Artikel 1.11.7

Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › BOEK 1 Strafvordering in het algemeen › HOOFDSTUK 11 Enige algemene voorzieningen › TITEL 11.3 De inzet van tolken › Artikel 1.11.7 [verplichte bijstand van een tolk] · Toelichting 36327 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

In dit artikel is aangegeven wanneer een tolk zal worden opgeroepen ten behoeve van de verdachte, de veroordeelde, het slachtoffer, de getuige, de deskundige of een in raadkamer betrokken procespartij.

Eerste en tweede lid

Voor de oproeping van tolken voor de verdachte of veroordeelde en het slachtoffer brengt dit artikel geen wijziging in de bestaande praktijk. Voor de verdachte of veroordeelde geldt dat telkens een tolk zal worden opgeroepen indien hij wordt gehoord of verhoord of indien hij aanwezig is bij een verhoor, ten behoeve van overleg met zijn raadsman of wanneer hij is opgeroepen voor een zitting. Voor een verhoor door de rechter-commissaris geldt dat de oproeping van tolk niet in alle gevallen zonder meer verplicht is. Niettemin is aannemelijk dat verhoren in een andere taal dan de Nederlandse in de praktijk een uitzondering zal blijven, mede gelet op de omstandigheid dat bij een verhoor van de rechter-commissaris meestal andere personen aanwezig zijn. Ook bij verhoren door de rechter-commissaris geldt uiteraard het uitgangspunt dat een effectieve communicatie mogelijk moet zijn tussen alle deelnemers en dat het de verantwoordelijkheid van de verhorende rechter-commissaris is om dat vast te stellen. De bijstand van een tolk wordt voor het slachtoffer dat de Nederlandse taal niet of niet voldoende beheerst ingeroepen wanneer hij mondeling aangifte doet, als getuige wordt gehoord of verhoord en indien hij voor een zitting wordt opgeroepen.

Derde lid

Zoals hiervoor in de toelichting op artikel 1.11.6, eerste lid, is aangegeven is de mogelijkheid behouden om van het inroepen van de bijstand van een tolk voor een getuige in voorkomend geval af te zien. Ondergrens blijft ook hier dat het de verantwoordelijkheid van de verbalisant is om te beoordelen of er sprake is van effectieve communicatie en voldoende begrip tussen hem en de getuige. Aan een redelijk verzoek van de getuige om met behulp van een tolk te worden verhoord zal veelal gehoor moeten worden gegeven.

Artikel 28 van de Wet beëdigde tolken en vertalers verplicht de politie om, als een tolk wordt ingeschakeld, gebruik te maken van een beëdigde tolk. Het inschakelen van andere tolken is niet mogelijk. In de bepalingen over het proces-verbaal is opgenomen dat opsporingsambtenaren moeten vastleggen wie aanwezig waren bij het verhoor. Ook de identiteit van de aanwezige tolk moet dus worden opgenomen in het proces-verbaal.

Vierde lid

Voor de raadkamerbehandeling is de mogelijkheid opgenomen een tolk op te roepen voor de procespartij die de Nederlandse taal niet of onvoldoende beheerst. Met de betrokken procespartij wordt bedoeld degene die op grond van de desbetreffende raadkamerprocedure gerechtigd is tot het indienen van een verzoek-, klaag- of bezwaarschrift, bijvoorbeeld de erfgenaam van de benadeelde die een verzoek om schadevergoeding indient (artikel 6.6.3) of de gewezen verdachte die een verzoek om vergoeding van kosten indient (artikel 6.6.12). Wie de betrokken procespartij is, wordt dus bepaald aan de hand van de desbetreffende raadkamerprocedure.

Toelichting op voorstel ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL I [wijzigingen in Boek 1 van het Wetboek van Strafvordering] › Onderdeel Z · Toelichting 36913 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Deze wijzigingen in artikel 1.11.7, tweede lid, betreffen het herstel van een vergissing en strekken ertoe de regeling van tolkenbijstand voor het slachtoffer in overeenstemming te brengen met het huidige recht en de bestaande praktijk. Met deze wijziging wordt tegemoetgekomen aan het advies van de politie bij deze bepaling. De politie heeft in haar consultatieadvies met instemming kennisgenomen van de wijzigingen in artikel 1.11.7 (en ook in artikel 2.2.7), waardoor bij aangifte door een persoon die de Nederlandse taal niet of onvoldoende spreekt, andere vormen van taalkundige bijstand dan uitsluitend met behulp van een tolk mogelijk blijven. De politie merkt wel op dat ten aanzien van de inzet van tolken bij het verhoor van een slachtoffer als getuige een verschil met het huidige wetboek blijft bestaan, nu volgens het huidige wetboek de inzet van een tolk in deze situaties niet verplicht is, terwijl de eerste vaststellingswet daartoe wel verplicht. De politie vindt dit onwenselijk en adviseert mede vanwege de uitvoeringsconsequenties om in de tekst van artikel 1.11.7, tweede lid, de woorden «op diens verzoek» in te voegen. Aan dit advies is als volgt gevolg gegeven.

