Factsheet artikel 6.1.51
Deterministisch samengesteld uit gevalideerde records van release release-2026-11-03-6c742fbd8e; volledige teksten, geen samenvatting. Per rubriek staat of de bron iets vermeldt (aanwezig), niets vermeldt (niet in de bron), nog niet is beoordeeld, of niet van toepassing is. JSON downloaden
WettekstVastgesteldNog niet in werkingWettekst (vastgesteld, nog niet in werking)Toelichting beschikbaar
Vastgestelde tekst aanwezig
Voorgestelde tekst (eerste aanvullingswet 36913) niet in de bron
Het wetsvoorstel bevat geen vervangende tekst voor dit artikel.
Geconsolideerde presentatie (KWEST) aanwezigherkomst: gelijk aan stb 2026 56
Geconsolideerde presentatieNog niet in werking Ontwikkeldata uit de openbare KWEST-repository; vergelijking met primaire bronnen: stb-2026-56: exact; stb-2026-57: afwezig; kst-36913-2: afwezig.
Leden en onderdelen aanwezig2
De leden staan hierboven in de wettekst; ieder lid en onderdeel is afzonderlijk citeerbaar met een eigen bewijsrecord.
Normatieve regels nog niet beoordeeld
Regelextractie voor dit artikel nog niet uitgevoerd of nog niet beoordeeld.
Definities niet in de bron
Dit artikel bevat geen definitie en wordt niet door een definitie uit de begrippenlijst aangewezen.
Toelichting (memorie van toelichting) aanwezig1 passage(s)
Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › BOEK 6 BIJZONDERE REGELINGEN › HOOFDSTUK 1 Voorzieningen vanwege de persoon van de verdachte › TITEL 1.2 Verdachten die door een beperking of een ziekte onvoldoende in staat zijn aan het proces tegen hen deel te nemen › Artikel 6.1.51 [raadsman] · Toelichting 36327 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified
Dit artikel betreft het aanwijzen van een raadsman voor een verdachte die geen raadsman heeft.
Eerste lid
Dit artikellid komt grotendeels overeen met het huidige artikel 509c. In verband met de nieuwe opzet van de regeling verschilt de procedure echter enigszins van de huidige. Het huidige artikel 509c vindt toepassing wanneer de rechter bij beslissing heeft verklaard dat hij vermoedt dat de geestvermogens van de verdachte gebrekkig ontwikkeld of ziekelijk gestoord zijn, ten gevolge waarvan hij niet in staat is zijn belangen behoorlijk te behartigen. Een dergelijk met artikel 509c vergelijkbaar voorschrift op grond waarvan de toestand van de verdachte eerst bij aparte beslissing wordt uitgesproken, is in dit artikel niet overgenomen. Artikel 6.1.51 is van toepassing zodra de officier van justitie, rechter-commissaris of de raadkamer tijdens het opsporingsonderzoek of de rechter op de zitting tijdens de berechting vermoedt dat sprake is van een verdachte als bedoeld in artikel 6.1.50, eerste lid en de verdachte nog geen raadsman heeft. Evenals in het huidige artikel 509c is het geven van de opdracht tot het aanwijzen van een raadsman daarmee een verplichting van de rechter. De nieuwe regeling is, zoals beschreven in de toelichting onder artikel 6.1.50, niet alleen van toepassing in de fase van vervolging en berechting, maar ook in de fase van het opsporingsonderzoek. De bevoegdheid tot het aanwijzen van een raadsman komt daarom ook toe aan de officier van justitie. De officier van justitie of de rechter geeft de opdracht ambtshalve, of op verzoek van de verdachte, van zijn echtgenoot of geregistreerde partner dan wel een andere levensgezel, van zijn wettelijk vertegenwoordiger (de ouder van een minderjarige, de curator of de mentor) of van een van zijn bloed- of aanverwanten tot en met de derde graad.
De rechter die bij de zaak is betrokken, geeft op het moment dat het vermoeden als bedoeld in het eerste lid van artikel 6.1.50 ontstaat en de verdachte nog geen raadsman heeft (ambtshalve of op verzoek) het bestuur van de raad voor rechtsbijstand de opdracht om een raadsman aan te wijzen. Tijdens het opsporingsonderzoek kan dit de rechter-commissaris of de raadkamer zijn, bijvoorbeeld wanneer de officier van justitie bij de rechter-commissaris een bevel tot bewaring of bij de raadkamer een bevel tot gevangenhouding vordert. Op dat moment kan deze rechter ook toepassing geven aan de artikelen 6.1.50 en 6.1.51. Wanneer tijdens het opsporingsonderzoek geen rechter is betrokken, richt de officier van justitie zijn vordering, of de verdachte of een van de andere in artikel 6.1.51 genoemde personen zijn verzoek, op grond van deze bepaling tot de rechter-commissaris. Tijdens de fase van de berechting wordt aan de bepaling toepassing gegeven door de raadkamer of de rechter op de terechtzitting, in de bepaling aangeduid met rechter op de zitting.
