Factsheet artikel 4.3.6

{
  "schema_version": "1.0.0",
  "id": "factsheet:artikel:4.3.6",
  "type": "factsheet_artikel",
  "run_id": "run-2026-11-09T10-04-47-158Z",
  "bepaling": {
    "schema_version": "1.0.0",
    "id": "prov:wvsv:art-4.3.6",
    "type": "bepaling",
    "wetboek": "wvsv_nieuw",
    "artikelnummer": "4.3.6",
    "structuurpad": [
      "Boek 4",
      "Hoofdstuk 3",
      "Titel 3.1"
    ],
    "versie_ids": [
      "provv:wvsv:art-4.3.6:stb-2026-56",
      "provv:wvsv:art-4.3.6:kwest-wet"
    ],
    "vastgestelde_versie_id": "provv:wvsv:art-4.3.6:stb-2026-56",
    "voorgestelde_versie_ids": [],
    "geconsolideerde_versie_id": "provv:wvsv:art-4.3.6:kwest-wet",
    "review_ids": []
  },
  "labels": [
    "Wettekst (vastgesteld, nog niet in werking)",
    "Toelichting beschikbaar"
  ],
  "vastgestelde_tekst": {
    "status": "present",
    "id": "provv:wvsv:art-4.3.6:stb-2026-56",
    "documentversie_id": "docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa",
    "bron": {
      "documentversie_id": "docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa",
      "document": {
        "id": "doc:stb-2026-56",
        "titel": "Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56)",
        "urls": {
          "html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.html",
          "xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.xml",
          "pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.pdf"
        },
        "officiele_identificaties": [
          {
            "soort": "staatsblad",
            "waarde": "Stb. 2026, 56"
          },
          {
            "soort": "dossiernummer",
            "waarde": "36327"
          }
        ]
      },
      "juridische_context": {
        "brontype": "official_enactment",
        "wetgevingsfase": "enacted",
        "publicatiestatus": "published",
        "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
        "consolidatiekarakter": "not_applicable",
        "status_bewijs_ids": [
          "evidence:46157f0fb01d1ed6",
          "evidence:ed98a65feb84edbe",
          "evidence:8c45d0baf16aa816"
        ],
        "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
        "geldig_vanaf": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        },
        "geldig_tot": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        }
      },
      "sha256": "e3e33d868eaad813515d3f14520f88b2f225da1887631510d67b8c5d85fc534d",
      "opmerkingen": [
        "Boeken 7 en 8 zijn in deze wet gereserveerd; zij worden vastgesteld bij Stb. 2026, 57."
      ]
    },
    "tekstonderdeel_id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.6",
    "tekst": "1. In het nadeel van de verdachte wordt geen acht geslagen op processtukken die niet ter sprake zijn gebracht tijdens het onderzoek op de terechtzitting, tenzij artikel 4.2.31, vierde lid, is toegepast.\n2. In het nadeel van de verdachte wordt geen acht geslagen op processtukken bestaande uit geluids- of beeldopnamen die niet tijdens het onderzoek op de terechtzitting zijn vertoond of ten gehore gebracht dan wel daar met instemming van de verdachte kort zijn aangeduid of samengevat, tenzij artikel 4.2.31, vierde lid, is toegepast.\n3. In het nadeel van de verdachte worden aan een beslissing geen waarnemingen ten grondslag gelegd waarvan het gebruik niet voorzienbaar is.\n4. In de gevallen waarin de bijstand van een tolk nodig is, wordt in het nadeel van de verdachte geen acht geslagen op hetgeen op de terechtzitting is gezegd of ten gehore gebracht zonder dat dit voor hem is vertolkt.",
    "leden": [
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.6/lid-1",
        "soort": "lid",
        "nummer": "1",
        "tekst": "1. In het nadeel van de verdachte wordt geen acht geslagen op processtukken die niet ter sprake zijn gebracht tijdens het onderzoek op de terechtzitting, tenzij artikel 4.2.31, vierde lid, is toegepast.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 0,
          "eind": 202
        },
        "verwijzingen": [
          "4.2.31"
        ],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.6/lid-2",
        "soort": "lid",
        "nummer": "2",
