced",
            "publicatiestatus": "published",
            "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
            "consolidatiekarakter": "not_applicable",
            "status_bewijs_ids": [
              "evidence:109d2164151a5415"
            ],
            "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
            "geldig_vanaf": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            },
            "geldig_tot": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            }
          },
          "sha256": "3e5c0219181d32958ac2662140e4b46221de34eb1896d5d8d89d9769353489ff",
          "opmerkingen": [
            "Nota van wijziging (2026-09-30) en latere stukken niet verwerkt; dossier in behandeling bij de Tweede Kamer op de peildatum."
          ]
        }
      }
    ]
  },
  "leden": {
    "status": "present",
    "items": [
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.15/lid-1",
        "soort": "lid",
        "nummer": "1",
        "tekst": "1. Het openbaar ministerie verliest het recht om de verdachte te vervolgen indien door onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging een eerlijk proces niet meer mogelijk is.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 0,
          "eind": 195
        },
        "verwijzingen": [],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.15/lid-2",
        "soort": "lid",
        "nummer": "2",
        "tekst": "2. Het openbaar ministerie verliest, behoudens zwaarwegende omstandigheden, het recht om de verdachte te vervolgen indien het onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging niet te verenigen is met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 196,
          "eind": 466
        },
        "verwijzingen": [],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.15/lid-3",
        "soort": "lid",
        "nummer": "3",
        "tekst": "3. De vervolging van de verdachte is niet te verenigen met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting indien onjuist of onvolledig verslag wordt gedaan van ernstig onrechtmatig handelen door een opsporingsambtenaar dat met het tenlastegelegde strafbare feit verband houdt en dit verzuim niet tijdig wordt rechtgezet.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 467,
          "eind": 792
        },
        "verwijzingen": [],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.15/lid-4",
        "soort": "lid",
        "nummer": "4",
        "tekst": "4. Indien het openbaar ministerie weigert om een op de terechtzitting gegeven bevel van de rechter ten uitvoer te leggen, wordt de officier van justitie niet-ontvankelijk verklaard indien dat in het belang is van een goede rechtsbedeling. Artikel 4.3.13, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 793,
          "eind": 1094
        },
        "verwijzingen": [
          "4.3.13"
        ],
        "kinderen": []
      }
    ]
  },
  "normatieve_regels": {
    "status": "unresolved",
    "toelichting": "Regelextractie voor dit artikel nog niet uitgevoerd of nog niet beoordeeld.",
    "items": []
  },
  "definities": {
    "status": "not_stated",
    "items": []
  },
  "toelichting": {
    "status": "present",
    "items": [
      {
        "id": "mvt:36327:726",
        "soort": "artikelsgewijs",
        "titelpad": [
          "ARTIKELSGEWIJS DEEL",
          "BOEK 4 BERECHTING",
          "HOOFDSTUK 3 De beraadslaging, de uitspraak en het eindvonnis",
          "TITEL 3.3 Processuele sancties",
          "Artikel 4.3.15 [verlies van het vervolgingsrecht en niet-ontvankelijkverklaring]"
        ],
        "tekst": "Algemeen\nDe zwaarste processuele sanctie betreft het verlies van vervolgingsrecht van het openbaar ministerie. Toepassing van deze processuele sanctie is aangewezen indien door onrechtmatig handelen een eerlijk proces niet meer mogelijk is of indien het onrechtmatig handelen niet te verenigen is met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting. Daarmee maakt dit artikel onderscheid tussen twee gronden voor toepassing van deze processuele sanctie. Bij het recht van de verdachte op een eerlijk proces staat het belang van de verdachte voorop. Bij de tweede grond gaat het om ernstig onrechtmatig handelen dat vooral de rechter raakt. Een voorbeeld is te vinden in de specifieke norm van het derde lid: het niet tijdig rechtzetten van onjuiste verslaglegging van onrechtmatig handelen. Dat raakt de rechter in de kern van zijn functioneren en is daarmee in strijd met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting. De twee gronden liggen in elkaars verlengde. Als door onrechtmatig handelen de rechter geen eerlijk proces meer kan realiseren, is evenmin voldaan aan de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting. Het recht op een eerlijk proces voor de verdachte is echter dusdanig fundamenteel dat het eerste lid hier afzonderlijk uitdrukking aan geeft en de rechter ook geen mogelijkheid biedt om af te zien van toepassing van de processuele sanctie.