Artikel 6.1.51 vormt een aanvulling op de algemene regels over het aanwijzen van een raadsman voor de verdachte. In de meeste gevallen zal de verdachte op wie Titel 1.2 van toepassing is in de fase van het opsporingsonderzoek al bij het eerste verhoor een raadsman toegewezen hebben gekregen op grond van artikel 2.3.7. Bovendien wordt aan iedere verdachte die geen raadsman heeft en die in verzekering wordt gesteld – op grond van artikel 1.4.12 – of ten aanzien van wie de bewaring of gevangenneming wordt bevolen of gevorderd – op grond van artikel 1.4.13 – een raadsman toegewezen. Ook bij bijvoorbeeld het verhoor door de rechter-commissaris van een getuige of een deskundige kan aan de verdachte op grond van artikel 2.10.12 een raadsman worden toegewezen, wanneer deze bevoegd is het verhoor bij te wonen. Artikel 6.1.51 vervult dus vooral een rol in situaties waarin niet al op grond van een andere bepaling een raadsman aan de verdachte is toegewezen. Daarbij leidt toepassing van deze bepaling in tegenstelling tot veel andere bepalingen ertoe dat de verdachte vanaf de aanwijzing gedurende het gehele strafrechtelijk onderzoek tegen hem wordt bijgestaan door een raadsman.
Tweede lid
Dit lid bepaalt dat de verdachte geen afstand kan doen van het recht op rechtsbijstand. De aangewezen raadsman is «bevoegd en gehouden op te treden, ook al geeft de verdachte te kennen dat hij geen rechtsbijstand wenst of zich niet kan verenigen met de wijze waarop de raadsman aan die bijstand invulling geeft» (ECLI:NL:HR:2009:BI2315). Daarmee wordt het wettelijk stelsel doorbroken dat uitgaat van het recht van de verdachte om zichzelf te verdedigen. Wanneer de verdachte onvoldoende in staat is het proces tegen hem te begrijpen en hieraan deel te nemen en hem om die reden een raadsman wordt toegevoegd, past het niet dat de verdachte afstand kan doen van het recht op rechtsbijstand. Bij toepassing van deze maatregel behoudt de verdachte het recht om zelf een raadsman te kiezen (artikel 1.4.10).
Zoals in de toelichting bij artikel 6.1.50 al werd aangegeven zal het aanwijzen van een raadsman in de meeste gevallen, eventueel in combinatie met andere maatregelen, een voldoende – verhelpende dan wel compenserende – maatregel zijn. Het aanwijzen van een raadsman in de gevallen waarin de verdachte die nog niet heeft, zal in sommige gevallen ervoor kunnen zorgen – bijvoorbeeld door het geven van extra uitleg aan de verdachte over het proces, door het adviseren van de verdachte over het bepalen van zijn procespositie of door hem gedurende de gehele procedure te ondersteunen – dat de verdachte daadwerkelijk zelf voldoende in staat is om het proces te begrijpen en hieraan deel te nemen. In andere gevallen kan het aanwijzen van een raadsman ervoor zorgen dat de verdachte voor zijn capaciteitsgebreken wordt gecompenseerd, doordat zijn belangen door de raadsman worden behartigd. Slechts in die gevallen waarin de verdachte het minimaal door het EHRM vereiste begripsniveau niet haalt, zal het aanwijzen van een raadsman niet voldoende compenserend zijn en kan de vervolging of berechting geen doorgang vinden. Zie daarover verder de toelichting bij artikel 6.1.52.
Het voorschrift in het huidige artikel 509d, derde lid, waarin is bepaald dat de rechten die in dit wetboek zijn toegekend aan de verdachte ook door zijn raadsman kunnen worden uitgeoefend is niet overgenomen; dit voorschrift is naast artikel 1.4.20 overbodig geworden.