        "tekst": "2. In het nadeel van de verdachte wordt geen acht geslagen op processtukken bestaande uit geluids- of beeldopnamen die niet tijdens het onderzoek op de terechtzitting zijn vertoond of ten gehore gebracht dan wel daar met instemming van de verdachte kort zijn aangeduid of samengevat, tenzij artikel 4.2.31, vierde lid, is toegepast.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 203,
          "eind": 535
        },
        "verwijzingen": [
          "4.2.31"
        ],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.6/lid-3",
        "soort": "lid",
        "nummer": "3",
        "tekst": "3. In het nadeel van de verdachte worden aan een beslissing geen waarnemingen ten grondslag gelegd waarvan het gebruik niet voorzienbaar is.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 536,
          "eind": 676
        },
        "verwijzingen": [],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.6/lid-4",
        "soort": "lid",
        "nummer": "4",
        "tekst": "4. In de gevallen waarin de bijstand van een tolk nodig is, wordt in het nadeel van de verdachte geen acht geslagen op hetgeen op de terechtzitting is gezegd of ten gehore gebracht zonder dat dit voor hem is vertolkt.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 677,
          "eind": 894
        },
        "verwijzingen": [],
        "kinderen": []
      }
    ],
    "juridische_context": {
      "brontype": "official_enactment",
      "wetgevingsfase": "enacted",
      "publicatiestatus": "published",
      "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
      "consolidatiekarakter": "not_applicable",
      "status_bewijs_ids": [
        "evidence:46157f0fb01d1ed6",
        "evidence:ed98a65feb84edbe",
        "evidence:8c45d0baf16aa816"
      ],
      "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
      "geldig_vanaf": {
        "waarde": null,
        "status": "not_stated"
      },
      "geldig_tot": {
        "waarde": null,
        "status": "not_stated"
      }
    },
    "herkomst_analyse": {
      "vergelijking": {},
      "gelijkenis": {},
      "conclusie": "primaire_bron",
      "wijzigingsinstructie_ids": []
    },
    "bewijs_ids": [
      "evidence:588c27f85cc2bbaf",
      "evidence:4a3145060862858a",
      "evidence:693f0ce3bd540edd",
      "evidence:c908b2a000076405",
      "evidence:9bc431638dc83e26"
    ],
    "review_ids": [],
    "bronlocator": {
      "xml_pad": "/officiele-publicatie[1]/staatsblad[1]/wet-besluit[1]/wettekst[1]/boek[4]/hoofdstuk[3]/titeldeel[1]/artikel[6]"
    }
  },
  "voorgestelde_tekst": {
    "status": "not_stated",
    "items": []
  },
  "geconsolideerde_presentatie": {
    "status": "present",
    "id": "provv:wvsv:art-4.3.6:kwest-wet",
    "documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f",
    "bron": {
      "documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f",
      "document": {
        "id": "doc:kwest-wet",
        "titel": "Geconsolideerde tekst (KWEST, repository)",
        "urls": {
          "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/wet.xml",
          "bron_docx": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/data-importer/data/260324_Geconsolideerde_versie_vaststellingswetgeving__Staatsblad.docx",
          "kwest": "https://kwest.overheid.nl/"
        },
        "officiele_identificaties": []
      },
      "juridische_context": {
        "brontype": "consolidated_presentation",
        "wetgevingsfase": "unknown",
        "publicatiestatus": "published",
        "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
        "consolidatiekarakter": "projection",
        "status_bewijs_ids": [
          "evidence:230362c00be675b3"
        ],
        "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
        "geldig_vanaf": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        },
        "geldig_tot": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        }
      },
      "sha256": "f48b037c7e4f05b88c4d3fba25429ed34fb3da1a1b421884256dc58b0758df87",
      "opmerkingen": [
        "Ontwikkeldata uit de openbare repository; geen geverifieerde productie-export. Herkomst en status worden per artikel vastgesteld in de reconciliatiestap.",
        "Herkomstanalyse 2026-11-03: gelijk_aan_kst_36913_2=76, gelijk_aan_stb_2026_56=735, afgeleid_met_wijzigingsinstructies=180, niet_herleid=12, gelijk_aan_stb_2026_57=293, niet_in_consolidatie=1."