\nIn het vierde lid is ook de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie geregeld bij het weigeren van tenuitvoerlegging van een bevel van de zittingsrechter, wat nu is geregeld in artikel 349, derde lid. Daarvoor geldt dat de rechter meer vrijheid heeft om deze processuele sanctie achterwege te laten dan wanneer sprake is van handelen in strijd met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting. Daarom staat de afweging in het vierde lid in het kader van het belang van een goede rechtsbedeling, terwijl in het tweede lid het rechtsgevolg alleen bij zwaarwegende omstandigheden achterwege blijft. De niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie onderscheidt zich voorts van het verlies van het vervolgingsrecht doordat dit laatste begrip elke vorm van vervolging omvat, ook de vervolging middels een strafbeschikking. De einduitspraak van de rechter is in beide gevallen de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie.\nDe voorgestelde regeling is op punten anders geformuleerd dan het huidige artikel 359a. In het huidige artikel 359a is de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie gekoppeld aan strijd met de beginselen van een behoorlijke procesorde. De beginselen van een behoorlijke procesorde zijn vervangen door de «basisvoorwaarden van een behoorlijke berechting», dat een beperktere reikwijdte heeft. Het begrip «basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting» duidt aan dat het moet gaan om zeer ernstige onrechtmatigheden die het functioneren van de rechter raken.\nHet opsporingsonderzoek of de vervolging\nOok de toepassing van het verlies van vervolgingsrecht of niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie als processuele sanctie is in beginsel beperkt tot onrechtmatig handelen in de opsporing en de vervolging. Voor de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie wegens het weigeren tot tenuitvoerleggen van een bevel van de zittingsrechter om een getuige op te roepen, geldt dat deze onrechtmatigheid zich per definitie voordoet in de fase van berechting. Voor het verlies van vervolgingsrecht geldt dat aanknopingspunten kunnen worden gevonden in de rechtspraak van de Hoge Raad voor toepassing op verzuimen die zich mede hebben voorgedaan tijdens het onderzoek op de terechtzitting. Die benadering komt naar voren uit ECLI:NL:HR:2016:9, NJ 2016/153 m.nt. Vellinga-Schootstra. In de strafzaak die aan dit arrest ten grondslag lag had het hof vastgesteld dat het aan de verdachte tenlastegelegde feit een direct gevolg was van buitensporig geweld tijdens diens aanhouding, met letsel als gevolg. Het hof had op camerabeelden gezien dat de verdachte, terwijl hij voorover op zijn buik plat op de grond lag, twee keer in zijn zij werd gestompt door de ene verbalisant en twee keer ter hoogte van zijn hoofd dan wel nek door de andere verbalisant. Het hof had verder vastgesteld dat het geweld en letsel door de hulpofficier van justitie doelbewust onjuist was gerelateerd in een op ambtsbelofte opgemaakt proces-verbaal. Desalniettemin had het hof geoordeeld dat niet doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van de verdachte was tekortgedaan aan diens recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak. Het hof had daarbij betrokken dat controle achteraf op de aanhoudende en relaterende verbalisanten mogelijk was. Dat oordeel getuigde volgens de Hoge Raad niet van een onjuiste rechtsopvatting. De Hoge Raad tekende daarbij aan dat hij bij de toetsing van het oordeel van het hof geen rekening heeft gehouden met wat in de conclusie van de (toenmalige) A-G Bleichrodt was gesteld omtrent de rol van het openbaar ministerie in deze zaak. Bleichrodt wees erop dat het openbaar ministerie zich lange tijd was blijven beroepen op het onjuiste proces-verbaal van de hulpofficier van justitie, onder meer in het kader van het voorarrest. Bleichrodt wees er voorts op dat de officier van justitie zich zowel in eerste aanleg als in de appelschriftuur op het standpunt had gesteld dat geen sprake was geweest van buitensporig geweld. De reden waarom de Hoge Raad geen rekening hield met de opstelling van het openbaar ministerie, was dat daaromtrent door het hof niets was vastgesteld en dat daarop door of namens de verdachte in appel geen beroep was gedaan.\nUit de overwegingen van de Hoge Raad kan worden afgeleid dat het al dan niet toepassen van deze processuele sanctie ook naar geldend recht niet alleen behoeft te berusten op onrechtmatigheden bij de opsporing van het tenlastegelegde feit. Het zich tot en met het indienen van de appelschriftuur op het standpunt stellen dat geen sprake is geweest van disproportioneel geweld heeft zich mede tijdens het onderzoek op de terechtzitting voorgedaan en kon worden betrokken bij de beoordeling van de onrechtmatigheid. Dit valt binnen het bereik van deze bepaling. Op grond van artikel 4.3.16 kunnen daarnaast het disproportionele geweld bij de aanhouding en het onjuist verbaliseren daarvan (die plaatsvonden in het kader van de opsporing van een ander feit dan het later aan de verdachte tenlastegelegde feit) worden betrokken bij de vraag of het verlies van vervolgingsrecht aangewezen is. Deze onrechtmatigheden zijn immers niet begaan in het kader van het opsporingsonderzoek naar en de vervolging van de verdachte ter zake van het tenlastegelegde feit, maar zijn daarop wel van bepalende invloed geweest.