Wetboek van Strafvorderingnieuw wetboek · kennis- en vraagomgeving · prototypedataset 2026-11-03 · gevalideerd

Artikel 2.6.13

WettekstVastgesteldNog niet in werking

Wettekst — Vastgesteld (Stb. 2026, 56)

1.
In geval van verdenking van een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving gevangenisstraf van vier jaar of meer is gesteld, kan de officier van justitie of de hulpofficier van justitie bevelen dat van de verdachte ten behoeve van een vergelijkend onderzoek een of meer afdrukken of indrukken van delen van zijn lichaam worden genomen.
2.
Het bevel wordt uitgevoerd door een opsporingsambtenaar met uitzondering van het nemen van een afdruk van het gebit van de verdachte. In dat geval wordt het bevel uitgevoerd door een tandarts. Zo nodig kan de tandarts daarbij de hulp van een opsporingsambtenaar inroepen.
3.
Het bevel of de tenuitvoerlegging of de verdere tenuitvoerlegging daarvan kan achterwege blijven indien het naar het oordeel van de officier van justitie in het belang van het onderzoek is dat de lichaamsafdrukken of -indrukken van de verdachte buiten zijn medeweten worden verkregen of indien de verdachte zich tegen de afname van zijn lichaamsafdrukken of -indrukken verzet of vermist is. In dat geval kan het vergelijkend onderzoek worden verricht aan de lichaamsafdrukken of -indrukken die op een inbeslaggenomen voorwerp aanwezig zijn of op andere wijze verkregen zijn, mits voldoende zekerheid bestaat dat die lichaamsafdrukken of -indrukken van hem afkomstig zijn.
4.
Indien de lichaamsafdrukken of -indrukken buiten medeweten van de verdachte zijn verkregen en ten behoeve van een vergelijkend onderzoek zijn gebruikt, stelt de officier van justitie hem, zodra het belang van het onderzoek dat toelaat, daarvan en van de uitslag van het vergelijkend onderzoek in kennis.
5.
Indien wordt vermoed dat een derde is vermist wegens een misdrijf als bedoeld in het eerste lid, kan de officier van justitie of de hulpofficier van justitie bevelen dat aan de lichaamsafdrukken of -indrukken van de derde op de wijze, bedoeld in het derde lid, laatste zin, een vergelijkend onderzoek wordt verricht.
Bron: Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56)officiële publicatiedocumentversie docv:stb-2026-56:e3e33d868eaaXML-pad /officiele-publicatie[1]/staatsblad[1]/wet-besluit[1]/wettekst[1]/boek[2]/hoofdstuk[6]/titeldeel[5]/afdeling[3]/artikel[2]bronrecord

Voorstel — Voorstel eerste aanvullingswet (36913, nr. 2) VoorstelNog niet in werking

Het wetsvoorstel vervangt of wijzigt de vastgestelde tekst. Dit is geen geldend recht; het voorstel is in behandeling bij de Tweede Kamer (ingediende versie, nota van wijziging niet verwerkt).

1.
In geval van verdenking van een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving gevangenisstraf van vier jaar of meer is gesteld, kan de officier van justitie of de hulpofficier van justitie bevelen dat afdrukken worden genomen van delen van het lichaam van de verdachte.
2.
Het bevel wordt uitgevoerd door een opsporingsambtenaar met uitzondering van het nemen van een afdruk van het gebit van de verdachte. In dat geval wordt het bevel uitgevoerd door een tandarts. Zo nodig kan de tandarts daarbij de hulp van een opsporingsambtenaar inroepen.
3.
Onderzoek van afdrukken van handpalmen of vingers vindt plaats met afdrukken die overeenkomstig het eerste lid zijn genomen. Indien daarvoor naar het oordeel van de officier van justitie zwaarwegende redenen zijn, kan hij bevelen dat het onderzoek wordt verricht met afdrukken die op andere wijze zijn verkregen, mits voldoende zekerheid bestaat dat die afdrukken van de verdachte afkomstig zijn.
4.
Indien toepassing is gegeven aan het derde lid, wordt de verdachte daarvan in kennis gesteld zodra het belang van het onderzoek dat toelaat.
Bron: Eerste aanvullingswet, voorstel van wet (Kamerstukken II 2025/26, 36913, nr. 2)officiële publicatie
Wijzigingsinstructies1 instructie(s); toepassing niet automatisch geverifieerd

Voorstel 36913 (in behandeling) ARTIKEL II › Onderdeel U
Aan artikel 2.6.2 wordt een zin toegevoegd, luidende: Het voorgaande geldt niet als toepassing wordt gegeven aan de artikelen 2.6.13, derde lid, 2.6.15, tweede lid, 2.6.17, vijfde lid en 2.6.20, vierde lid.