      ]
    },
    "tekstonderdeel_id": "sec:kwest-wet:art-4.3.6",
    "tekst": "1. In het nadeel van de verdachte wordt geen acht geslagen op processtukken die niet ter sprake zijn gebracht tijdens het onderzoek op de terechtzitting, tenzij artikel 4.2.31, vierde lid, is toegepast.\n2. In het nadeel van de verdachte wordt geen acht geslagen op processtukken bestaande uit geluids- of beeldopnamen die niet tijdens het onderzoek op de terechtzitting zijn vertoond of ten gehore gebracht dan wel daar met instemming van de verdachte kort zijn aangeduid of samengevat, tenzij artikel 4.2.31, vierde lid, is toegepast.\n3. In het nadeel van de verdachte worden aan een beslissing geen waarnemingen ten grondslag gelegd waarvan het gebruik niet voorzienbaar is.\n4. In de gevallen waarin de bijstand van een tolk nodig is, wordt in het nadeel van de verdachte geen acht geslagen op hetgeen op de terechtzitting is gezegd of ten gehore gebracht zonder dat dit voor hem is vertolkt.",
    "leden": [
      {
        "id": "sec:kwest-wet:art-4.3.6/lid-1",
        "soort": "lid",
        "nummer": "1",
        "tekst": "1. In het nadeel van de verdachte wordt geen acht geslagen op processtukken die niet ter sprake zijn gebracht tijdens het onderzoek op de terechtzitting, tenzij artikel 4.2.31, vierde lid, is toegepast.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 0,
          "eind": 202
        },
        "verwijzingen": [
          "4.2.31"
        ],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:kwest-wet:art-4.3.6/lid-2",
        "soort": "lid",
        "nummer": "2",
        "tekst": "2. In het nadeel van de verdachte wordt geen acht geslagen op processtukken bestaande uit geluids- of beeldopnamen die niet tijdens het onderzoek op de terechtzitting zijn vertoond of ten gehore gebracht dan wel daar met instemming van de verdachte kort zijn aangeduid of samengevat, tenzij artikel 4.2.31, vierde lid, is toegepast.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 203,
          "eind": 535
        },
        "verwijzingen": [
          "4.2.31"
        ],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:kwest-wet:art-4.3.6/lid-3",
        "soort": "lid",
        "nummer": "3",
        "tekst": "3. In het nadeel van de verdachte worden aan een beslissing geen waarnemingen ten grondslag gelegd waarvan het gebruik niet voorzienbaar is.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 536,
          "eind": 676
        },
        "verwijzingen": [],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:kwest-wet:art-4.3.6/lid-4",
        "soort": "lid",
        "nummer": "4",
        "tekst": "4. In de gevallen waarin de bijstand van een tolk nodig is, wordt in het nadeel van de verdachte geen acht geslagen op hetgeen op de terechtzitting is gezegd of ten gehore gebracht zonder dat dit voor hem is vertolkt.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 677,
          "eind": 894
        },
        "verwijzingen": [],
        "kinderen": []
      }
    ],
    "juridische_context": {
      "brontype": "consolidated_presentation",
      "wetgevingsfase": "enacted",
      "publicatiestatus": "published",
      "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
      "consolidatiekarakter": "editorial_compilation",
      "status_bewijs_ids": [],
      "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
      "geldig_vanaf": {
        "waarde": null,
        "status": "not_stated"
      },
      "geldig_tot": {
        "waarde": null,
        "status": "not_stated"
      }
    },
    "herkomst_analyse": {
      "vergelijking": {
        "stb-2026-56": "exact",
        "stb-2026-57": "afwezig",
        "kst-36913-2": "afwezig"
      },
      "gelijkenis": {
        "stb-2026-56": 1
      },
      "conclusie": "gelijk_aan_stb_2026_56",
      "wijzigingsinstructie_ids": []
    },
    "bewijs_ids": [
      "evidence:3a54046bb7e072ec",
      "evidence:77352d3054da6075",
      "evidence:2ee9399b4b9069b0",
      "evidence:46e6a26d9cff20e9",
      "evidence:ad0336bdf9f81e45",
      "evidence:7346b0d541179928"
    ],
    "review_ids": [],
    "bronlocator": {
      "xml_pad": "/wetgeving[1]/wettekst[1]/boek[4]/hoofdstuk[3]/titeldeel[1]/artikel[6]",
      "kwest_about_id": "artikel=4.3.6",
      "kwest_part_id": "artikel=4.3.6"
    }
  },
  "wijzigingsinstructies_vastgesteld": {
    "status": "not_stated",
    "items": []
  },
  "wijzigingsinstructies_voorgesteld": {
    "status": "not_stated",
    "items": []
  },
  "leden": {
    "status": "present",
    "items": [
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.6/lid-1",
        "soort": "lid",
        "nummer": "1",
        "tekst": "1. In het nadeel van de verdachte wordt geen acht geslagen op processtukken die niet ter sprake zijn gebracht tijdens het onderzoek op de terechtzitting, tenzij artikel 4.2.31, vierde lid, is toegepast.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 0,
          "eind": 202
        },
        "verwijzingen": [
          "4.2.31"
        ],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.6/lid-2",