\nEerste lid\nDit lid ziet op onrechtmatig handelen waardoor «een eerlijk proces niet meer mogelijk is». Deze norm bouwt voort op het Zwolsman-criterium (vgl. HR 19 december 1995, NJ 1996/249 m.nt. Schalken) zoals dat nadien door de Hoge Raad is bijgesteld in zijn arrest van 1 december 2020 (ECLI:NL:HR:2020:1889, NJ 2021/169 m.nt. Jörg). Niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie is ingevolge dit (bijgestelde) criterium aangewezen in het geval dat een zodanig ernstige inbreuk op het recht van de verdachte op een eerlijke behandeling van zijn zaak is gemaakt dat geen sprake meer kan zijn van een eerlijk proces in de zin van artikel 6 EVRM. Het moet dan volgens de Hoge Raad gaan om een onherstelbare inbreuk op het recht op een eerlijk proces die niet op een aan de eisen van een behoorlijke en effectieve verdediging beantwoordende wijze is of kan worden gecompenseerd. Daarbij moet die inbreuk volgens de Hoge Raad het verstrekkende oordeel kunnen dragen dat – in de bewoordingen van het EHRM – «the proceedings as a whole were not fair».\nAanleiding voor het verlies van het vervolgingsrecht op de hier besproken grond kan bijvoorbeeld bestaan in het geval dat de verdachte tot het tenlastegelegde feit is gebracht door een opsporingsambtenaar of door een persoon voor wiens handelen de politie of het openbaar ministerie verantwoordelijk is, terwijl zijn opzet tevoren niet al daarop was gericht (ECLI:NL:HR:2010:BL0655, NJ 2010/440 m.nt. Schalken). Deze grond voor het verlies van het vervolgingsrecht van het openbaar ministerie is terug te voeren op rechtspraak van het EHRM (vgl. EHRM 9 juni 1998 (Teixeira de Castro/Portugal)). In lijn met het arrest van 1 december 2020 (ECLI:NL:HR:2020:1889, NJ 2021/169 m.nt. Jörg) is niet vereist dat «doelbewust of met grove veronachtzaming» van de belangen van de verdachte is gehandeld.\nDe mogelijkheid van herstel, die bij de toepassing van alle processuele sancties een rol kan spelen, is bij verlies van het vervolgingsrecht van het openbaar ministerie op de grond dat ernstig afbreuk is gedaan aan het recht van de verdachte op een eerlijk proces eveneens van belang. Zij brengt mee dat toepassing achterwege dient te blijven als onrechtmatig handelen voorafgaand aan de berechting is rechtgezet. Ook dit sluit aan bij het arrest van de Hoge Raad van 1 december 2020 (ECLI:NL:HR:2020:1889, NJ 2021/169 m.nt. Jörg) waar hij overweegt dat in gevallen waarin zich onrechtmatig handelen heeft voorgedaan dat aanvankelijk het recht van de verdachte op een eerlijke behandeling van de zaak in het gedrang heeft gebracht, maar dat in voldoende mate is hersteld om het proces als geheel eerlijk te laten verlopen, niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie in beginsel niet aan de orde is. In die gevallen kan de rechter niettemin oordelen dat verlies van het vervolgingsrecht op grond van het tweede lid van dit artikel of de minder verstrekkende sanctie van strafvermindering op grond van artikel 4.3.13 wel aan de orde is. Het gaat dan om uitzonderingssituaties: het uitgangspunt is nog steeds dat toepassing van een processuele sanctie bij een herstelde onrechtmatigheid niet aangewezen is.\nTweede lid\nDit lid omvat gevallen waarin verlies van het vervolgingsrecht aangewezen is terwijl geen sprake is van een geval waarin een eerlijk proces niet meer mogelijk is, welk geval onder het eerste lid tot verlies van het vervolgingsrecht leidt. Hiermee wordt voortgebouwd op de mogelijkheid in het huidige artikel 359a om het openbaar ministerie niet-ontvankelijk te verklaren indien door een vormverzuim «geen sprake kan zijn van een behandeling van de zaak die aan de beginselen van een behoorlijke procesorde voldoet.» Niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie wegens onrechtmatig handelen dat de vervolging niet verenigbaar maakte met een goede procesorde was aan de orde in het Karmanarrest (HR 1 juni 1999, NJ 1999/567 m.nt. Schalken). Met Karman was een overeenkomst gesloten. Karman zegde toe naar waarheid verklaringen af te leggen omtrent zijn betrokkenheid en die van anderen bij bepaalde strafbare feiten. Daar stond een toezegging van het openbaar ministerie tegenover. Karman zou bij nakoming van zijn verplichtingen niet verder van zijn vrijheid beroofd worden, ook niet in het kader van een door de rechter eventueel opgelegde gevangenisstraf. Die toezegging was onrechtmatig; het openbaar ministerie is gehouden rechterlijke vonnissen uit te voeren. Het gerechtshof verklaarde het openbaar ministerie niet-ontvankelijk gelet op het fundamentele karakter van deze rechtsschending. Die beslissing hield in cassatie stand.