Artikel 7.5.23

Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL II [vaststelling Boek 7] › BOEK 7 Tenuitvoerlegging › HOOFDSTUK 5 Geldelijke straffen en maatregelen › TITEL 5.6 Rechtsmiddelen › Artikel 7.5.23 [bezwaarschrift inzake verhaal met dwangbevel] · Toelichting 36636 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Eerste en tweede lid

Het huidige artikel 6:4:5, derde lid, kent de veroordeelde het recht toe om verzet te doen tegen een dwangbevel tot verhaal. In dit artikel is dit rechtsmiddel inhoudelijk ongewijzigd overgenomen. De termen «verzet» en «verzetschrift» zijn daarbij vervangen door de term «bezwaarschrift». In het nieuwe wetboek keert de verzetschriftprocedure namelijk niet terug (zie artikel 5.1.2). Het in dit artikel vasthouden aan de term verzet zou onzekerheid tot gevolg hebben over de toepassing van Boek 5, Hoofdstuk 2, dat betrekking heeft op het instellen, intrekken en afstand doen van gewone rechtsmiddelen. Dit rechtsmiddel hangt samen met het rechtsmiddel dat door de geëxecuteerde kan worden ingesteld in civiele zaken. Met dat civielrechtelijke rechtsmiddel heeft het verzet van het huidige artikel 6:4:5, derde lid, echter alleen de naam gemeen. De bepalingen van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering zijn op dat verzet niet van overeenkomstige toepassing verklaard. Er is, kortom, geen noodzaak om aansluiting te (blijven) zoeken bij het civiele recht. Dit rechtsmiddel is daarom in overeenstemming gebracht met de systematiek van Boek 5 door te spreken over een bezwaarschriftprocedure. Daarbij is niet uit het oog verloren dat de positie van derden die recht menen te hebben op de inbeslaggenomen voorwerpen wél wordt beheerst door het civiele recht. De huidige artikelen 6:4:4, derde lid, en 6:4:5, vierde lid – die zijn samengevoegd tot artikel 7.5.25 – verklaren het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in zoverre van toepassing. Dat betekent dat voor deze derden het rechtsmiddel verzet openstaat (zie de artikelen 456 en 538 tot en met 540 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering). Nu geen sprake is van een strafvorderlijk rechtsmiddel, is het niet bezwaarlijk – of eigenlijk: juist – dat dit rechtsmiddel niet in Boek 5 voorkomt. Dat er een verschil in terminologie is tussen het rechtsmiddel dat de veroordeelde ter beschikking staat en het rechtsmiddel dat de derde kan aanwenden, is weinig bezwaarlijk. Het gaat immers om verschillende rechtsmiddelen. Het civielrechtelijke verzet is een ander rechtsmiddel dan het bezwaar dat is geregeld in dit artikel.