        "soort": "lid",
        "nummer": "2",
        "tekst": "2. In het nadeel van de verdachte wordt geen acht geslagen op processtukken bestaande uit geluids- of beeldopnamen die niet tijdens het onderzoek op de terechtzitting zijn vertoond of ten gehore gebracht dan wel daar met instemming van de verdachte kort zijn aangeduid of samengevat, tenzij artikel 4.2.31, vierde lid, is toegepast.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 203,
          "eind": 535
        },
        "verwijzingen": [
          "4.2.31"
        ],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.6/lid-3",
        "soort": "lid",
        "nummer": "3",
        "tekst": "3. In het nadeel van de verdachte worden aan een beslissing geen waarnemingen ten grondslag gelegd waarvan het gebruik niet voorzienbaar is.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 536,
          "eind": 676
        },
        "verwijzingen": [],
        "kinderen": []
      },
      {
        "id": "sec:stb-2026-56:art-4.3.6/lid-4",
        "soort": "lid",
        "nummer": "4",
        "tekst": "4. In de gevallen waarin de bijstand van een tolk nodig is, wordt in het nadeel van de verdachte geen acht geslagen op hetgeen op de terechtzitting is gezegd of ten gehore gebracht zonder dat dit voor hem is vertolkt.",
        "offset_in_ouder": {
          "start": 677,
          "eind": 894
        },
        "verwijzingen": [],
        "kinderen": []
      }
    ]
  },
  "normatieve_regels": {
    "status": "unresolved",
    "toelichting": "Regelextractie voor dit artikel nog niet uitgevoerd of nog niet beoordeeld.",
    "items": []
  },
  "definities": {
    "status": "not_stated",
    "items": []
  },
  "toelichting": {
    "status": "present",
    "items": [
      {
        "id": "mvt:36327:716",
        "soort": "artikelsgewijs",
        "titelpad": [
          "ARTIKELSGEWIJS DEEL",
          "BOEK 4 BERECHTING",
          "HOOFDSTUK 3 De beraadslaging, de uitspraak en het eindvonnis",
          "TITEL 3.1 Beraadslaging over het tenlastegelegde feit",
          "Artikel 4.3.6 [gebruik processtukken in het nadeel van verdachte]"
        ],
        "tekst": "Dit artikel hangt nauw samen met de artikelen 4.2.31 en 4.2.32, waarin voorschriften worden gegeven over het ter sprake brengen van processtukken en andere informatie tijdens het onderzoek op de terechtzitting.\nEerste lid\nDit lid betreft het verbod uit het huidige artikel 301, vierde lid, op het gebruik ten bezware van de verdachte van stukken die niet ter sprake zijn gebracht tijdens het onderzoek op de terechtzitting. De betekenis van dit verbod is onveranderd, maar er is voor gekozen de inhoud van deze bepaling hier op te nemen omdat het in feite een voorschrift betreft dat bij de beraadslaging in acht genomen dient te worden. Weliswaar dient de rechter ook op het moment van het bespreken van de stukken de betekenis van dit voorschrift in het vizier te houden, maar het verbod richt zich primair tot de rechter die na de sluiting van het onderzoek over de zaak beslist. Voorts is de redactie gemoderniseerd; verboden is het «in het nadeel» van de verdachte acht slaan op processtukken die tijdens het onderzoek op de terechtzitting niet ter sprake zijn gebracht (behoudens bij toepassing van artikel 4.2.31, vierde lid; instemming met het niet ter sprake brengen van processtukken).\nHet verbod heeft in de praktijk voornamelijk betekenis voor de bewijsbeslissing, maar is in deze titel ondergebracht om te benadrukken dat de strekking ruimer is. Het verbod richt zich niet alleen op gebruik van stukken als bewijsmiddel maar bijvoorbeeld ook op gebruik van stukken bij het bepalen van de op te leggen straffen of maatregelen. Ook bij de beslissing over straffen en maatregelen kunnen derhalve niet ten nadele van de verdachte gegevens worden betrokken die niet ter sprake zijn gebracht en daarmee voor de verdachte een verrassing kunnen vormen. Een psychiatrisch rapport waarin een tbs-maatregel wordt aanbevolen moet bijvoorbeeld – als de rechter dat advies volgt – worden besproken, zodat de verdediging daar kritiek op kan leveren.\nAnders dan in het geldend recht ziet de regel ook op andere beslissingen dan de antwoorden op de materiële vragen (vgl. ECLI:NL:HR:2011:BR0403, NJ 2011/607 m.nt. Borgers). Corstens, Borgers en Kooijmans stellen terecht dat deze bepaling beter zo kan worden uitgelegd dat alle stukken op grond waarvan een voor de verdachte ongunstige beslissing wordt genomen, moeten zijn voorgehouden (G.J.M. Corstens, Het Nederlands strafprocesrecht, bewerkt door M.J. Borgers en T. Kooijmans, Deventer: Wolters Kluwer 2021, par. XV.18). Uit de systematiek van de wet vloeit voort dat deze bepaling ziet op beslissingen die op basis van de tenlastelegging worden genomen. De bepaling brengt evenwel een processueel beginsel tot uitdrukking dat ook bij andere beslissingen die de rechter neemt betekenis heeft.