Verwijzingen aanwezig
Verwijst naar: art. 6.1.50
Transponering (oud ↔ nieuw) aanwezigtabel 2023-07-06
Alleen koppeling (maps_to); geen gelijkwaardigheid of ongewijzigde inhoud. De huidige tekst is een fragment uit de tabel.
| Nieuw | Nieuwe tekst (tabel) | Huidig | Huidige tekst (tabel) | Koppeling |
|---|---|---|---|---|
| 6.1.51, lid 1 | Indien de verdachte, bedoeld in artikel 6.1.50, eerste lid, geen raadsman heeft, wijst het bestuur van de raad voor rechtsbijstand, in opdracht van de officier van justitie of de rechter, een raadsman aan. De opdracht wordt ambtshalve of op verzoek van de andere in artikel 6.1.50, tweede lid, genoemde personen gegeven. | 509c | Ten spoedigste na de beslissing bedoeld in artikel 509a, geeft de voorzitter van het gerecht het bestuur van de raad voor rechtsbijstand last tot aanwijzing van een raadsman aan de verdachte. | maps_to |
| 6.1.51, lid 2 | De verdachte kan geen afstand doen van het recht op rechtsbijstand. | nieuw | – | new_provision |
| 6.1.51, lid 1 | 1. Indien de verdachte, bedoeld in artikel 6.1.50, eerste lid, geen raadsman heeft, wijst het bestuur van de raad voor rechtsbijstand, in opdracht van de officier van justitie of de rechter, een raadsman aan. De opdracht wordt ambtshalve of op verzoek van de andere in artikel 6.1.50, tweede lid, genoemde personen gegeven. | 509c | Ten spoedigste na de beslissing bedoeld in artikel 509a, geeft de voorzitter van het gerecht het bestuur van de raad voor rechtsbijstand last tot aanwijzing van een raadsman aan de verdachte. | maps_to |
Openstaande punten niet in de bron
Geen openstaande reviewpunten voor dit artikel.
Bronnen aanwezig
| Document | Status | Hash |
|---|---|---|
| Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56) · publicatie docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa | WettekstVastgesteldNog niet in werking | e3e33d868eaad813… |
| Geconsolideerde tekst (KWEST, repository) docv:kwest-wet:f48b037c7e4f | Geconsolideerde presentatieFase onbekendNog niet in werkingProjectie met voorstel | f48b037c7e4f05b8… |
Volledige JSONhet canonieke factsheetrecord
{
"schema_version": "1.0.0",
"id": "factsheet:artikel:6.1.51",
"type": "factsheet_artikel",
"run_id": "run-2026-11-09T10-04-47-158Z",
"bepaling": {
"schema_version": "1.0.0",
"id": "prov:wvsv:art-6.1.51",
"type": "bepaling",
"wetboek": "wvsv_nieuw",
"artikelnummer": "6.1.51",
"structuurpad": [
"Boek 6",
"Hoofdstuk 1",
"Titel 1.2"
],
"versie_ids": [
"provv:wvsv:art-6.1.51:stb-2026-56",
"provv:wvsv:art-6.1.51:kwest-wet"
],
"vastgestelde_versie_id": "provv:wvsv:art-6.1.51:stb-2026-56",
"voorgestelde_versie_ids": [],
"geconsolideerde_versie_id": "provv:wvsv:art-6.1.51:kwest-wet",
"review_ids": []
},
"labels": [
"Wettekst (vastgesteld, nog niet in werking)",
"Toelichting beschikbaar"
],
"vastgestelde_tekst": {
"status": "present",
"id": "provv:wvsv:art-6.1.51:stb-2026-56",
"documentversie_id": "docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa",
"bron": {
"documentversie_id": "docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa",
"document": {
"id": "doc:stb-2026-56",
"titel": "Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56)",
"urls": {
"html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.html",
"xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.xml",
"pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.pdf"
},
"officiele_identificaties": [
{
"soort": "staatsblad",
"waarde": "Stb. 2026, 56"
},
{
"soort": "dossiernummer",
"waarde": "36327"
}
]
},
"juridische_context": {
"brontype": "official_enactment",
"wetgevingsfase": "enacted",
"publicatiestatus": "published",
"inwerkingtreding_status": "not_in_force",
"consolidatiekarakter": "not_applicable",
"status_bewijs_ids": [
"evidence:46157f0fb01d1ed6",
"evidence:ed98a65feb84edbe",
"evidence:8c45d0baf16aa816"
],
"status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
"geldig_vanaf": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
},
"geldig_tot": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
}
},
"sha256": "e3e33d868eaad813515d3f14520f88b2f225da1887631510d67b8c5d85fc534d",
"opmerkingen": [
"Boeken 7 en 8 zijn in deze wet gereserveerd; zij worden vastgesteld bij Stb. 2026, 57."