\nIn deze zaak was de eerlijkheid van de procesvoering niet in het geding. Karman had van dat proces niet veel meer te vrezen. Maar de toezegging getuigde van een miskenning van de verhouding tussen het openbaar ministerie en de strafrechter, waardoor voortzetting van de vervolging in strijd was met de grondslagen van het strafproces. Toepassing van het verlies van vervolgingsrecht als processuele sanctie op grond van dit lid is mogelijk bij deze vorm van onrechtmatig handelen of andere vormen van onrechtmatig handelen die daarmee vergelijkbaar zijn. Bepalend voor de vraag of het verlies van vervolgingsrecht op de in het tweede lid vervatte grond aangewezen is, is of het onrechtmatig handelen niet te verenigen is met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting. Het gaat daarbij primair om situaties waarin het handelen van het openbaar ministerie de rechter belemmert in zijn taakuitoefening of anderszins de verdeling van bevoegdheden en verplichtingen tussen openbaar ministerie en de rechter miskent. Dat kan zich voordoen wanneer met de verdediging afspraken worden gemaakt die de rechter buitenspel zetten, maar ook wanneer aan de rechter informatie onthouden wordt. Het derde lid expliciteert dat voor onvolledige of onjuiste verslaglegging in het proces-verbaal.\nVan niet-ontvankelijkverklaring op deze grond moet worden afgezien bij zwaarwegende omstandigheden. In dit lid is bewust afgeweken van de belangenafweging die de rechter maakt in het kader van het belang van een goede rechtsbedeling, om tot uitdrukking te brengen dat in beginsel het genoemde rechtsgevolg dient te volgen. Daarvan mag slechts worden afgezien indien er sprake is van zwaarwegende omstandigheden. Te denken valt aan de omstandigheid dat een zeer ernstig strafbaar feit, in het bijzonder een levensdelict, onbestraft zou blijven. Dit geldt ook voor het geval dat onjuiste verslaglegging niet tijdig is rechtgezet, zoals bedoeld in het derde lid. Bij het al dan niet toepassen van deze uitzonderingsgrond dient ook het belang van eventuele slachtoffers te worden betrokken, die aan onjuistheid van de verslaglegging part noch deel hebben.\nOok bij de toetsing in cassatie van toepassing van deze specifieke grond voor het uitspreken van de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie door de feitenrechter heeft de Hoge Raad vanzelfsprekend een grote beoordelingsvrijheid. Dat geldt zowel waar het de waardering van de ernst van het onrechtmatig handelen, de gebreken in de verslaglegging, de tijdigheid en volledigheid van herstel als waar het de zwaarwegende omstandigheden betreft.\nDerde lid\nDit lid specificeert dat indien een onjuiste of onvolledige verslaglegging van ernstig onrechtmatig handelen door een opsporingsambtenaar niet tijdig wordt rechtgezet, de vervolging van de verdachte in strijd is met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting. Ook deze specifieke grond voor niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie sluit aan bij rechtspraak van de Hoge Raad. In HR 4 februari 1997, NJ 1997/308 m.nt. Schalken hadden twee opsporingsambtenaren ter terechtzitting van het gerechtshof Den Haag als getuige onware of misleidende verklaringen afgelegd over een onrechtmatige werkwijze die in de pro-actieve fase was toegepast. De advocaat-generaal bij het gerechtshof had niet ingegrepen, hoewel hij wist of behoorde te weten dat de verklaringen onjuist waren. Na cassatie had het openbaar ministerie aan het gerechtshof Amsterdam een rapport van de rijksrecherche overgelegd dat wel helderheid bracht. Dat gerechtshof verklaarde het openbaar ministerie niet-ontvankelijk. Die beslissing hield stand in cassatie.\nNiet elk herstel staat aan toepassing van deze grond voor niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie in de weg. Indien onjuiste verslaglegging niet tijdig is rechtgezet, kan de rechter het openbaar ministerie niet-ontvankelijk verklaren, ook als niet onherstelbaar afbreuk is gedaan aan het recht op een eerlijk proces. Dat hangt samen met de omstandigheid dat dit onrechtmatig handelen eerst en vooral de verhouding tussen rechter en openbaar ministerie raakt. Toepassing van deze processuele sanctie kan, gelet op het belang dat gemoeid is met het respecteren van die verhouding, gerechtvaardigd zijn ook als de fout uiteindelijk hersteld is. Tegelijkertijd geldt dat toepassing achterwege blijft indien zwaarwegende belangen zich daartegen verzetten.\nVierde lid\nDit lid regelt de niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie voor de gevallen die thans bestreken worden door artikel 349, derde lid. Dat behoeft nadere toelichting.\nHet huidige artikel 264, tweede lid, noemt twee specifieke gevallen waarin de officier van justitie kan weigeren een door de rechtbank gegeven bevel tot oproeping ten uitvoer te leggen. Dat is (a) het geval waarin de getuige een bedreigde getuige is of een afgeschermde getuige wiens identiteit verborgen is gehouden. En dat is (b) het geval waarin de officier van justitie de getuige heeft toegezegd dat hij op geen andere wijze zal worden gehoord dan als bedreigde getuige of als afgeschermde getuige wiens identiteit verborgen wordt gehouden. Deze gronden voor weigering zijn overgenomen in Boek 4 (vgl. artikel 4.2.21).