\nDe aandacht verdient ten slotte de toevoeging die verband houdt met de uitzondering van artikel 4.2.31, vierde lid. Uit dat artikellid volgt dat het ter sprake brengen van processtukken in beginsel achterwege kan blijven indien de officier van justitie en de verdachte daarmee instemmen. Verwezen wordt naar de tekst van en toelichting op artikel 4.2.31. In het geval bespreking van de processtukken in het licht van de instemming van de officier van justitie en de verdachte achterwege is gebleven, kunnen die stukken ook in het nadeel van de verdachte worden gebruikt. Aangetekend zij daarbij dat het vereiste van instemming van de verdachte of diens raadsman alleen geldt ten opzichte van de op de terechtzitting aanwezige verdachte of diens raadsman (artikel 4.2.8).\nDe Wilde heeft voorgesteld om deze bepaling nader te clausuleren («De bewijsregeling in het concept-Wetboek van Strafvordering», www.modernisering.nl). Op processtukken zou wel in het nadeel van de verdachte acht mogen worden geslagen als deze door het niet ter sprake brengen niet in zijn belangen is geschaad. Daarvoor is niet gekozen; het komt wenselijk voor dat de wettelijke regeling, net als thans, tot uitdrukking brengt dat alle processtukken waarop in het nadeel van de verdachte acht wordt geslagen op de terechtzitting aan de orde worden gesteld. Dat betekent niet dat het in alle gevallen verstrekkende consequenties heeft als deze bepaling niet wordt nageleefd. Bij een verzuim in eerste aanleg kan de rechter in hoger beroep het processtuk ter sprake brengen. Of cassatie aangewezen is, wordt mede bepaald door artikel 80a Wet op de rechterlijke organisatie.\nTweede lid\nHet tweede en derde lid vormen een uitbreiding op de regel van het eerste lid. Het tweede lid geeft een regel voor het gebruik van processtukken die bestaan uit geluids- of beeldopnamen in het nadeel van de verdachte. Ook dit gebruik is, kort gezegd, slechts toelaatbaar indien het desbetreffende materiaal op de terechtzitting ter sprake is gebracht, opnieuw behoudens het geval is ingestemd met het achterwege blijven van bespreking. Daarmee is een inmiddels ook in de rechtspraak aanvaarde uitleg van de huidige wet geëxpliciteerd (ECLI:NL:HR:2019:1414, NJ 2019/465).\nEen algemene verplichting om alle opnamen in ieder dossier op de zitting af te spelen is niet wenselijk en ook niet nodig. De rechter mag daarom op grond van artikel 4.2.31, derde lid, ook kiezen voor een samenvatting of korte aanduiding van de inhoud. Bovendien kan hij ervoor kiezen om een proces-verbaal waarin dit materiaal wordt beschreven voor te houden in plaats van het materiaal zelf. Wanneer echter op de geluids- of beeldopname zelf (en niet een proces-verbaal waarin dit wordt beschreven) in het nadeel van de verdachte acht wordt geslagen, geldt op grond van dit nieuwe lid in beginsel wel de verplichting om het op de zitting te vertonen of – in geval van geluidsmateriaal – ten gehore te brengen. Een uitzondering geldt in geval met instemming van de verdachte is volstaan met een korte aanduiding of samenvatting van de inhoud.\nDe reden om onderscheid te maken tussen het eerste en tweede lid is dat bij geluids- of beeldopnamen in het algemeen gesproken meer ruimte bestaat voor interpretatie dan bij tekst. Het komt in dat licht niet wenselijk voor dat de rechter tegen de zin van de verdachte ermee zou kunnen volstaan de inhoud van dergelijke opnamen op de terechtzitting samen te vatten alvorens daar in raadkamer zijn conclusies uit te trekken, zoals De Wilde («De bewijsregeling in het concept-Wetboek van Strafvordering», www.moderniseringstrafvordering.nl) voorstelt. De kwaliteit van de procesvoering en de rechterlijke besluitvorming is er mee gediend als de opname bij het ontbreken van instemming wordt getoond.\nDerde lid\nDit lid betreft eveneens een waarborg die ertoe strekt te voorkomen dat aan een beslissing van de rechter feiten en omstandigheden ten grondslag worden gelegd terwijl dat voor de verdachte en voor de officier van justitie niet voorzienbaar was. Het schrijft voor dat in het nadeel van de verdachte aan een beslissing geen waarnemingen ten grondslag worden gelegd waarvan het gebruik niet voorzienbaar is.\nBij het bewijsmiddel «eigen waarneming van de rechter» bestaat thans reeds een dergelijke regel. Daar geldt dat er voor dient te worden gewaakt dat de verdachte door het gebruik van eigen waarnemingen als bewijsmiddel wordt verrast, omdat hij daarmee geen rekening behoefde te houden (ECLI:NL:HR:2009:BJ2831, NJ 2011/78 m.nt. Reijntjes; ECLI:NL:HR:2019:1414, NJ 2019/465). Ook buiten deze situatie dient er evenwel voor te worden gewaakt dat de rechter waarnemingen aan beslissingen ten grondslag legt waarvan het gebruik niet voorzienbaar is. Daarbij valt te denken aan andere beslissingen dan een bewezenverklaring die voor de verdachte ongunstig zijn (zoals de strafoplegging). Of de rechter dergelijke waarnemingen aan zijn beslissing ten grondslag heeft gelegd, blijkt uit de motivering.