]
},
"tekstonderdeel_id": "sec:stb-2026-56:art-6.1.51",
"tekst": "1. Indien de verdachte, bedoeld in artikel 6.1.50, eerste lid, geen raadsman heeft, wijst het bestuur van de raad voor rechtsbijstand, in opdracht van de officier van justitie of de rechter, een raadsman aan. De opdracht wordt ambtshalve of op verzoek van de andere in artikel 6.1.50, tweede lid, genoemde personen gegeven.\n2. De verdachte kan geen afstand doen van het recht op rechtsbijstand.",
"leden": [
{
"id": "sec:stb-2026-56:art-6.1.51/lid-1",
"soort": "lid",
"nummer": "1",
"tekst": "1. Indien de verdachte, bedoeld in artikel 6.1.50, eerste lid, geen raadsman heeft, wijst het bestuur van de raad voor rechtsbijstand, in opdracht van de officier van justitie of de rechter, een raadsman aan. De opdracht wordt ambtshalve of op verzoek van de andere in artikel 6.1.50, tweede lid, genoemde personen gegeven.",
"offset_in_ouder": {
"start": 0,
"eind": 323
},
"verwijzingen": [
"6.1.50"
],
"kinderen": []
},
{
"id": "sec:stb-2026-56:art-6.1.51/lid-2",
"soort": "lid",
"nummer": "2",
"tekst": "2. De verdachte kan geen afstand doen van het recht op rechtsbijstand.",
"offset_in_ouder": {
"start": 324,
"eind": 394
},
"verwijzingen": [],
"kinderen": []
}
],
"juridische_context": {
"brontype": "official_enactment",
"wetgevingsfase": "enacted",
"publicatiestatus": "published",
"inwerkingtreding_status": "not_in_force",
"consolidatiekarakter": "not_applicable",
"status_bewijs_ids": [
"evidence:46157f0fb01d1ed6",
"evidence:ed98a65feb84edbe",
"evidence:8c45d0baf16aa816"
],
"status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
"geldig_vanaf": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
},
"geldig_tot": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
}
},
"herkomst_analyse": {
"vergelijking": {},
"gelijkenis": {},
"conclusie": "primaire_bron",
"wijzigingsinstructie_ids": []
},
"bewijs_ids": [
"evidence:9acc4852ceba5715",
"evidence:097d9d161daebe4a",
"evidence:9057cca026dec41a"
],
"review_ids": [],
"bronlocator": {
"xml_pad": "/officiele-publicatie[1]/staatsblad[1]/wet-besluit[1]/wettekst[1]/boek[6]/hoofdstuk[1]/titeldeel[2]/artikel[2]"
}
},
"voorgestelde_tekst": {
"status": "not_stated",
"items": []
},
"geconsolideerde_presentatie": {
"status": "present",
"id": "provv:wvsv:art-6.1.51:kwest-wet",
"documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f",
"bron": {
"documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f",
"document": {
"id": "doc:kwest-wet",
"titel": "Geconsolideerde tekst (KWEST, repository)",
"urls": {
"repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/wet.xml",
"bron_docx": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/data-importer/data/260324_Geconsolideerde_versie_vaststellingswetgeving__Staatsblad.docx",
"kwest": "https://kwest.overheid.nl/"
},
"officiele_identificaties": []
},
"juridische_context": {
"brontype": "consolidated_presentation",
"wetgevingsfase": "unknown",
"publicatiestatus": "published",
"inwerkingtreding_status": "not_in_force",
"consolidatiekarakter": "projection",
"status_bewijs_ids": [
"evidence:230362c00be675b3"
],
"status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
"geldig_vanaf": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
},
"geldig_tot": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
}
},
"sha256": "f48b037c7e4f05b88c4d3fba25429ed34fb3da1a1b421884256dc58b0758df87",
"opmerkingen": [
"Ontwikkeldata uit de openbare repository; geen geverifieerde productie-export. Herkomst en status worden per artikel vastgesteld in de reconciliatiestap.",
"Herkomstanalyse 2026-11-03: gelijk_aan_kst_36913_2=76, gelijk_aan_stb_2026_56=735, afgeleid_met_wijzigingsinstructies=180, niet_herleid=12, gelijk_aan_stb_2026_57=293, niet_in_consolidatie=1."
