Wetboek van Strafvorderingnieuw wetboek · kennis- en vraagomgeving · prototypedataset 2026-11-03 · gevalideerd

Artikel 3.3.1

WettekstVastgesteldNog niet in werking

Wettekst — Vastgesteld (Stb. 2026, 56)

1.
De officier van justitie kan, indien hij vaststelt dat een overtreding is begaan of een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving gevangenisstraf is gesteld van niet meer dan zes jaar, een strafbeschikking uitvaardigen.
2.
De volgende straffen en maatregelen kunnen worden opgelegd:
a.een taakstraf van ten hoogste honderdtachtig uur;
b.een geldboete;
c.onttrekking aan het verkeer;
d.de verplichting tot betaling aan de Staat van een geldbedrag ten behoeve van het slachtoffer;
e.ontzegging van de bevoegdheid tot het besturen van motorrijtuigen voor ten hoogste zes maanden.
3.
Verder kan de strafbeschikking aanwijzingen bevatten waaraan de verdachte moet voldoen. Zij kunnen inhouden:
a.afstand van voorwerpen die zijn inbeslaggenomen en vatbaar zijn voor verbeurdverklaring of onttrekking aan het verkeer;
b.uitlevering, of voldoening aan de Staat van de geschatte waarde, van voorwerpen die vatbaar zijn voor verbeurdverklaring;
c.voldoening aan de Staat van een geldbedrag of overdracht van inbeslaggenomen voorwerpen ter gehele of gedeeltelijke ontneming van het op grond van artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht voor ontneming vatbare wederrechtelijk verkregen voordeel;
d.storting van een vast te stellen geldbedrag in het schadefonds geweldsmisdrijven of ten gunste van een instelling die zich ten doel stelt belangen van slachtoffers van strafbare feiten te behartigen, waarbij het bedrag niet hoger kan zijn dan de geldboete die ten hoogste voor het feit kan worden opgelegd;
e.andere aanwijzingen, het gedrag van de verdachte betreffend, waaraan deze gedurende een bij de strafbeschikking te bepalen proeftijd van ten hoogste een jaar dient te voldoen.
4.
Bij het opleggen van een taakstraf en het geven van aanwijzingen als bedoeld in het derde lid, onderdeel e, geldt als voorwaarde dat de verdachte ten behoeve van het vaststellen van zijn identiteit medewerking verleent aan het nemen van een of meer vingerafdrukken of een identiteitsbewijs als bedoeld in artikel 1 van de Wet op de identificatieplicht ter inzage aanbiedt.
5.
De proeftijd van een aanwijzing het gedrag van de verdachte betreffend loopt niet gedurende de tijd dat hem rechtens zijn vrijheid is ontnomen.
6.
De strafbeschikking vermeldt:
a.de naam en het van de verdachte bekende adres;
b.een opgave van het feit als bedoeld in artikel 4.1.1, derde lid, dan wel een korte omschrijving van de gedraging ter zake waarvan de strafbeschikking wordt uitgevaardigd, alsmede de tijd waarop en de plaats waar deze gedraging werd verricht;
c.het strafbare feit dat deze gedraging oplevert;
d.de opgelegde straffen, maatregelen en aanwijzingen;
e.de dag waarop zij is uitgevaardigd;
f.de wijze waarop verzet kan worden ingesteld;
g.de wijze van tenuitvoerlegging.
7.
Indien blijkt dat de verdachte de Nederlandse taal niet of onvoldoende beheerst en de strafbeschikking is uitgevaardigd wegens een misdrijf, wordt de strafbeschikking of in ieder geval de in het zesde lid bedoelde onderdelen daarvan vertaald in een voor de verdachte begrijpelijke taal. De verdachte die de Nederlandse taal niet of onvoldoende beheerst, kan verzoeken dat de strafbeschikking in een voor hem begrijpelijke taal wordt vertaald.
Bron: Vaststellingswet Wetboek van Strafvordering (Stb. 2026, 56)officiële publicatiedocumentversie docv:stb-2026-56:e3e33d868eaaXML-pad /officiele-publicatie[1]/staatsblad[1]/wet-besluit[1]/wettekst[1]/boek[3]/hoofdstuk[3]/titeldeel[1]/artikel[1]bronrecord

Voorstel — Voorstel eerste aanvullingswet (36913, nr. 2) VoorstelNog niet in werking

Het wetsvoorstel vervangt of wijzigt de vastgestelde tekst. Dit is geen geldend recht; het voorstel is in behandeling bij de Tweede Kamer (ingediende versie, nota van wijziging niet verwerkt).