\nDeze aanpassing impliceert geen plicht voor de rechter om al zijn waarnemingen aan de verdachte en de officier van justitie voor te houden. Wel zal de rechter waarnemingen die hij in het nadeel van de verdachte bij zijn beslissingen wil gebruiken en waarvan het gebruik niet voorzienbaar is, aan de orde dienen te stellen op de terechtzitting. Van een voorzienbare waarneming zal bijvoorbeeld al gauw sprake zijn wanneer de waarneming van de rechter overeenstemt met een beschrijving van een waarneming door een getuige of een opsporingsambtenaar die is vastgelegd in het dossier, terwijl het desbetreffende processtuk door de rechter op de terechtzitting ter sprake is gebracht. Het gebruik van deze waarneming als bewijsmiddel kan niet als een verrassing komen. De verdachte kon rekening houden met het gebruik van het desbetreffende processtuk als bewijs en heeft de gelegenheid gehad om de inhoud van de daarin beschreven waarneming aan te vechten (vgl. het reeds genoemde ECLI:NL:HR:2009:BJ2831). Van een voorzienbare waarneming was bijvoorbeeld ook sprake in ECLI:NL:HR:2017:2639, NJ 2018/35 m.nt. Rozemond.\nNiet voorgeschreven wordt op welke wijze de rechter zijn waarnemingen ter sprake moet brengen. In sommige gevallen zal het in de rede liggen om de waarneming gedetailleerd onder woorden te brengen en vast te leggen in het proces-verbaal van de terechtzitting. In andere gevallen zal kunnen worden volstaan met het benoemen van het onderwerp van de waarneming. Als de rechter duidelijk maakt dat hij nagaat of de verdachte aan een bepaald signalement voldoet, kan de verdachte naar voren brengen dat en waarom hij daar niet aan voldoet. Als de rechter vervolgens in het vonnis gebruik maakt van zijn waarneming dat het uiterlijk van de verdachte overeenkomsten vertoont met het signalement, dan kan dat voor de verdachte geen verrassing meer zijn.\nVierde lid\nDit lid bouwt inhoudelijk voort op het huidige artikel 275, tweede lid, en ziet op de gevallen waarin de bijstand van een tolk nodig is. Het komt logisch voor om deze regel, die eveneens op de beraadslaging ziet, in deze titel op te nemen. Een wijziging is aangebracht doordat de passage «hetgeen ter terechtzitting is gesproken of voorgelezen» is vervangen door de passage «hetgeen ter terechtzitting is gezegd of ten gehore gebracht». Al hetgeen is gezegd dekt daarbij al hetgeen is gesproken of voorgelezen, ten gehore gebracht zijn opnamen van geluid en opnamen van beeld en geluid.",
        "bron": {
          "documentversie_id": "docv:kwest-toelichting-36327:418eb8932339",
          "document": {
            "id": "doc:kwest-toelichting-36327",
            "titel": "Toelichting 36327 (KWEST-structuur)",
            "urls": {
              "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/toelichting-36327.xml"
            },
            "officiele_identificaties": [
              {
                "soort": "dossiernummer",
                "waarde": "36327"
              }
            ]
          },
          "juridische_context": {
            "brontype": "explanatory_memorandum",
            "wetgevingsfase": "enacted",
            "publicatiestatus": "published",
            "inwerkingtreding_status": "not_applicable",
            "consolidatiekarakter": "editorial_compilation",
            "status_bewijs_ids": [
              "evidence:8c45d0baf16aa816"
            ],
            "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
            "geldig_vanaf": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            },
            "geldig_tot": {
              "waarde": null,
              "status": "not_stated"
            }
          },
          "sha256": "418eb8932339d45f33411406dd035f210fd6666c9faacdf213f429f47cc4f407",
          "opmerkingen": [
            "Door de KWEST data-importer uit de officiële Kamerstuk-XML afgeleide structuur; passages worden tegen de officiële XML gecontroleerd op tekstverlies."
          ]
        },
        "verificatie": {
          "officieel_documentversie_id": "docv:kst-36327-3:e1b226686555",
          "status": "verified",
          "methode": "langste passage (≥40 tekens) genormaliseerd teruggezocht in officiële Kamerstuk-XML"
        },
        "label": "Toelichting"
      }
    ]
  },
  "verwijzingen": {
    "status": "present",
    "verwijst_naar": [
      {
        "artikelnummer": "4.2.31",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-4.2.31",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:6b06a58be3c34655"
        ]
      }
    ],
    "verwezen_door": []
  },
  "transponering": {
    "status": "present",
    "tabelversie": "2023-07-06",
    "toelichting": "Alleen koppeling (maps_to); geen gelijkwaardigheid of ongewijzigde inhoud. De huidige tekst is een fragment uit de tabel.",
    "items": [
      {
        "schema_version": "1.0.0",
        "id": "trans:nieuw_huidig:4.3.6:1",
        "type": "transponering",
        "richting": "nieuw_huidig",
        "tabelversie": "2023-07-06",
        "documentversie_id": "docv:kwest-transponering-nieuw-huidig:9628056285be",
        "nieuw": {
          "artikel": "4.3.6",
          "lid": "1",
          "verwijzing_tekst": null,
          "tekst": "In het nadeel van de verdachte wordt geen acht geslagen op processtukken die niet ter sprake zijn gebracht tijdens het onderzoek op de terechtzitting, tenzij artikel 4.2.31, vierde lid, is toegepast."