Het bezwaarschrift wordt ingediend bij de rechtbank die het strafbare feit heeft berecht waarvoor de straf of maatregel is opgelegd (artikel 7.1.20, eerste lid). Gaat het om de tenuitvoerlegging van een strafbeschikking, dan wordt het bezwaarschrift ingediend bij de rechtbank in het rechtsgebied van het adres van de veroordeelde. Voor dat laatste geval moet het bezwaarschrift naar huidig recht worden ingediend bij «het gerecht dat van het daartegen gerichte verzet kennis heeft genomen of, indien verzet zou zijn gedaan, daarvan kennis had kunnen nemen». Die regeling is echter niet sluitend. Als de rechtbank heeft kennisgenomen van het bedoelde verzet en daarover heeft geoordeeld, is immers geen sprake meer van een bij strafbeschikking opgelegde geldboete. Het vonnis van de rechtbank komt dan doorgaans – met vernietiging van de strafbeschikking – voor die strafbeschikking in de plaats. Mogelijk is gedacht aan het geval dat een niet onherroepelijke strafbeschikking wordt tenuitvoergelegd en dat tegelijk met het verzet tegen het dwangbevel verzet tegen de strafbeschikking is gedaan. Op dat moment is echter geen sprake van een gerecht dat van het verzet tegen de strafbeschikking heeft kennisgenomen. Evenmin is duidelijk welke rechtbank van het verzet zal kennisnemen. De officier van justitie van het parket dat in de strafbeschikking staat vermeld (zie artikel 5.2.1, eerste lid) kan de procesinleiding gezien zijn landelijke bevoegdheid in beginsel bij elke bevoegde rechtbank indienen. De huidige voorziening biedt dus evenmin houvast voor het geval geen verzet tegen de strafbeschikking is gedaan. Mede in navolging van het advies van de Rvdr is daarom aansluiting gezocht bij de bevoegdheidsregeling van artikel 7.5.21, tweede lid. Dat betekent dat het bezwaarschrift wordt ingediend bij de rechtbank in het rechtsgebied van het adres van de veroordeelde. Als adres wordt aangemerkt het in de basisregistratie personen vermelde adres. Als de veroordeelde zich onverhoopt meldt bij een andere rechtbank, zal deze de zaak overdragen aan de bevoegd geachte rechtbank (artikel 7.1.20, vierde lid). Indien de veroordeelde niet als ingezetene staat ingeschreven in de basisregistratie personen, is de rechtbank Noord-Nederland bevoegd. Voor die centralisatie pleit dat het aantal gevallen waarom het gaat beperkt is, en dat degenen die namens de Minister optreden – de Minister heeft het dwangbevel uitgevaardigd – in Leeuwarden zetelen.

Het bezwaarschrift wordt ingediend binnen twee weken na de betekening van het dwangbevel. Met de tenuitvoerlegging van het dwangbevel kan niet worden aangevangen totdat onherroepelijk is beslist op het bezwaarschrift (artikel 1.10.2, tweede lid, in samenhang met artikel 5.1.2). Indien beroep in cassatie wordt ingesteld tegen de beslissing van de rechtbank (artikel 7.5.24), duurt de opschorting dus voort totdat de Hoge Raad heeft beslist.

In afwijking van het huidige artikel 6:4:5, derde lid, is niet langer bepaald dat het bezwaarschrift niet kan zijn gericht tegen de oorspronkelijke geldboete, schadevergoedingsmaatregel of ontnemingsmaatregel. Dat spreekt namelijk voor zich. De oorspronkelijke strafrechtelijke beslissing is onherroepelijk en wordt reeds tenuitvoergelegd. Op grond van het eerste lid kan het bezwaarschrift slechts zijn gericht tegen een in het kader van de tenuitvoerlegging uitgevaardigd dwangbevel tot verhaal.

Derde lid

Omdat de Minister het dwangbevel heeft uitgevaardigd, is het wenselijk dat de Minister wordt opgeroepen en ter zake wordt gehoord. Bij gebrek aan een bijzondere bepaling gelden de hoofdregels van Boek 1, Titel 2.3 (De raadkamer), waarin steeds een rol is weggelegd voor het openbaar ministerie. Zo moet het openbaar ministerie de op de zaak betrekking hebbende stukken overleggen (artikel 1.2.15, eerste lid), is het openbaar ministerie bij het onderzoek op de zitting aanwezig en wordt het gehoord over de beslissingen die de raadkamer heeft te nemen (artikel 1.2.18, eerste lid), en wordt de beslissing van de raadkamer direct ter kennis gebracht van het openbaar ministerie (artikel 1.2.24, eerste lid). Het openbaar ministerie heeft evenwel geen betrokkenheid bij het uitvaardigen van het dwangbevel waartegen bezwaar wordt gemaakt. Het derde lid van dit artikel garandeert daarom dat niet het openbaar ministerie, maar de Minister optreedt als procespartij. In deze bezwaarschriftprocedure treedt de Minister dus feitelijk in de plaats van het openbaar ministerie (vgl. Kamerstukken II 2021/2022, 36 003, nr. 3, p. 41).