Geconsolideerde presentatie (KWEST)herkomst: gelijk aan kst 36913 2Geconsolideerde presentatieVoorstel, in behandelingNog niet in werkingProjectie met voorstel

Ontwikkeldata uit de openbare KWEST-repository (geen productie-export). Vergelijking met primaire bronnen: stb-2026-56: afwijkend (0.707); stb-2026-57: afwezig; kst-36913-2: exact.

1.
In geval van verdenking van een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving gevangenisstraf van vier jaar of meer is gesteld, kan de officier van justitie of de hulpofficier van justitie bevelen dat afdrukken worden genomen van delen van het lichaam van de verdachte.
2.
Het bevel wordt uitgevoerd door een opsporingsambtenaar met uitzondering van het nemen van een afdruk van het gebit van de verdachte. In dat geval wordt het bevel uitgevoerd door een tandarts. Zo nodig kan de tandarts daarbij de hulp van een opsporingsambtenaar inroepen.
3.
Onderzoek van afdrukken van handpalmen of vingers vindt plaats met afdrukken die overeenkomstig het eerste lid zijn genomen. Indien daarvoor naar het oordeel van de officier van justitie zwaarwegende redenen zijn, kan hij bevelen dat het onderzoek wordt verricht met afdrukken die op andere wijze zijn verkregen, mits voldoende zekerheid bestaat dat die afdrukken van de verdachte afkomstig zijn.
4.
Indien toepassing is gegeven aan het derde lid, wordt de verdachte daarvan in kennis gesteld zodra het belang van het onderzoek dat toelaat.
Toelichting3 passage(s) uit de memorie van toelichting — uitleg, geen zelfstandige rechtsnorm

Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › BOEK 2 HET OPSPORINGSONDERZOEK › HOOFDSTUK 6 Bevoegdheden met betrekking tot het lichaam › TITEL 6.5 Overige onderzoeken met betrekking tot het lichaam › AFDELING 6.5.3 Het maken van beeldopnamen, het opmeten van lichaamsmaten en het nemen van lichaamsafdrukken, -haar en -materiaal › Artikel 2.6.13 [het maken van afdrukken of indrukken van lichaam verdachte] · Toelichting 36327 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Eerste lid

Het huidige artikel 61a, eerste lid, onderdeel b, bevat de bevoegdheid om van de verdachte bepaalde lichaamsafdrukken te nemen. Het betreft hier de handpalm-, voet-, teen-, en oorafdrukken. In die opsomming ontbreken de lip- en gebitsafdrukken. In het eerste lid is deze bevoegdheid overgenomen en op een dusdanige manier geformuleerd dat ook van de lippen en het gebit een of meer afdrukken genomen kunnen worden genomen, indien dat voor het onderzoek nodig is. Maatregelen in het belang van het onderzoek kunnen volgens het geldende recht alleen worden bevolen in geval van verdenking van een voorlopigehechtenismisdrijf (zie het huidige artikel 61a, tweede lid). Dit criterium is materieel gehandhaafd. Wat hierover is gezegd in de toelichting bij artikel 2.6.12 is hier eveneens van toepassing.

De woorden «worden genomen» bieden ook de ruimte om bijvoorbeeld met een scanner de papillairlijnen van de vingers vast te leggen en de vingerafdrukken dus met een foto-opname te verkrijgen.

Derde en vierde lid

Het derde lid maakt een uitzondering op de regel dat lichaamsafdrukken of -indrukken van de verdachte zelf worden genomen. Indien het in het belang van het onderzoek is dat de lichaamsafdrukken of -indrukken van de verdachte buiten zijn medeweten wordt verkregen, of indien de verdachte zich tegen de afname van zijn lichaamsafdrukken of -indrukken verzet of vermist is, kan de officier van justitie bevelen dat bijvoorbeeld afdrukken worden gebruikt die op een inbeslaggenomen voorwerp, denk aan een koffiekopje, aanwezig zijn of op andere wijze verkregen zijn, mits voldoende zekerheid bestaat dat die lichaamsafdrukken of -indrukken van hem afkomstig zijn. Voor een verdere toelichting op dit artikellid wordt verwezen naar de toelichting op het tweede lid van artikel 2.6.12 omdat dat artikellid inhoudelijk op dezelfde wijze is opgezet. Dat geldt ook voor de toelichting op het vierde lid. Omdat dat artikellid materieel overeenkomt met het derde lid van artikel 2.6.12, wordt naar de toelichting op dat laatste artikellid verwezen.