        },
        "huidig": {
          "artikel": "301",
          "lid": "4",
          "verwijzing_tekst": "301, 4",
          "tekst": "Ten bezware van de verdachte wordt geen acht geslagen op stukken, die niet zijn voorgelezen of waarvan de korte inhoud niet overeenkomstig het derde lid is meegedeeld."
        },
        "koppelingstype": "maps_to",
        "bron_opmerking": null,
        "tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-4.3.6",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:19a8cc09a31d3730"
        ]
      },
      {
        "schema_version": "1.0.0",
        "id": "trans:nieuw_huidig:4.3.6:2",
        "type": "transponering",
        "richting": "nieuw_huidig",
        "tabelversie": "2023-07-06",
        "documentversie_id": "docv:kwest-transponering-nieuw-huidig:9628056285be",
        "nieuw": {
          "artikel": "4.3.6",
          "lid": "2",
          "verwijzing_tekst": null,
          "tekst": "In het nadeel van de verdachte wordt geen acht geslagen op processtukken bestaande uit geluids- of beeldopnamen die niet tijdens het onderzoek op de terechtzitting zijn vertoond of ten gehore gebracht dan wel daar met instemming van de verdachte kort zijn aangeduid of samengevat, tenzij artikel 4.2.31, vierde lid, is toegepast."
        },
        "huidig": {
          "artikel": null,
          "lid": null,
          "verwijzing_tekst": "nieuw",
          "tekst": null
        },
        "koppelingstype": "new_provision",
        "bron_opmerking": null,
        "tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-4.3.6",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:382e692d9439804e"
        ]
      },
      {
        "schema_version": "1.0.0",
        "id": "trans:nieuw_huidig:4.3.6:3",
        "type": "transponering",
        "richting": "nieuw_huidig",
        "tabelversie": "2023-07-06",
        "documentversie_id": "docv:kwest-transponering-nieuw-huidig:9628056285be",
        "nieuw": {
          "artikel": "4.3.6",
          "lid": "3",
          "verwijzing_tekst": null,
          "tekst": "In het nadeel van de verdachte worden aan een beslissing geen waarnemingen ten grondslag gelegd waarvan het gebruik niet voorzienbaar is."
        },
        "huidig": {
          "artikel": null,
          "lid": null,
          "verwijzing_tekst": "nieuw",
          "tekst": null
        },
        "koppelingstype": "new_provision",
        "bron_opmerking": null,
        "tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-4.3.6",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:4e5b1eb2bec6ad2a"
        ]
      },
      {
        "schema_version": "1.0.0",
        "id": "trans:nieuw_huidig:4.3.6:4",
        "type": "transponering",
        "richting": "nieuw_huidig",
        "tabelversie": "2023-07-06",
        "documentversie_id": "docv:kwest-transponering-nieuw-huidig:9628056285be",
        "nieuw": {
          "artikel": "4.3.6",
          "lid": "4",
          "verwijzing_tekst": null,
          "tekst": "In de gevallen waarin de bijstand van een tolk nodig is, wordt in het nadeel van de verdachte geen acht geslagen op hetgeen op de terechtzitting is gezegd of ten gehore gebracht zonder dat dit voor hem is vertolkt."
        },
        "huidig": {
          "artikel": "275",
          "lid": "2",
          "verwijzing_tekst": "275, 2",
          "tekst": "In de gevallen waarin de bijstand van een tolk wordt gevorderd, wordt ten bezware van de verdachte geen acht geslagen op hetgeen ter terechtzitting is gesproken of voorgelezen, zonder dat dit voor hem vertolkt is."
        },
        "koppelingstype": "maps_to",
        "bron_opmerking": null,
        "tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-4.3.6",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:409bef19b79481e8"
        ]
      },
      {
        "schema_version": "1.0.0",
        "id": "trans:huidig_nieuw:275:2",
        "type": "transponering",
        "richting": "huidig_nieuw",
        "tabelversie": "2023-07-06",
        "documentversie_id": "docv:kwest-transponering-huidig-nieuw:d3117a9cd6d1",
        "nieuw": {
          "artikel": "4.3.6",
          "lid": "4",
          "verwijzing_tekst": "4.3.6, 4",
          "tekst": "4. In de gevallen waarin de bijstand van een tolk nodig is, wordt in het nadeel van de verdachte geen acht geslagen op hetgeen op de terechtzitting is gezegd of ten gehore gebracht zonder dat dit voor hem is vertolkt."