\nHet huidige artikel 349, derde lid, geeft een regel voor het geval waarin de officier van justitie op grond van artikel 264, tweede lid, onderdeel b, heeft geweigerd een door de rechter gegeven bevel tot dagvaarding of oproeping van een getuige ten uitvoer te leggen terwijl die getuige ingevolge een onherroepelijke rechterlijke beslissing geen bedreigde getuige of afgeschermde getuige wiens identiteit verborgen wordt gehouden is. De rechtbank spreekt dan de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie in de vervolging uit. In ECLI:NL:HR:2002:AD8843, NJ 2002/518 m.nt. Schalken gaf de Hoge Raad aan deze regel analoog te willen toepassen in een geval waarin het openbaar ministerie een persoon vanwege een zwaarwegend opsporingsbelang heeft toegezegd dat hij in het geheel niet als getuige, ook niet als bedreigde getuige, zal worden gehoord. Het ging in deze zaak om een informant van de politie. De regel van het huidige artikel 349, derde lid, is door de Hoge Raad ook analoog toegepast in ECLI:NL:HR:2010:BJ8641, NJ 2010/246 m.nt. Schalken. Daarin had het openbaar ministerie geweigerd een CIE-informant voor de terechtzitting op te roepen vanwege het risico dat diens identiteit bekend zou worden.\nIn artikel 4.3.15 is deze specifieke grond voor niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie overgenomen, omdat zij goed past in de regeling van processuele sancties. Het handelen van het openbaar ministerie is onrechtmatig, want het is in strijd met een wettelijke plicht om een getuige die ingevolge onherroepelijke rechterlijke beslissing geen bedreigde getuige is, na een bevel daartoe van de rechter niet op te roepen. Dat onrechtmatig handelen brengt in de regel mee dat de vervolging in het belang van een goede rechtsbedeling moet worden gestaakt. Dat geldt ook als daardoor niet ernstig afbreuk wordt gedaan aan de eerlijkheid van de procesvoering. Met het voorgaande is niet gezegd dat het openbaar ministerie geen goede redenen kan hebben om de toezegging die het aan de getuige heeft gedaan, gestand te doen. De memorie van toelichting bij de Wet getuigenbescherming geeft aan dat een weigeringsbevoegdheid kan worden «gerechtvaardigd door het opsporingsbelang, namelijk het belang dat pretense bedreigde getuigen niet worden afgeschrikt om een verklaring tegenover de politie of de rechter-commissaris af te leggen, omdat hun anonimiteit niet wordt gegarandeerd. Indien dit opsporingsbelang zó zwaar weegt dat de officier van justitie een door hem aan de getuige gedane toezegging tot garantie van de anonimiteit gestand wil doen, niettegenstaande het feit dat de rechter in twee instanties heeft beslist dat deze anonimiteit ongegrond is, dan dient de strafzaak te worden beëindigd» (Kamerstukken II 1991/92, 22 483, nr. 3, p. 29). Ook onder de nieuwe regeling kunnen de belangen die met het gestand doen van een toezegging gemoeid zijn de officier van justitie ertoe brengen een gedane toezegging in een dergelijke situatie gestand te doen. Dat doet er evenwel niet aan af dat in de wettelijke systematiek sprake is van onrechtmatig handelen tegenover de rechter die het bevel geeft; de met naleving van de toezegging gemoeide belangen leveren geen «rechtvaardigingsgrond» op die meebrengt dat het openbaar ministerie de verplichting om de getuige op te roepen niet behoeft na te leven.\nHet niet uitvoeren van een bevel van de rechter leidt niet automatisch tot niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie. Het is denkbaar dat de rechter, eventueel in het licht van nieuwe informatie of ontwikkelingen, bij nader inzien toch van een verhoor van de desbetreffende getuige wil afzien of een vrijspraak meer gepast vindt. Tegen deze achtergrond wordt het aan de rechter overgelaten om in het uitzonderlijke geval waarin het openbaar ministerie een opdracht van de rechter weigert uit te voeren, te beslissen of daaraan het rechtsgevolg van niet-ontvankelijkheid in de vervolging dient te worden verbonden. Deze beslissing is gebonden aan het belang van een goede rechtsbedeling. Daarbij kan de rechter alle in het geding zijnde belangen afwegen, waaronder de factoren genoemd in artikel 4.3.12, tweede lid, dat in het vierde lid van dit artikel van overeenkomstige toepassing is verklaard.",
        "bron": {
          "documentversie_id": "docv:kwest-toelichting-36327:418eb8932339",
          "document": {
            "id": "doc:kwest-toelichting-36327",
            "titel": "Toelichting 36327 (KWEST-structuur)",
            "urls": {
              "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/toelichting-36327.xml"
            },
            "officiele_identificaties": [
              {
                "soort": "dossiernummer",
                "waarde": "36327"
              }
            ]
          },
          "juridische_context": {
            "brontype": "explanatory_memorandum",
            "wetgevingsfase": "enacted",
            "publicatiestatus": "published",
            "inwerkingtreding_status": "not_applicable",
            "consolidatiekarakter": "editorial_compilation",
            "status_bewijs_ids": [
              "evidence:8c45d0baf16aa816"
            ],
            "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
            "geldig_vanaf": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            },
            "geldig_tot": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            }
          },
          "sha256": "418eb8932339d45f33411406dd035f210fd6666c9faacdf213f429f47cc4f407",
          "opmerkingen": [
            "Door de KWEST data-importer uit de officiële Kamerstuk-XML afgeleide structuur; passages worden tegen de officiële XML gecontroleerd op tekstverlies."