Vijfde lid

Dit lid is gebaseerd op het huidige artikel 151a, eerste lid, laatste zin, en bevat de uitzondering op de regel dat gebruik van lichaamsafdrukken of -indrukken die niet van de derde zelf zijn afgenomen, niet toegestaan is, tenzij de derde vermist is als gevolg van een misdrijf waarop gevangenisstraf van vier jaar of meer is gesteld of van een misdrijf dat daarmee in artikel 2.1.8 is gelijkgesteld. In dat geval kan, net zoals ten aanzien van een verdachte op grond van het derde lid geldt, het onderzoek worden verricht ten aanzien van zijn lichaamsafdrukken of -indrukken die op voorwerpen aanwezig zijn of die op andere wijze verkregen zijn.

Toelichting op voorstel ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL II [wijzigingen in Boek 2 van het Wetboek van Strafvordering] › Onderdeel EE · Toelichting 36913 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Afdeling 6.5.3 wordt opnieuw vastgesteld. Deze afdeling bevat bevoegdheden tot het nemen van maten, het maken van opnamen, het nemen van afdrukken en het afnemen van lichaamsmateriaal. De artikelen 2.6.12, 2.6.13 en 2.6.14 vallen onder deze afdeling en worden dus eveneens opnieuw vastgesteld. Hierna worden de wijzigingen aan deze bepalingen toegelicht.

Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL II [wijzigingen in Boek 2 van het Wetboek van Strafvordering] › Onderdeel EE › Artikel 2.6.13 [het nemen van lichaamsafdrukken] · Toelichting 36913 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Deze bepaling bevat de bevoegdheid tot het nemen van afdrukken van (delen van) het lichaam. Ook deze bevoegdheid is overgenomen uit het huidige artikel 61a, waarin handpalm-, voet-, teen- en oorafdrukken worden genoemd. Artikel 2.6.13 bevat een algemenere omschrijving waaronder ook andere lichaamsafdrukken kunnen worden geschaard (zoals lip- en gebitsafdrukken, vgl. Kamerstukken II 2022/23, 36 327, nr. 3, p. 492). Deze ruime omschrijving laat ook de mogelijkheid open dat vingerafdrukken worden genomen. Vingerafdrukken werden eerder ook genoemd in het huidige artikel 61a, maar zijn uit die bepaling gehaald omdat het nemen van vingerafdrukken met de Wet identiteitsvaststelling verdachten, veroordeelden en getuigen primair werd neergelegd in het huidige artikel 55c (vgl. Kamerstukken II 2007/08, 31 436, nr. 3, p. 76). Die structuur verandert op zichzelf niet. Als primair wordt beoogd de verdachte te identificeren, is artikel 2.6.9 (de opvolger van het huidige artikel 55c) de aangewezen bevoegdheid. Maar als vingerafdrukken (in de eerste plaats) nodig zijn voor een vergelijking met aangetroffen sporen met vingerafdrukken, wordt artikel 2.6.13 toegepast. Voor zover in artikel 2.6.13 wijzigingen zijn aangebracht, worden deze per artikellid besproken.

Eerste lid

De bevoegdheid tot het nemen van afdrukken van (delen van) het lichaam is in de eerste vaststellingswet beperkt tot het nemen van die afdrukken «ten behoeve van vergelijkend onderzoek». Deze doelbinding is bij nader inzien te specifiek. Zoals in de toelichting bij de wijzigingen van artikel 2.6.12 is uiteengezet, moet het aan de (hulp)officier van justitie worden overgelaten om te bepalen of het nemen van lichaamsafdrukken in het belang van het onderzoek is. Dat kan ook het geval zijn als de afdrukken voor ander onderzoek dan vergelijkend onderzoek worden gebruikt.

Derde lid

In dit lid wordt in de eerste vaststellingswet het op andere wijze verkrijgen van lichaamsafdrukken dan door afname bij de verdachte geregeld. Anders dan in de eerste vaststellingswet wordt nog slechts bij twee soorten afdrukken – vingerafdrukken en handpalmafdrukken – wettelijk voorgeschreven dat het onderzoek daaraan plaatsvindt met gebruikmaking van afdrukken die door afname bij de verdachte zijn verkregen en dat alleen bij het bestaan van zwaarwegende redenen kan worden afgeweken van die regel. Voor het overige wordt deze normering, zoals ook het geval is ten aanzien van artikel 2.6.12, tweede lid, losgelaten, en wordt het aan de opsporing overgelaten om te bepalen in welke gevallen gebruik wordt gemaakt van materiaal dat van de verdachte is afgenomen en in welke gevallen gebruik wordt gemaakt van anderszins verkregen materiaal. Dat laatste gebeurt dan op grond van de algemene bevoegdheidsbepaling van artikel 2.1.9.