        },
        "huidig": {
          "artikel": "275",
          "lid": "2",
          "verwijzing_tekst": null,
          "tekst": "In de gevallen waarin de bijstand van een tolk wordt gevorderd, wordt ten bezware van de verdachte geen acht geslagen op hetgeen ter terechtzitting is gesproken of voorgelezen, zonder dat dit voor hem vertolkt is."
        },
        "koppelingstype": "maps_to",
        "bron_opmerking": null,
        "tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-4.3.6",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:1869c3c830201398"
        ]
      },
      {
        "schema_version": "1.0.0",
        "id": "trans:huidig_nieuw:301:4",
        "type": "transponering",
        "richting": "huidig_nieuw",
        "tabelversie": "2023-07-06",
        "documentversie_id": "docv:kwest-transponering-huidig-nieuw:d3117a9cd6d1",
        "nieuw": {
          "artikel": "4.3.6",
          "lid": "1",
          "verwijzing_tekst": "4.3.6, 1",
          "tekst": "1. In het nadeel van de verdachte wordt geen acht geslagen op processtukken die niet ter sprake zijn gebracht tijdens het onderzoek op de terechtzitting, tenzij artikel 4.2.31, vierde lid, is toegepast."
        },
        "huidig": {
          "artikel": "301",
          "lid": "4",
          "verwijzing_tekst": null,
          "tekst": "Ten bezware van de verdachte wordt geen acht geslagen op stukken, die niet zijn voorgelezen of waarvan de korte inhoud niet overeenkomstig het derde lid is meegedeeld."
        },
        "koppelingstype": "maps_to",
        "bron_opmerking": null,
        "tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
        "bepaling_id": "prov:wvsv:art-4.3.6",
        "bewijs_ids": [
          "evidence:a3557c3f2aea59f7"
        ]
      }
    ]
  },
  "openstaande_punten": {
    "status": "not_stated",
    "items": []
  },
  "bronnen": [
    {
      "documentversie_id": "docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa",
      "document": {
        "id": "doc:stb-2026-56",
        "titel": "Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56)",
        "urls": {
          "html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.html",
          "xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.xml",
          "pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.pdf"
        },
        "officiele_identificaties": [
          {
            "soort": "staatsblad",
            "waarde": "Stb. 2026, 56"
          },
          {
            "soort": "dossiernummer",
            "waarde": "36327"
          }
        ]
      },
      "juridische_context": {
        "brontype": "official_enactment",
        "wetgevingsfase": "enacted",
        "publicatiestatus": "published",
        "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
        "consolidatiekarakter": "not_applicable",
        "status_bewijs_ids": [
          "evidence:46157f0fb01d1ed6",
          "evidence:ed98a65feb84edbe",
          "evidence:8c45d0baf16aa816"
        ],
        "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
        "geldig_vanaf": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        },
        "geldig_tot": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        }
      },
      "sha256": "e3e33d868eaad813515d3f14520f88b2f225da1887631510d67b8c5d85fc534d",
      "opmerkingen": [
        "Boeken 7 en 8 zijn in deze wet gereserveerd; zij worden vastgesteld bij Stb. 2026, 57."
      ]
    },
    {
      "documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f",
      "document": {
        "id": "doc:kwest-wet",
        "titel": "Geconsolideerde tekst (KWEST, repository)",
        "urls": {
          "repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/wet.xml",
          "bron_docx": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/data-importer/data/260324_Geconsolideerde_versie_vaststellingswetgeving__Staatsblad.docx",
          "kwest": "https://kwest.overheid.nl/"
        },
        "officiele_identificaties": []
      },
      "juridische_context": {
        "brontype": "consolidated_presentation",
        "wetgevingsfase": "unknown",
        "publicatiestatus": "published",
        "inwerkingtreding_status": "not_in_force",
        "consolidatiekarakter": "projection",
        "status_bewijs_ids": [
          "evidence:230362c00be675b3"
        ],
        "status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
        "geldig_vanaf": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        },
        "geldig_tot": {
          "waarde": null,
          "status": "not_stated"
        }
      },
      "sha256": "f48b037c7e4f05b88c4d3fba25429ed34fb3da1a1b421884256dc58b0758df87",
      "opmerkingen": [
        "Ontwikkeldata uit de openbare repository; geen geverifieerde productie-export. Herkomst en status worden per artikel vastgesteld in de reconciliatiestap.",
        "Herkomstanalyse 2026-11-03: gelijk_aan_kst_36913_2=76, gelijk_aan_stb_2026_56=735, afgeleid_met_wijzigingsinstructies=180, niet_herleid=12, gelijk_aan_stb_2026_57=293, niet_in_consolidatie=1."
      ]
    }
  ]
}