In de eerste plaats worden in artikel 1.11.7, tweede lid, aanhef, de woorden «op zijn verzoek» ingevoegd. In de tweede plaats wordt in artikel 1.11.7, tweede lid, onderdeel a geschrapt om de regeling van taalkundige bijstand bij het doen van mondelinge aangifte, zoals opgenomen in artikel 2.2.7, derde lid, in overeenstemming te brengen met het voorschrift in het huidige artikel 163 en met de huidige praktijk. In verband hiermee is in dit wetsvoorstel eveneens een wijziging van artikel 2.2.7 (de opvolger van het huidige artikel 163) opgenomen.

In artikel 1.11.7, tweede lid, is bepaald dat voor het slachtoffer dat de Nederlandse taal niet of niet voldoende beheerst de bijstand van een tolk wordt ingeroepen wanneer hij mondeling aangifte doet, als getuige wordt gehoord of verhoord en indien hij voor een zitting wordt opgeroepen.

Anders dan in de memorie van toelichting bij de eerste vaststellingswet bij dit artikel is vermeld, brengt dit voor het slachtoffer onbedoeld wijziging in de bestaande regeling en praktijk. Voor het slachtoffer geldt in het huidige recht als uitgangspunt dat hij zich kan laten bijstaan door een tolk (huidige artikel 51c, vijfde lid). Volgens de wetsgeschiedenis van dit artikel is van belang dat het slachtoffer van tevoren aangeeft dat bijstand door een tolk noodzakelijk is. Indien het slachtoffer laat weten dat hij prijs stelt op een tolk, kan tijdig een tolk worden opgeroepen (Kamerstukken II 2014/15, 34 236, nr. 3, p. 25–26). In beleidsregels is opgenomen dat voor het slachtoffer een tolk wordt opgeroepen indien hij daarom verzoekt of duidelijk wordt dat hij het Nederlands onvoldoende machtig is met het oog op het afleggen van een verklaring als getuige bij de politie (Aanwijzing bijstand van tolken en vertalers bij de opsporing en vervolging van strafbare feiten, Stcrt. 2013, 35062) of met het oog op zijn aanwezigheid bij de terechtzitting (Aanwijzing slachtoffers in het strafproces, Stcrt. 2024, 4318). Een en ander is in overeenstemming met artikel 7 van de Richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/22/0JBZ, waarin is bepaald dat het slachtoffer dat de taal van de strafprocedure niet begrijpt of spreekt, op verzoek, kosteloos door een tolk wordt bijgestaan, ten minste wanneer hij in de loop van de strafprocedure door onderzoeks- en gerechtelijke instanties wordt gehoord of ondervraagd – onder meer door de politie – en wanneer hij actief deelneemt aan de terechtzitting en eventueel noodzakelijke tussentijdse zittingen. Artikel 1.11.7, tweede lid, bevat evenwel een verplichting tot het inroepen van de bijstand van een tolk voor het slachtoffer in de daar genoemde gevallen. Daarbij wordt niet (expliciet) de eis gesteld dat het slachtoffer om de bijstand van een tolk moet verzoeken. Voor zover daarmee sprake zou zijn van een wijziging ten opzichte van het geldende recht, is dat niet beoogd. De politie heeft daarnaast gewezen op de uitvoeringsconsequenties die aan de bepaling verbonden zouden zijn.

Voor het doen van aangifte kan in de huidige praktijk, die naar tevredenheid functioneert, in voorkomend geval ook de bijstand van een tolk worden ingeroepen, vaak met gebruikmaking van de zogenoemde tolkentelefoon, maar ook dit is in het geldende recht niet dwingend voorgeschreven. Voor het doen van aangifte wordt regelmatig gebruik gemaakt van taalkundige bijstand door een omstander of begeleider. Dit is bij de wet ter implementatie van de hiervoor genoemde Richtlijn 2012/29/EU uitdrukkelijk mogelijk gemaakt en het is ongewenst hierin verandering te brengen. Daarom vervalt onderdeel a in artikel 1.11.7, tweede lid. Zie nader de toelichting op de wijziging van artikel 2.2.7.