          ]
        },
        "verificatie": {
          "officieel_documentversie_id": "docv:kst-36327-3:e1b226686555",
          "status": "verified",
          "methode": "langste passage (≥40 tekens) genormaliseerd teruggezocht in officiële Kamerstuk-XML"
        },
        "label": "Toelichting"
      },
      {
        "id": "mvt:36913:214",
        "soort": "wijziging",
        "titelpad": [
          "ARTIKELSGEWIJS DEEL",
          "ARTIKEL IV [wijzigingen in Boek 4 van het Wetboek van Strafvordering]",
          "Onderdeel J"
        ],
        "tekst": "De wijziging in artikel 4.3.15, vierde lid, is het herstel van een omissie. In het vierde lid werd verwezen naar artikel 4.3.13, tweede lid. Artikel 4.3.13, tweede lid, verwijst echter door naar artikel 4.3.12, tweede lid. Een directe verwijzing naar artikel 4.3.12, tweede lid, is daarom meer op zijn plaats in artikel 4.3.15, vierde lid.",
        "bron": {
          "documentversie_id": "docv:kwest-toelichting-36913:5fac1ce94224",
          "document": {
            "id": "doc:kwest-toelichting-36913",
            "titel": "Toelichting 36913 (KWEST-structuur)",
            "urls": {
              "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/toelichting-36913.xml"
            },
            "officiele_identificaties": [
              {
                "soort": "dossiernummer",
                "waarde": "36913"
              }
            ]
          },
          "juridische_context": {
            "brontype": "explanatory_memorandum",
            "wetgevingsfase": "introduced",
            "publicatiestatus": "published",
            "inwerkingtreding_status": "not_applicable",
            "consolidatiekarakter": "editorial_compilation",
            "status_bewijs_ids": [
              "evidence:109d2164151a5415"
            ],
            "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
            "geldig_vanaf": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            },
            "geldig_tot": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            }
          },
          "sha256": "5fac1ce94224b086af4767ed8556e7a4923bee65fbedb120c939a4c9c7d0c3ed",
          "opmerkingen": [
            "Door de KWEST data-importer uit de officiële Kamerstuk-XML afgeleide structuur; passages worden tegen de officiële XML gecontroleerd op tekstverlies."
          ]
        },
        "verificatie": {
          "officieel_documentversie_id": "docv:kst-36913-3:7056b1426ece",
          "status": "verified",
          "methode": "langste passage (≥40 tekens) genormaliseerd teruggezocht in officiële Kamerstuk-XML"
        },
        "label": "Toelichting"
      }
    ]
  },
  "verwijzingen": {
    "status": "present",
    "verwijst_naar": [
      {
        "artikelnummer": "4.3.12",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-4.3.12",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:bd89b2c94be0a154"
        ]
      }
    ],
    "verwezen_door": [
      {
        "artikelnummer": "4.3.16",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-4.3.16",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:84327ea74183bdfe"
        ]
      }
    ]
  },
  "transponering": {
    "status": "present",
    "tabelversie": "2023-07-06",
    "toelichting": "Alleen koppeling (maps_to); geen gelijkwaardigheid of ongewijzigde inhoud. De huidige tekst is een fragment uit de tabel.",
    "items": [
      {
        "schema_version": "1.0.0",
        "id": "trans:nieuw_huidig:4.3.15:1",
        "type": "transponering",
        "richting": "nieuw_huidig",
        "tabelversie": "2023-07-06",
        "documentversie_id": "docv:kwest-transponering-nieuw-huidig:9628056285be",
        "nieuw": {
          "artikel": "4.3.15",
          "lid": "1",
          "verwijzing_tekst": null,
          "tekst": "Het openbaar ministerie verliest het recht om de verdachte te vervolgen indien door onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging een eerlijk proces niet meer mogelijk is."
        },
        "huidig": {
          "artikel": "359a",
          "lid": "c",
          "verwijzing_tekst": "359a, c; 349, 3; nieuw",
          "tekst": "De rechtbank kan, indien blijkt dat bij het voorbereidend onderzoek vormen zijn verzuimd die niet meer kunnen worden hersteld en de rechtsgevolgen hiervan niet uit de wet blijken, bepalen dat: c. het openbaar ministerie niet ontvankelijk is, indien door het verzuim geen sprake kan zijn van een behandeling van de zaak die aan de beginselen van een behoorlijke procesorde voldoet. 349, 3 Ingeval de officier van justitie op grond van artikel 264, tweede lid, onder b, weigert een door de rechter gegeven bevel tot dagvaarding of oproeping van een getuige ten uitvoer te leggen, terwijl die getuige ingevolge een onherroepelijke rechterlijke beslissing geen bedreigde getuige of afgeschermde getuige wiens identiteit verborgen wordt gehouden is, spreekt de rechtbank de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie in zijn vervolging uit."