Met betrekking tot vingerafdrukken en handpalmafdrukken wordt dus wel de regel behouden dat alleen in geval van zwaarwegende redenen kan worden afgeweken van het uitgangspunt van afname bij de verdachte zelf. Daarmee wordt de eerder gekozen aansluiting bij het bepaalde ten aanzien van DNA-onderzoek gehandhaafd. Ook in de context van klassiek DNA-onderzoek (artikel 2.6.17) geldt dat het benodigde lichaamsmateriaal wordt verkregen door afname bij de verdachte, en dat van die regel alleen wordt afgeweken in geval van zwaarwegende redenen. Dat is zo geregeld omdat het lichaamsmateriaal van de verdachte en het na DNA-onderzoek verkregen DNA-profiel gevoelige – genetische – informatie over de verdachte bevat, terwijl de bewijswaarde van een match zeer hoog is. Bovendien kan het DNA-profiel in een databank worden vastgelegd, hetgeen meebrengt dat dit profiel ook wordt gebruikt voor doeleinden die buiten de strafzaak liggen. In dergelijke gevallen is een wettelijke regeling vereist die voldoende precies is, ook op het punt van de waarborgen met betrekking tot de betrouwbaarheid ervan. Met betrekking tot handpalmafdrukken en vingerafdrukken geldt dezelfde redenering. Ook van de verdachte genomen handpalmafdrukken en vingerafdrukken (welke laatste, zoals hiervoor al werd benoemd, ook op grond van artikel 2.6.9 kunnen worden genomen) kunnen uiteindelijk in een databank terechtkomen (vgl. artikel 9 van het Besluit identiteitsvaststelling verdachten en veroordeelden voor de vingerafdrukkendatabank en artikel 4b van het Besluit toepassing maatregelen in het belang van het onderzoek voor de handpalmafdrukkendatabank). Deze afdrukken kunnen eveneens worden gebruikt bij de opsporing van andere strafbare feiten. En het gaat ook hier om gevoelige gegevens met een hoge bewijswaarde. Daarom is het ook met betrekking tot deze afdrukken van belang dat wordt voorzien in een voldoende precieze wettelijke regeling, waarin onder meer wordt vereist dat voldoende zekerheid bestaat dat de afdrukken van de verdachte afkomstig zijn. In de toelichting bij artikel 2.6.17, vijfde lid, wordt bij dit criterium langer stilgestaan.

Daarnaast wordt deze bepaling net als artikel 2.6.12, tweede lid, zo gewijzigd dat in de wet niet langer wordt geconcretiseerd in welke gevallen de officier van justitie kan bevelen lichaamsafdrukken op andere wijze dan met toepassing van het eerste lid te verkrijgen. Volstaan wordt met de zinsnede dat de officier van justitie dit kan bevelen als daarvoor zwaarwegende redenen bestaan.

Vierde lid

Net als in artikel 2.6.12, derde lid, wordt de verplichting tot kennisgeving aan de verdachte aangepast. Als onderzoeksmateriaal van de verdachte op andere wijze is verkregen, en dit buiten zijn medeweten is gebeurd, moet hij daarvan op de hoogte worden gesteld zodra het belang van het onderzoek dit toelaat. De verdachte heeft er recht op om te weten dat van hem onderzoeksmateriaal is verkregen. Dat geldt temeer als het gaat om lichaamsafdrukken die in een databank terecht kunnen komen en ook in andere strafzaken kunnen worden gebruikt. De verplichting tot het in kennis stellen van de resultaten van het onderzoek vervalt op deze plaats, omdat daarover elders al regelingen zijn opgenomen. In de toelichting bij artikel 2.6.12 is dit uitgebreider uiteengezet.

In de eerste vaststellingswet bevat artikel 2.6.13 nog een vijfde lid. Daarin wordt bepaald dat indien wordt vermoed dat een derde is vermist wegens een misdrijf als bedoeld in het eerste lid, de (hulp)officier van justitie kan bevelen dat aan op andere wijze verkregen lichaamsafdrukken een vergelijkend onderzoek wordt verricht. Dit voorschrift wordt geschrapt, omdat de bevoegdheid hiertoe al bestaat op grond van de algemene bevoegdheidsbepaling (artikel 2.1.9). Voor dit onderzoek wordt geen inbreuk gemaakt op de lichamelijke integriteit; het materiaal is op andere wijze verkregen dan door afname bij de betrokkene. Een specifieke wettelijke regeling in Boek 2, Hoofdstuk 6, is daarom niet nodig.

← Artikel 2.6.12Artikel 2.6.14 →