]
},
"tekstonderdeel_id": "sec:kwest-wet:art-6.1.51",
"tekst": "1. Indien de verdachte, bedoeld in artikel 6.1.50, eerste lid, geen raadsman heeft, wijst het bestuur van de raad voor rechtsbijstand, in opdracht van de officier van justitie of de rechter, een raadsman aan. De opdracht wordt ambtshalve of op verzoek van de andere in artikel 6.1.50, tweede lid, genoemde personen gegeven.\n2. De verdachte kan geen afstand doen van het recht op rechtsbijstand.",
"leden": [
{
"id": "sec:kwest-wet:art-6.1.51/lid-1",
"soort": "lid",
"nummer": "1",
"tekst": "1. Indien de verdachte, bedoeld in artikel 6.1.50, eerste lid, geen raadsman heeft, wijst het bestuur van de raad voor rechtsbijstand, in opdracht van de officier van justitie of de rechter, een raadsman aan. De opdracht wordt ambtshalve of op verzoek van de andere in artikel 6.1.50, tweede lid, genoemde personen gegeven.",
"offset_in_ouder": {
"start": 0,
"eind": 323
},
"verwijzingen": [
"6.1.50"
],
"kinderen": []
},
{
"id": "sec:kwest-wet:art-6.1.51/lid-2",
"soort": "lid",
"nummer": "2",
"tekst": "2. De verdachte kan geen afstand doen van het recht op rechtsbijstand.",
"offset_in_ouder": {
"start": 324,
"eind": 394
},
"verwijzingen": [],
"kinderen": []
}
],
"juridische_context": {
"brontype": "consolidated_presentation",
"wetgevingsfase": "enacted",
"publicatiestatus": "published",
"inwerkingtreding_status": "not_in_force",
"consolidatiekarakter": "editorial_compilation",
"status_bewijs_ids": [],
"status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
"geldig_vanaf": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
},
"geldig_tot": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
}
},
"herkomst_analyse": {
"vergelijking": {
"stb-2026-56": "exact",
"stb-2026-57": "afwezig",
"kst-36913-2": "afwezig"
},
"gelijkenis": {
"stb-2026-56": 1
},
"conclusie": "gelijk_aan_stb_2026_56",
"wijzigingsinstructie_ids": []
},
"bewijs_ids": [
"evidence:53558696936155b9",
"evidence:fae769cde914a9ae",
"evidence:fb535dac46caec56",
"evidence:3788d09e18cea1f4"
],
"review_ids": [],
"bronlocator": {
"xml_pad": "/wetgeving[1]/wettekst[1]/boek[6]/hoofdstuk[1]/titeldeel[2]/artikel[2]",
"kwest_about_id": "artikel=6.1.51",
"kwest_part_id": "artikel=6.1.51"
}
},
"wijzigingsinstructies_vastgesteld": {
"status": "not_stated",
"items": []
},
"wijzigingsinstructies_voorgesteld": {
"status": "not_stated",
"items": []
},
"leden": {
"status": "present",
"items": [
{
"id": "sec:stb-2026-56:art-6.1.51/lid-1",
"soort": "lid",
"nummer": "1",
"tekst": "1. Indien de verdachte, bedoeld in artikel 6.1.50, eerste lid, geen raadsman heeft, wijst het bestuur van de raad voor rechtsbijstand, in opdracht van de officier van justitie of de rechter, een raadsman aan. De opdracht wordt ambtshalve of op verzoek van de andere in artikel 6.1.50, tweede lid, genoemde personen gegeven.",
"offset_in_ouder": {
"start": 0,
"eind": 323
},
"verwijzingen": [
"6.1.50"
],
"kinderen": []
},
{
"id": "sec:stb-2026-56:art-6.1.51/lid-2",
"soort": "lid",
"nummer": "2",
"tekst": "2. De verdachte kan geen afstand doen van het recht op rechtsbijstand.",
"offset_in_ouder": {
"start": 324,
"eind": 394
},
"verwijzingen": [],
"kinderen": []
}
]
},
"normatieve_regels": {
"status": "unresolved",
"toelichting": "Regelextractie voor dit artikel nog niet uitgevoerd of nog niet beoordeeld.",
"items": []
},
"definities": {
"status": "not_stated",
"items": []
},
"toelichting": {
"status": "present",
"items": [
{
"id": "mvt:36327:996",
"soort": "artikelsgewijs",
"titelpad": [
"ARTIKELSGEWIJS DEEL",
"BOEK 6 BIJZONDERE REGELINGEN",
"HOOFDSTUK 1 Voorzieningen vanwege de persoon van de verdachte",
"TITEL 1.2 Verdachten die door een beperking of een ziekte onvoldoende in staat zijn aan het proces tegen hen deel te nemen",
"Artikel 6.1.51 [raadsman]"
],