        },
        "koppelingstype": "maps_to",
        "bron_opmerking": "tabel: deels nieuw",
        "tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-4.3.15",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:81d57fb0884cf602"
        ]
      },
      {
        "schema_version": "1.0.0",
        "id": "trans:nieuw_huidig:4.3.15:2",
        "type": "transponering",
        "richting": "nieuw_huidig",
        "tabelversie": "2023-07-06",
        "documentversie_id": "docv:kwest-transponering-nieuw-huidig:9628056285be",
        "nieuw": {
          "artikel": "4.3.15",
          "lid": "2",
          "verwijzing_tekst": null,
          "tekst": "Het openbaar ministerie verliest, behoudens zwaarwegende omstandigheden, het recht om de verdachte te vervolgen indien het onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging niet te verenigen is met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting."
        },
        "huidig": {
          "artikel": "359a",
          "lid": "1",
          "verwijzing_tekst": "359a, 1, c; nieuw",
          "tekst": "het openbaar ministerie niet ontvankelijk is, indien door het verzuim geen sprake kan zijn van een behandeling van de zaak die aan de beginselen van een behoorlijke procesorde voldoet."
        },
        "koppelingstype": "maps_to",
        "bron_opmerking": "tabel: deels nieuw",
        "tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-4.3.15",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:1bb58e5e6a5d6b56"
        ]
      },
      {
        "schema_version": "1.0.0",
        "id": "trans:nieuw_huidig:4.3.15:3",
        "type": "transponering",
        "richting": "nieuw_huidig",
        "tabelversie": "2023-07-06",
        "documentversie_id": "docv:kwest-transponering-nieuw-huidig:9628056285be",
        "nieuw": {
          "artikel": "4.3.15",
          "lid": "3",
          "verwijzing_tekst": null,
          "tekst": "De vervolging van de verdachte is niet te verenigen met de basisvoorwaarden voor een behoorlijke berechting indien onjuist of onvolledig verslag wordt gedaan van ernstig onrechtmatig handelen door een opsporingsambtenaar dat met het tenlastegelegde strafbare feit verband houdt en dit verzuim niet tijdig wordt rechtgezet."
        },
        "huidig": {
          "artikel": null,
          "lid": null,
          "verwijzing_tekst": "nieuw",
          "tekst": null
        },
        "koppelingstype": "new_provision",
        "bron_opmerking": null,
        "tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-4.3.15",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:cc55e5b762dd6215"
        ]
      },
      {
        "schema_version": "1.0.0",
        "id": "trans:nieuw_huidig:4.3.15:4",
        "type": "transponering",
        "richting": "nieuw_huidig",
        "tabelversie": "2023-07-06",
        "documentversie_id": "docv:kwest-transponering-nieuw-huidig:9628056285be",
        "nieuw": {
          "artikel": "4.3.15",
          "lid": "4",
          "verwijzing_tekst": null,
          "tekst": "Indien het openbaar ministerie weigert om een op de terechtzitting gegeven bevel van de rechter ten uitvoer te leggen, wordt de officier van justitie niet-ontvankelijk verklaard indien dat in het belang is van een goede rechtsbedeling. Artikel 4.3.13, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing."
        },
        "huidig": {
          "artikel": "349",
          "lid": "3",
          "verwijzing_tekst": "349, 3",
          "tekst": "Ingeval de officier van justitie op grond van artikel 264, tweede lid, onder b, weigert een door de rechter gegeven bevel tot dagvaarding of oproeping van een getuige ten uitvoer te leggen, terwijl die getuige ingevolge een onherroepelijke rechterlijke beslissing geen bedreigde getuige of afgeschermde getuige wiens identiteit verborgen wordt gehouden is, spreekt de rechtbank de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie in zijn vervolging uit."
        },
        "koppelingstype": "maps_to",
        "bron_opmerking": null,
        "tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-4.3.15",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:7ec318d78a21fa28"
        ]
      },
      {
        "schema_version": "1.0.0",
        "id": "trans:huidig_nieuw:359a:4",
        "type": "transponering",
        "richting": "huidig_nieuw",
        "tabelversie": "2023-07-06",
        "documentversie_id": "docv:kwest-transponering-huidig-nieuw:d3117a9cd6d1",
        "nieuw": {
          "artikel": "4.3.15",
          "lid": "1",
          "verwijzing_tekst": "4.3.15, 1",
          "tekst": "1. Het openbaar ministerie verliest het recht om de verdachte te vervolgen indien door onrechtmatig handelen bij het opsporingsonderzoek of de vervolging een eerlijk proces niet meer mogelijk is."
        },
        "huidig": {
          "artikel": "359a",
          "lid": "c",
          "verwijzing_tekst": null,
          "tekst": "het openbaar ministerie niet ontvankelijk is, indien door het verzuim geen sprake kan zijn van een behandeling van de zaak die aan de beginselen van een behoorlijke procesorde voldoet."
