Artikel 7.1.18

Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL II [vaststelling Boek 7] › BOEK 7 Tenuitvoerlegging › HOOFDSTUK 1 Algemene bepalingen › TITEL 1.4 Aanhouding, opneming en invrijheidstelling › Artikel 7.1.18 [invrijheidstelling] · Toelichting 36636 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Dit artikel bevat regels over de invrijheidstelling door de directeur van de inrichting. De inhoud van dit artikel is overgenomen uit het huidige artikel 6:2:5. Dat dit artikel ook van toepassing is op een voorwaardelijke invrijheidsstelling, is naar huidig recht bepaald in artikel 6:2:10, vijfde lid.

Eerste tot en met derde lid

Invrijheidstelling vindt volgens het eerste lid plaats op de laatste dag van de straftijd (onderdeel a), zodra het bevel tot vrijheidsbeneming door tijdsverloop zijn geldigheid verliest (onderdeel b), na verlening van voorwaardelijke invrijheidstelling (onderdeel c) of na een opdracht tot invrijheidstelling van de Minister (onderdeel d). Behoudens het bepaalde in het vierde lid vindt de invrijheidstelling in alle gevallen uiterlijk plaats op het ogenblik waarop de straftijd verstrijkt of het bevel tot vrijheidsbeneming door tijdsverloop zijn geldigheid verliest. Het moment waarop een veroordeelde in vrijheid moet worden gesteld is bij vrijheidsstraffen nauwkeurig te bepalen: iedere tijdelijke vrijheidsstraf is te herleiden tot dagen en zo nodig tot uren. Bij een bevel tot voorlopige hechtenis wordt de werkelijke geldigheidsduur in acht genomen; een in de loop van de dag te verlopen bevel kan immers diezelfde dag nog worden verlengd.

In verreweg de meeste gevallen vindt de invrijheidstelling zijn oorsprong in het van rechtswege eindigen van de vrijheidsbenemende titel, of in de beslissing van de rechter of de officier van justitie tot (voorwaardelijke) invrijheidstelling. In enkele gevallen kan de invrijheidsstelling echter ook plaatsvinden in opdracht van de Minister. Daarbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de beslissing tot gratieverlening, de beëindiging van de maatregel van plaatsing in een inrichting voor stelselmatige daders (artikel 7.6.10) of de beëindiging van een vervangende hechtenis of gijzeling doordat (het restant van) het verschuldigde bedrag wordt betaald (artikelen 7.5.8, 7.5.20 en 7.5.21).

Als op de terechtzitting of in raadkamer een beslissing wordt genomen die kan leiden tot invrijheidstelling van de verdachte of de veroordeelde, zoals opheffing of schorsing van het bevel tot voorlopige hechtenis, wordt de beslissing niet tenuitvoergelegd in de zittingszaal, maar in de inrichting. Het hier gaat om tussentijdse beslissingen die kunnen leiden tot invrijheidstelling. Deze beslissingen wijken af van het einde van de straftijd, het einde van het bevel tot vrijheidsbeneming door tijdsverloop en de voorwaardelijke invrijheidstelling, omdat in die gevallen het moment van invrijheidstelling steeds van tevoren bekend is en daarop kan worden geanticipeerd. Bij tussentijdse beslissingen moet het ontsluitingsproces ad hoc worden geregeld. De Minister ontvangt een dergelijke beslissing op grond van artikel 7.1.1, eerste lid, en geeft deze als opdracht tot invrijheidstelling door aan de directeur van de inrichting. Eerst zal de Minister echter nagaan of de vrijheid van de betrokkene niet nog op andere titel ontnomen moet blijven. Als dat het geval is, wordt de opdracht tot invrijheidstelling uiteraard niet gegeven, maar verandert enkel de titel waarop iemand vanaf dat moment vastzit. Hierover wordt de inrichting geïnformeerd. Deze controle door de Minister dient te voorkomen dat iemand ten aanzien van wie nog een andere vrijheidsbenemende titel openstaat (tijdelijk) niet beschikbaar is voor verdere tenuitvoerlegging doordat hij in vrijheid zou moeten worden gesteld, zodat er kostbare capaciteit moet worden ingezet om de andere titel alsnog ten uitvoer te leggen. Dit kan in het bijzonder relevant zijn bij buiten de reguliere kantoortijden genomen rechterlijke beslissingen die kunnen leiden tot invrijheidstelling. Hierbij kan worden gedacht aan de schorsing van de voorlopige hechtenis, een contraire beëindiging van een terbeschikkingstelling of een beslissing van de rechter-commissaris over de tenuitvoerlegging van vervangende hechtenis bij een maatregel strekkende tot beperking van de vrijheid.

Vierde lid

Het vierde lid biedt de mogelijkheid om na ontvangst van de opdracht tot invrijheidstelling de betrokkene nog gedurende enige uren vast te houden om de administratieve en fysieke afhandeling van de opdracht uit te voeren. Als de veroordeelde op het moment van de opdracht tot invrijheidstelling niet in de inrichting is – bijvoorbeeld omdat hij nog onderweg is naar de inrichting na de zitting waar is besloten tot zijn invrijheidstelling – begint de termijn van drie uur te lopen vanaf het moment dat de veroordeelde terug is bij de inrichting, waar veelal ook nog persoonlijke bezittingen van de betrokkene zullen zijn. Het is goed te benadrukken dat het streven in de praktijk is de daadwerkelijke invrijheidstelling ruim binnen deze drie uur te realiseren, ook als deze uren buiten de reguliere kantooruren vallen.

Toelichting op voorstel ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL VII [wijzigingen in Boek 7 van het Wetboek van Strafvordering] › Onderdeel B, K, M, Z · Toelichting 36913 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

In de artikelen 7.1.18, 7.3.7, 7.3.12 en 7.7.5 wordt de term «gelasten» (of een vervoeging daarvan) steeds vervangen door de in het nieuwe wetboek gehanteerde term «bevelen» (of een vervoeging daarvan).