"tekst": "Dit artikel betreft het aanwijzen van een raadsman voor een verdachte die geen raadsman heeft.\nEerste lid\nDit artikellid komt grotendeels overeen met het huidige artikel 509c. In verband met de nieuwe opzet van de regeling verschilt de procedure echter enigszins van de huidige. Het huidige artikel 509c vindt toepassing wanneer de rechter bij beslissing heeft verklaard dat hij vermoedt dat de geestvermogens van de verdachte gebrekkig ontwikkeld of ziekelijk gestoord zijn, ten gevolge waarvan hij niet in staat is zijn belangen behoorlijk te behartigen. Een dergelijk met artikel 509c vergelijkbaar voorschrift op grond waarvan de toestand van de verdachte eerst bij aparte beslissing wordt uitgesproken, is in dit artikel niet overgenomen. Artikel 6.1.51 is van toepassing zodra de officier van justitie, rechter-commissaris of de raadkamer tijdens het opsporingsonderzoek of de rechter op de zitting tijdens de berechting vermoedt dat sprake is van een verdachte als bedoeld in artikel 6.1.50, eerste lid en de verdachte nog geen raadsman heeft. Evenals in het huidige artikel 509c is het geven van de opdracht tot het aanwijzen van een raadsman daarmee een verplichting van de rechter. De nieuwe regeling is, zoals beschreven in de toelichting onder artikel 6.1.50, niet alleen van toepassing in de fase van vervolging en berechting, maar ook in de fase van het opsporingsonderzoek. De bevoegdheid tot het aanwijzen van een raadsman komt daarom ook toe aan de officier van justitie. De officier van justitie of de rechter geeft de opdracht ambtshalve, of op verzoek van de verdachte, van zijn echtgenoot of geregistreerde partner dan wel een andere levensgezel, van zijn wettelijk vertegenwoordiger (de ouder van een minderjarige, de curator of de mentor) of van een van zijn bloed- of aanverwanten tot en met de derde graad.\nDe rechter die bij de zaak is betrokken, geeft op het moment dat het vermoeden als bedoeld in het eerste lid van artikel 6.1.50 ontstaat en de verdachte nog geen raadsman heeft (ambtshalve of op verzoek) het bestuur van de raad voor rechtsbijstand de opdracht om een raadsman aan te wijzen. Tijdens het opsporingsonderzoek kan dit de rechter-commissaris of de raadkamer zijn, bijvoorbeeld wanneer de officier van justitie bij de rechter-commissaris een bevel tot bewaring of bij de raadkamer een bevel tot gevangenhouding vordert. Op dat moment kan deze rechter ook toepassing geven aan de artikelen 6.1.50 en 6.1.51. Wanneer tijdens het opsporingsonderzoek geen rechter is betrokken, richt de officier van justitie zijn vordering, of de verdachte of een van de andere in artikel 6.1.51 genoemde personen zijn verzoek, op grond van deze bepaling tot de rechter-commissaris. Tijdens de fase van de berechting wordt aan de bepaling toepassing gegeven door de raadkamer of de rechter op de terechtzitting, in de bepaling aangeduid met rechter op de zitting.\nArtikel 6.1.51 vormt een aanvulling op de algemene regels over het aanwijzen van een raadsman voor de verdachte. In de meeste gevallen zal de verdachte op wie Titel 1.2 van toepassing is in de fase van het opsporingsonderzoek al bij het eerste verhoor een raadsman toegewezen hebben gekregen op grond van artikel 2.3.7. Bovendien wordt aan iedere verdachte die geen raadsman heeft en die in verzekering wordt gesteld – op grond van artikel 1.4.12 – of ten aanzien van wie de bewaring of gevangenneming wordt bevolen of gevorderd – op grond van artikel 1.4.13 – een raadsman toegewezen. Ook bij bijvoorbeeld het verhoor door de rechter-commissaris van een getuige of een deskundige kan aan de verdachte op grond van artikel 2.10.12 een raadsman worden toegewezen, wanneer deze bevoegd is het verhoor bij te wonen. Artikel 6.1.51 vervult dus vooral een rol in situaties waarin niet al op grond van een andere bepaling een raadsman aan de verdachte is toegewezen. Daarbij leidt toepassing van deze bepaling in tegenstelling tot veel andere bepalingen ertoe dat de verdachte vanaf de aanwijzing gedurende het gehele strafrechtelijk onderzoek tegen hem wordt bijgestaan door een raadsman.\nTweede lid\nDit lid bepaalt dat de verdachte geen afstand kan doen van het recht op rechtsbijstand. De aangewezen raadsman is «bevoegd en gehouden op te treden, ook al geeft de verdachte te kennen dat hij geen rechtsbijstand wenst of zich niet kan verenigen met de wijze waarop de raadsman aan die bijstand invulling geeft» (ECLI:NL:HR:2009:BI2315). Daarmee wordt het wettelijk stelsel doorbroken dat uitgaat van het recht van de verdachte om zichzelf te verdedigen. Wanneer de verdachte onvoldoende in staat is het proces tegen hem te begrijpen en hieraan deel te nemen en hem om die reden een raadsman wordt toegevoegd, past het niet dat de verdachte afstand kan doen van het recht op rechtsbijstand. Bij toepassing van deze maatregel behoudt de verdachte het recht om zelf een raadsman te kiezen (artikel 1.4.10).