1.
De officier van justitie kan, indien buiten redelijke twijfel staat dat de verdachte een feit heeft begaan, het feit een overtreding betreft of een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving gevangenisstraf is gesteld van niet meer dan zes jaar en hij de verdachte vanwege dat feit strafbaar acht, een strafbeschikking uitvaardigen.
2.
De volgende straffen en maatregelen kunnen worden opgelegd:
a.een taakstraf van ten hoogste honderdtachtig uur;
b.een geldboete;
c.verbeurdverklaring van inbeslaggenomen voorwerpen;
d.onttrekking aan het verkeer;
e.vernietiging van ontoegankelijk gemaakte gegevens;
f.de verplichting tot betaling aan de Staat van een geldbedrag ten behoeve van het slachtoffer;
g.ontzegging van de bevoegdheid tot het besturen van motorrijtuigen voor ten hoogste zes maanden.
Bron: Eerste aanvullingswet, voorstel van wet (Kamerstukken II 2025/26, 36913, nr. 2)officiële publicatie
Wijzigingsinstructies3 instructie(s); toepassing niet automatisch geverifieerd

Voorstel 36913 (in behandeling) ARTIKEL III › Onderdeel C
Artikel 3.3.1 komt te luiden:

Voorstel 36913 (in behandeling) ARTIKEL III › Onderdeel D
Na artikel 3.3.1 worden vier artikelen ingevoegd, luidende:

Voorstel 36913 (in behandeling) ARTIKEL VII › Onderdeel T
In artikel 7.5.14 wordt «artikel 3.3.1, derde lid, onderdeel c» vervangen door «artikel 3.4.6, eerste lid, onderdeel d».

Geconsolideerde presentatie (KWEST)herkomst: gelijk aan kst 36913 2Geconsolideerde presentatieVoorstel, in behandelingNog niet in werkingProjectie met voorstel

Ontwikkeldata uit de openbare KWEST-repository (geen productie-export). Vergelijking met primaire bronnen: stb-2026-56: afwijkend (0.4); stb-2026-57: afwezig; kst-36913-2: exact.

1.
De officier van justitie kan, indien buiten redelijke twijfel staat dat de verdachte een feit heeft begaan, het feit een overtreding betreft of een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving gevangenisstraf is gesteld van niet meer dan zes jaar en hij de verdachte vanwege dat feit strafbaar acht, een strafbeschikking uitvaardigen.
2.
De volgende straffen en maatregelen kunnen worden opgelegd:
a.een taakstraf van ten hoogste honderdtachtig uur;
b.een geldboete;
c.verbeurdverklaring van inbeslaggenomen voorwerpen;
d.onttrekking aan het verkeer;
e.vernietiging van ontoegankelijk gemaakte gegevens;
f.de verplichting tot betaling aan de Staat van een geldbedrag ten behoeve van het slachtoffer;
g.ontzegging van de bevoegdheid tot het besturen van motorrijtuigen voor ten hoogste zes maanden.
Toelichting3 passage(s) uit de memorie van toelichting — uitleg, geen zelfstandige rechtsnorm

Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › BOEK 3 BESLISSINGEN OVER VERVOLGING › HOOFDSTUK 3 De strafbeschikking › TITEL 3.1 Inhoud van de strafbeschikking › Artikel 3.3.1 [inhoud strafbeschikking] · Toelichting 36327 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Het artikel dat van deze titel deel uitmaakt is inhoudelijk vrijwel ongewijzigd overgenomen uit het huidige artikel 257a. Ten opzichte van die bepaling wijkt artikel 3.3.1 op drie punten af. Allereerst wordt het bepaalde over de identiteitsvaststelling bij de tenuitvoerlegging van de taakstraf en de begeleiding bij de naleving van de aanwijzingen (het huidige artikel 257a, vijfde lid) niet overgeheveld naar artikel 3.3.1, vijfde lid, maar in plaats daarvan opgenomen in het wetsvoorstel tot vaststelling van de Boeken 7 en 8 van het nieuwe wetboek, waarin onder andere het huidige Zesde Boek («Tenuitvoerlegging») zal worden omgezet. Ten tweede is het bepaalde in het huidige artikel 6:1:17, derde lid – inhoudende dat de proeftijd van een gedragsaanwijzing in een strafbeschikking niet loopt gedurende de tijd dat de verdachte rechtens zijn vrijheid is ontnomen – overgeheveld naar artikel 3.3.1, vijfde lid. Dat de schorsing van de proeftijd hier als onderdeel van de regeling van de strafbeschikking wordt opgenomen, draagt bij aan de inzichtelijkheid van die regeling. Tot slot is het huidige artikel 257a, achtste lid, verplaatst naar artikel 6.1.27. Dat lid maakt het mogelijk een aanvullende aanwijzing te geven indien de strafbeschikking wordt uitgevaardigd aan een jongvolwassene. Deze bepaling is om systematische redenen geplaatst in de afdeling met specifieke voorzieningen ten aanzien van jongvolwassenen.

Toelichting op voorstel ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL III [wijzigingen in Boek 3 van het Wetboek van Strafvordering] › Onderdeel C · Toelichting 36913 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Artikel 3.3.1 regelt de mogelijkheid van vervolging door middel van een strafbeschikking. Het artikel wordt in verband met de inhoudelijke wijzigingen die daarin met dit wetsvoorstel worden aangebracht voor de overzichtelijkheid opnieuw vastgesteld. In het navolgende ligt de focus op het toelichten van de wijzigingen die ten opzichte van het artikel uit de eerste vaststellingswet worden aangebracht.

In het eerste lid wordt – ter onderstreping van het uitgangspunt dat de strafbeschikking berust op een formele schuldvaststelling – de formulering van het wettelijke bewijscriterium in artikel 3.3.1 meer in lijn gebracht met het bewijscriterium dat op grond van artikel 4.3.7, tweede lid, geldt voor de rechter, zodat expliciet uit de wet blijkt dat ook een strafbeschikking alleen kan worden uitgevaardigd als «buiten redelijke twijfel» staat dat de verdachte het feit heeft begaan. Daarnaast wordt in de wet geëxpliciteerd dat de officier van justitie – net als bij berechting geldt voor de rechter – het feit strafbaar en de verdachte vanwege dat feit strafbaar moet achten. De eerste drie materiële vragen van artikel 4.3.3 vormen hierbij dus de leidraad (vgl. T.M. Knol, Toezicht op de OM-strafbeschikking, Groningen 2025, p. 135–137). De nieuwe formulering brengt duidelijker dan de huidige («vaststelt») tot uitdrukking dat bij het uitvaardigen van een strafbeschikking slechts kan worden aangenomen dat het feit door de verdachte is begaan als de rechter, indien van hem in de strafzaak later een oordeel wordt gevraagd, tot een bewezenverklaring zou kunnen komen. Deze reflexwerking van het rechterlijke bewijscriterium – waarbij de officier van justitie anticipeert op een potentieel later rechterlijk oordeel – vormt bij de afdoening met een strafbeschikking het richtsnoer (Kamerstukken II 2022/23, 36 327, nr. 3, p. 995).

In het tweede lid worden ten opzichte van de eerste vaststellingswet de verbeurdverklaring van inbeslaggenomen voorwerpen (nieuw onderdeel c) en de vernietiging van gegevens (nieuw onderdeel e) toegevoegd aan de straffen en maatregelen die door de officier van justitie in een strafbeschikking kunnen worden opgelegd. De toevoeging van de verbeurdverklaring van inbeslaggenomen voorwerpen is in het algemeen deel toegelicht (zie paragraaf 6.2.2). Uit het ook bij afdoening met een strafbeschikking toepasselijke artikel 9, vijfde lid, van het Wetboek van Strafrecht volgt dat in een strafbeschikking met verbeurdverklaring kan worden volstaan of dat daarin de verbeurdverklaring met een andere sanctie kan worden gecombineerd.