        },
        "koppelingstype": "maps_to",
        "bron_opmerking": null,
        "tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-4.3.15",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:3bc62fcca6b55f60"
        ]
      }
    ]
  },
  "openstaande_punten": {
    "status": "present",
    "items": [
      {
        "schema_version": "1.0.0",
        "id": "review:4cfe4eec93069646",
        "type": "review",
        "doel_record_id": "provv:wvsv:art-4.3.15:kwest-wet",
        "soort": "herkomst_wijzigingsinstructie",
        "ernst": "signaal",
        "omschrijving": "Geconsolideerde tekst van artikel 4.3.15 is niet letterlijk gelijk aan een primaire bron; 1 wijzigingsinstructie(s) waaronder uit het wetsvoorstel 36913 raken dit artikel. Toepassing van de instructies is niet automatisch geverifieerd.",
        "status": "open",
        "aangemaakt_op": "2026-11-03T14:56:55.942Z"
      },
      {
        "schema_version": "1.0.0",
        "id": "review:4cfe4eec93069646",
        "type": "review",
        "doel_record_id": "provv:wvsv:art-4.3.15:kwest-wet",
        "soort": "herkomst_wijzigingsinstructie",
        "ernst": "signaal",
        "omschrijving": "Geconsolideerde tekst van artikel 4.3.15 is niet letterlijk gelijk aan een primaire bron; 1 wijzigingsinstructie(s) waaronder uit het wetsvoorstel 36913 raken dit artikel. Toepassing van de instructies is niet automatisch geverifieerd.",
        "status": "open",
        "aangemaakt_op": "2026-11-03T14:56:55.942Z"
      }
    ]
  },
  "bronnen": [
    {
      "documentversie_id": "docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa",
      "document": {
        "id": "doc:stb-2026-56",
        "titel": "Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56)",
        "urls": {
          "html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.html",
          "xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.xml",
          "pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.pdf"
        },
        "officiele_identificaties": [
          {
            "soort": "staatsblad",
            "waarde": "Stb. 2026, 56"
          },
          {
            "soort": "dossiernummer",
            "waarde": "36327"
          }
        ]
      },
      "juridische_context": {
        "brontype": "official_enactment",
        "wetgevingsfase": "enacted",
        "publicatiestatus": "published",
        "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
        "consolidatiekarakter": "not_applicable",
        "status_bewijs_ids": [
          "evidence:46157f0fb01d1ed6",
          "evidence:ed98a65feb84edbe",
          "evidence:8c45d0baf16aa816"
        ],
        "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
        "geldig_vanaf": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        },
        "geldig_tot": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        }
      },
      "sha256": "e3e33d868eaad813515d3f14520f88b2f225da1887631510d67b8c5d85fc534d",
      "opmerkingen": [
        "Boeken 7 en 8 zijn in deze wet gereserveerd; zij worden vastgesteld bij Stb. 2026, 57."
      ]
    },
    {
      "documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f",
      "document": {
        "id": "doc:kwest-wet",
        "titel": "Geconsolideerde tekst (KWEST, repository)",
        "urls": {
          "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/wet.xml",
          "bron_docx": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/data-importer/data/260324_Geconsolideerde_versie_vaststellingswetgeving__Staatsblad.docx",
          "kwest": "https://kwest.overheid.nl/"
        },
        "officiele_identificaties": []
      },
      "juridische_context": {
        "brontype": "consolidated_presentation",
        "wetgevingsfase": "unknown",
        "publicatiestatus": "published",
        "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
        "consolidatiekarakter": "projection",
        "status_bewijs_ids": [
          "evidence:230362c00be675b3"
        ],
        "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
        "geldig_vanaf": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        },
        "geldig_tot": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        }
      },
      "sha256": "f48b037c7e4f05b88c4d3fba25429ed34fb3da1a1b421884256dc58b0758df87",
      "opmerkingen": [
        "Ontwikkeldata uit de openbare repository; geen geverifieerde productie-export. Herkomst en status worden per artikel vastgesteld in de reconciliatiestap.",
        "Herkomstanalyse 2026-11-03: gelijk_aan_kst_36913_2=76, gelijk_aan_stb_2026_56=735, afgeleid_met_wijzigingsinstructies=180, niet_herleid=12, gelijk_aan_stb_2026_57=293, niet_in_consolidatie=1."
      ]
    }
  ]
}

Factsheet artikel 4.3.15

§Vastgestelde tekst aanwezig

§Voorgestelde tekst (eerste aanvullingswet 36913) niet in de bron

Voorgestelde wijzigingsinstructies aanwezig

§Geconsolideerde presentatie (KWEST) aanwezigherkomst: afgeleid met wijzigingsinstructies

§Leden en onderdelen aanwezig4

§Normatieve regels nog niet beoordeeld

§Definities niet in de bron

§Toelichting (memorie van toelichting) aanwezig2 passage(s)

§Verwijzingen aanwezig

§Transponering (oud ↔ nieuw) aanwezigtabel 2023-07-06

§Openstaande punten aanwezig

§Bronnen aanwezig