\nZoals in de toelichting bij artikel 6.1.50 al werd aangegeven zal het aanwijzen van een raadsman in de meeste gevallen, eventueel in combinatie met andere maatregelen, een voldoende – verhelpende dan wel compenserende – maatregel zijn. Het aanwijzen van een raadsman in de gevallen waarin de verdachte die nog niet heeft, zal in sommige gevallen ervoor kunnen zorgen – bijvoorbeeld door het geven van extra uitleg aan de verdachte over het proces, door het adviseren van de verdachte over het bepalen van zijn procespositie of door hem gedurende de gehele procedure te ondersteunen – dat de verdachte daadwerkelijk zelf voldoende in staat is om het proces te begrijpen en hieraan deel te nemen. In andere gevallen kan het aanwijzen van een raadsman ervoor zorgen dat de verdachte voor zijn capaciteitsgebreken wordt gecompenseerd, doordat zijn belangen door de raadsman worden behartigd. Slechts in die gevallen waarin de verdachte het minimaal door het EHRM vereiste begripsniveau niet haalt, zal het aanwijzen van een raadsman niet voldoende compenserend zijn en kan de vervolging of berechting geen doorgang vinden. Zie daarover verder de toelichting bij artikel 6.1.52.\nHet voorschrift in het huidige artikel 509d, derde lid, waarin is bepaald dat de rechten die in dit wetboek zijn toegekend aan de verdachte ook door zijn raadsman kunnen worden uitgeoefend is niet overgenomen; dit voorschrift is naast artikel 1.4.20 overbodig geworden.",
"bron": {
"documentversie_id": "docv:kwest-toelichting-36327:418eb8932339",
"document": {
"id": "doc:kwest-toelichting-36327",
"titel": "Toelichting 36327 (KWEST-structuur)",
"urls": {
"repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/toelichting-36327.xml"
},
"officiele_identificaties": [
{
"soort": "dossiernummer",
"waarde": "36327"
}
]
},
"juridische_context": {
"brontype": "explanatory_memorandum",
"wetgevingsfase": "enacted",
"publicatiestatus": "published",
"inwerkingtreding_status": "not_applicable",
"consolidatiekarakter": "editorial_compilation",
"status_bewijs_ids": [
"evidence:8c45d0baf16aa816"
],
"status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
"geldig_vanaf": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
},
"geldig_tot": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
}
},
"sha256": "418eb8932339d45f33411406dd035f210fd6666c9faacdf213f429f47cc4f407",
"opmerkingen": [
"Door de KWEST data-importer uit de officiële Kamerstuk-XML afgeleide structuur; passages worden tegen de officiële XML gecontroleerd op tekstverlies."
]
},
"verificatie": {
"officieel_documentversie_id": "docv:kst-36327-3:e1b226686555",
"status": "verified",
"methode": "langste passage (≥40 tekens) genormaliseerd teruggezocht in officiële Kamerstuk-XML"
},
"label": "Toelichting"
}
]
},
"verwijzingen": {
"status": "present",
"verwijst_naar": [
{
"artikelnummer": "6.1.50",
"bepaling_id": "prov:wvsv:art-6.1.50",
"bewijs_ids": [
"evidence:8666d10f85b28677"
]
}
],
"verwezen_door": []
},
"transponering": {
"status": "present",
"tabelversie": "2023-07-06",
"toelichting": "Alleen koppeling (maps_to); geen gelijkwaardigheid of ongewijzigde inhoud. De huidige tekst is een fragment uit de tabel.",
"items": [
{
"schema_version": "1.0.0",
"id": "trans:nieuw_huidig:6.1.51:1",
"type": "transponering",
"richting": "nieuw_huidig",
"tabelversie": "2023-07-06",
"documentversie_id": "docv:kwest-transponering-nieuw-huidig:9628056285be",
"nieuw": {
"artikel": "6.1.51",
"lid": "1",
"verwijzing_tekst": null,
"tekst": "Indien de verdachte, bedoeld in artikel 6.1.50, eerste lid, geen raadsman heeft, wijst het bestuur van de raad voor rechtsbijstand, in opdracht van de officier van justitie of de rechter, een raadsman aan. De opdracht wordt ambtshalve of op verzoek van de andere in artikel 6.1.50, tweede lid, genoemde personen gegeven."
},
"huidig": {
"artikel": "509c",
"lid": null,
"verwijzing_tekst": "509c",
"tekst": "Ten spoedigste na de beslissing bedoeld in artikel 509a, geeft de voorzitter van het gerecht het bestuur van de raad voor rechtsbijstand last tot aanwijzing van een raadsman aan de verdachte."
},
"koppelingstype": "maps_to",
"bron_opmerking": null,
"tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
"bepaling_id": "prov:wvsv:art-6.1.51",
"bewijs_ids": [
"evidence:0ce9de59b17a6bdb"
]
},
{
"schema_version": "1.0.0",
"id": "trans:nieuw_huidig:6.1.51:2",
"type": "transponering",
"richting": "nieuw_huidig",
"tabelversie": "2023-07-06",
"documentversie_id": "docv:kwest-transponering-nieuw-huidig:9628056285be",
"nieuw": {
"artikel": "6.1.51",
"lid": "2",
"verwijzing_tekst": null,
"tekst": "De verdachte kan geen afstand doen van het recht op rechtsbijstand."