De toevoeging van de vernietiging van gegevens vloeit voort uit de aanpassing van de regeling van het vernietigen van gegevens (vormgeving als strafrechtelijke maatregel). Zoals in paragraaf 10 van het algemeen deel van de memorie van toelichting is opgemerkt is niet goed te rechtvaardigen waarom de onttrekking aan het verkeer van inbeslaggenomen voorwerpen wel bij strafbeschikking mogelijk is, maar het vernietigen van gegevens niet. Beide «maatregelen» dienen immers een vergelijkbaar doel. De maatregel van vernietiging van gegevens zou in geval van een strafbeschikking anders alleen kunnen worden opgelegd bij een afzonderlijke beslissing (artikel 6.4.12). Het is niet heel praktisch om een afzonderlijke procedure voor vernietiging van gegevens te moeten voeren als deze maatregel ook in een strafbeschikking kan worden opgelegd; dat hoeft bij de onttrekking aan het verkeer van voorwerpen immers ook niet. Dit kan dus bijdragen aan de vermindering van de werklast voor de rechtspraak, omdat alleen die gevallen waarin tegen de strafbeschikking verzet is ingesteld voor de rechter zullen komen.

Volgens de politie is de toevoeging van de vernietiging van gegevens aan de straffen en maatregelen die de officier van justitie in een strafbeschikking kan opleggen een logische en wenselijke uitbreiding. De Rvdr vraagt zich echter af hoe deze zelfstandige bevoegdheid van de officier van justitie zich verhoudt tot de verplichte tussenkomst van de rechter met betrekking tot het voorlopig ontoegankelijk maken van gegevens. In dit verband merkt de Rvdr op dat waar de gevaarlijkheid van de gegevens in bijvoorbeeld kinderpornozaken niet ter discussie staat, er wel zaken zijn waarin de vraag kan opkomen of de te vernietigen gegevens voldoende verband houden met het strafbare feit, en of de vernietiging daarvan noodzakelijk is ter beëindiging van het strafbare feit of ter voorkoming van nieuwe strafbare feiten. Een rechterlijke toetsing kan volgens de Rvdr in die gevallen aangewezen zijn.

De vernietiging van ontoegankelijk gemaakte gegevens is een definitieve maatregel in navolging op de voorlopig getroffen maatregel om bepaalde gegevens ontoegankelijk te maken. De officier van justitie is bevoegd een bevel te geven om gegevens ontoegankelijk te maken die bij een onderzoek van gegevens zijn aangetroffen in een digitale-gegevensdrager of in een geautomatiseerd werk (artikel 2.7.56, eerste lid). De officier van justitie heeft een machtiging van de rechter-commissaris om een dergelijk bevel te kunnen geven alleen nodig als aan een aanbieder van een communicatiedienst wordt bevolen om gegevens die deze aanbieder opslaat of doorgeeft ontoegankelijk te maken en te houden (artikel 2.7.57), wanneer de ontoegankelijkmaking wordt bevolen bij gelegenheid van ingrijpend stelselmatig onderzoek van gegevens (artikel 2.7.56, eerste lid) of in die gevallen waarin een digitale-gegevensdrager of een geautomatiseerd werk dat in gebruik is bij de verdachte door een opsporingsambtenaar op afstand wordt binnengedrongen om gegevens ontoegankelijk te maken (artikel 2.8.16, eerste lid, onderdeel e). Ingrijpend stelselmatig onderzoek van gegevens kan plaatsvinden als het belang van het onderzoek dat dringend vereist (artikel 2.7.38, derde lid) en voor het op afstand binnendringen in een digitale-gegevensdrager of een geautomatiseerd werk dat in gebruik is bij de verdachte is vereist dat sprake is van een misdrijf dat een ernstige inbreuk op de rechtsorde oplevert, en dat het belang van het onderzoek dit binnendringen dringend vereist (artikel 2.8.16, eerste lid, aanhef).

Voor ogen moet worden gehouden dat het in de praktijk bij strafbeschikkingen veelal gaat om zaken betreffende veelvoorkomende criminaliteit, die relatief eenvoudig van aard zijn. Omdat de strafbeschikking is bedoeld voor relatief eenvoudige zaken, valt niet te verwachten dat in dergelijke zaken de uitoefening van de bevoegdheid van ontoegankelijkmaking van gegevens zal plaatsvinden bij gelegenheid van een ingrijpend stelselmatig onderzoek van gegevens of na het op afstand binnendringen in een digitale-gegevensdrager of een geautomatiseerd werk dat in gebruik is bij de verdachte. De oplegging van de maatregel van vernietiging van ontoegankelijk gemaakte gegevens bij strafbeschikking zal met name die gevallen betreffen waarin de officier van justitie ook zonder machtiging van de rechter-commissaris bevoegd is de voorlopige maatregel te bevelen, en in staat is een eigen oordeel te vormen over de aard van de aangetroffen gegevens.

Overigens is wel goed denkbaar dat zaken waarin de officier van justitie een bevel heeft gegeven aan de aanbieder van een communicatiedienst om gegevens die deze aanbieder opslaat of doorgeeft ontoegankelijk te maken en te houden, met een strafbeschikking worden afgedaan (bijvoorbeeld een online bedreiging, belediging of doxing). Zoals gezegd, is daarvoor een machtiging van de rechter-commissaris vereist. Maar ook dan zal het naar verwachting om relatief eenvoudig zaken gaan, waarin de aard van de aangetroffen gegevens niet ter discussie staat. Dat een rechterlijke beslissing tot vernietiging van de ontoegankelijk gemaakte gegevens in deze gevallen achterwege blijft is niet bezwaarlijk, mits er voldoende rechtsbescherming wordt geboden aan degene die met de oplegging van de maatregel bij strafbeschikking wordt geconfronteerd. In die rechtsbescherming is voorzien door de beklagmogelijkheid van artikel 6.4.5a voor belanghebbenden niet zijnde de gewezen verdachte, en door de mogelijkheid voor de verdachte om verzet in te stellen tegen de strafbeschikking (artikel 5.3.1). Tot slot wordt opgemerkt dat een eigen oordeelsvorming nu ook aan de officier van justitie wordt toevertrouwd als het gaat om de oplegging van de maatregel van onttrekking aan het verkeer van voorwerpen in een strafbeschikking. Bij de oplegging van deze maatregel – die vergelijkbaar is met de maatregel van vernietiging van ontoegankelijk gemaakte gegevens – in een strafbeschikking, kunnen zich vergelijkbare vragen (over de schadelijkheid/gevaarlijkheid van de voorwerpen) voordoen.

Het derde en het vijfde lid van artikel 3.3.1, zoals deze luiden in de eerste vaststellingswet, komen te vervallen in verband met het vervangen van de mogelijkheid om in de strafbeschikking aanwijzingen te geven door de mogelijkheid om daarin bijzondere voorwaarden te stellen. De inhoud van het vierde, het zesde en het zevende lid van artikel 3.3.1 zoals opgenomen in de eerste vaststellingswet is verplaatst naar de met dit wetsvoorstel ingevoegde nieuwe artikelen 3.3.1c en 3.3.1d.

Toelichting op voorstel ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL III [wijzigingen in Boek 3 van het Wetboek van Strafvordering] › Onderdeel D · Toelichting 36913 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Met dit onderdeel worden vier artikelen (artikelen 3.3.1a tot en met 3.3.1d) ingevoegd na artikel 3.3.1 die de voorwaardelijke niet-tenuitvoerlegging van de in de strafbeschikking opgelegde straf betreffen of daarvoor van belang zijn. Deze wijzigingen houden verband met de aanpassing van de regeling van de buitengerechtelijke afdoening (zie paragraaf 6 van het algemeen deel van deze toelichting). De inhoud van dit onderdeel wordt hieronder per artikel besproken.

← Artikel 3.2.4Artikel 3.3.1a →