},
"huidig": {
"artikel": null,
"lid": null,
"verwijzing_tekst": "nieuw",
"tekst": null
},
"koppelingstype": "new_provision",
"bron_opmerking": null,
"tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
"bepaling_id": "prov:wvsv:art-6.1.51",
"bewijs_ids": [
"evidence:ea23c0c072f9694f"
]
},
{
"schema_version": "1.0.0",
"id": "trans:huidig_nieuw:509c:1",
"type": "transponering",
"richting": "huidig_nieuw",
"tabelversie": "2023-07-06",
"documentversie_id": "docv:kwest-transponering-huidig-nieuw:d3117a9cd6d1",
"nieuw": {
"artikel": "6.1.51",
"lid": "1",
"verwijzing_tekst": "6.1.51, 1",
"tekst": "1. Indien de verdachte, bedoeld in artikel 6.1.50, eerste lid, geen raadsman heeft, wijst het bestuur van de raad voor rechtsbijstand, in opdracht van de officier van justitie of de rechter, een raadsman aan. De opdracht wordt ambtshalve of op verzoek van de andere in artikel 6.1.50, tweede lid, genoemde personen gegeven."
},
"huidig": {
"artikel": "509c",
"lid": null,
"verwijzing_tekst": null,
"tekst": "Ten spoedigste na de beslissing bedoeld in artikel 509a, geeft de voorzitter van het gerecht het bestuur van de raad voor rechtsbijstand last tot aanwijzing van een raadsman aan de verdachte."
},
"koppelingstype": "maps_to",
"bron_opmerking": null,
"tekstovereenkomst_met_vastgestelde_tekst": "exact",
"bepaling_id": "prov:wvsv:art-6.1.51",
"bewijs_ids": [
"evidence:cdb1a6321d46370d"
]
}
]
},
"openstaande_punten": {
"status": "not_stated",
"items": []
},
"bronnen": [
{
"documentversie_id": "docv:stb-2026-56:e3e33d868eaa",
"document": {
"id": "doc:stb-2026-56",
"titel": "Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56)",
"urls": {
"html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.html",
"xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.xml",
"pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-56.pdf"
},
"officiele_identificaties": [
{
"soort": "staatsblad",
"waarde": "Stb. 2026, 56"
},
{
"soort": "dossiernummer",
"waarde": "36327"
}
]
},
"juridische_context": {
"brontype": "official_enactment",
"wetgevingsfase": "enacted",
"publicatiestatus": "published",
"inwerkingtreding_status": "not_in_force",
"consolidatiekarakter": "not_applicable",
"status_bewijs_ids": [
"evidence:46157f0fb01d1ed6",
"evidence:ed98a65feb84edbe",
"evidence:8c45d0baf16aa816"
],
"status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
"geldig_vanaf": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
},
"geldig_tot": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
}
},
"sha256": "e3e33d868eaad813515d3f14520f88b2f225da1887631510d67b8c5d85fc534d",
"opmerkingen": [
"Boeken 7 en 8 zijn in deze wet gereserveerd; zij worden vastgesteld bij Stb. 2026, 57."
]
},
{
"documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f",
"document": {
"id": "doc:kwest-wet",
"titel": "Geconsolideerde tekst (KWEST, repository)",
"urls": {
"repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/wet.xml",
"bron_docx": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/data-importer/data/260324_Geconsolideerde_versie_vaststellingswetgeving__Staatsblad.docx",
"kwest": "https://kwest.overheid.nl/"
},
"officiele_identificaties": []
},
"juridische_context": {
"brontype": "consolidated_presentation",
"wetgevingsfase": "unknown",
"publicatiestatus": "published",
"inwerkingtreding_status": "not_in_force",
"consolidatiekarakter": "projection",
"status_bewijs_ids": [
"evidence:230362c00be675b3"
],
"status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
"geldig_vanaf": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
},
"geldig_tot": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
}
},
"sha256": "f48b037c7e4f05b88c4d3fba25429ed34fb3da1a1b421884256dc58b0758df87",
"opmerkingen": [
"Ontwikkeldata uit de openbare repository; geen geverifieerde productie-export. Herkomst en status worden per artikel vastgesteld in de reconciliatiestap.",
"Herkomstanalyse 2026-11-03: gelijk_aan_kst_36913_2=76, gelijk_aan_stb_2026_56=735, afgeleid_met_wijzigingsinstructies=180, niet_herleid=12, gelijk_aan_stb_2026_57=293, niet_in_consolidatie=1."
]
}
]
}