Artikel 8.1.2

Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL III [vaststelling Boek 8] › BOEK 8 Internationale en Europese strafrechtelijke samenwerking › HOOFDSTUK 1 Algemene bepalingen › Artikel 8.1.2 [definities] · Toelichting 36636 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Eerste lid

Dit artikellid voorziet in definities van de verschillende EU-rechtsinstrumenten die in Boek 8 een plek hebben. Een aantal van deze instrumenten is in het huidige wetboek eveneens van een definitie voorzien (zie de huidige artikelen 5.5.14, onderdeel b, 5.7.1, onderdeel a, en 5.8.1, onderdelen g tot en met i). Andere EU-instrumenten worden in de wettekst volledig aangehaald, zoals de Richtlijn EOB in het huidige artikel 5.4.1, vierde lid. In Boek 8 worden alle EU-instrumenten waarnaar in de wettekst wordt verwezen van een definitie voorzien. Naar een aantal EU-instrumenten wordt in meer dan in één hoofdstuk verwezen. Dit geldt bijvoorbeeld voor Kaderbesluit 2009/829/JBZ, dat zowel in Hoofdstuk 8 als in Hoofdstuk 9 wordt genoemd. In verband met de overzichtelijkheid is er vervolgens – in afwijking van het uitgangspunt dat begrippen die slechts in één hoofdstuk voorkomen bij dat hoofdstuk worden gedefinieerd – voor gekozen om alle EU-instrumenten in dit artikel te definiëren.

Er is gekozen voor een zogenoemde «dynamische verwijzing» naar de EU-instrumenten. Dat sprake is van een dynamische verwijzing blijkt daaruit dat geen beperking is aangebracht tot «de tekst zoals deze bij die richtlijn is vastgesteld» (vgl. aanwijzing 9.10 van de Aanwijzingen voor de Regelgeving). Dat betekent dat voor zover de genoemde EU-instrumenten na hun totstandkoming zijn gewijzigd of nog worden gewijzigd, wordt gedoeld op het EU-instrument inclusief die wijzigingen. Ten aanzien van de Richtlijn EOB betekent dit bijvoorbeeld dat de verwijzing ziet op de richtlijn zoals deze luidt inclusief de inwerkingtreding van Richtlijn (EU) 2022/228 tot wijziging van Richtlijn 2014/41/EU met betrekking tot de aanpassing ervan aan de Unievoorschriften inzake de bescherming van persoonsgegevens. Mocht de Richtlijn EOB in de toekomst opnieuw worden gewijzigd, dan zal de definitie automatisch ook die wijzigingen omvatten. Hetzelfde geldt voor de andere gedefinieerde EU-instrumenten.

Tweede lid

Zoals in de algemene inleiding bij Boek 8 aangegeven, wordt in de verschillende EU-hoofdstukken (Hoofdstukken 5 tot en met 9) niet het begrip «staat» gebruikt, maar het begrip «lidstaat», overeenkomstig de terminologie in de EU-instrumenten. Omdat deze term in meerdere hoofdstukken van Boek 8 voorkomt, wordt de term hier gedefinieerd. Uit de hier gegeven definitie blijkt dat de term «lidstaat» betrekking heeft op EU-lidstaten die zijn «gebonden door de desbetreffende rechtshandeling van de Europese Unie». Met de term «rechtshandeling van de Europese Unie» wordt aangesloten bij artikel 288 VWEU. Onder het begrip worden ook begrepen verordeningen, richtlijnen en kaderbesluiten (voorloper van de richtlijn) die tot stand zijn gekomen voorafgaand aan de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon. In Boek 8 gaat het steeds om verbindende rechtshandelingen van de Europese Unie. Niet elke rechtshandeling van de Europese Unie is bindend voor alle EU-lidstaten. Dat geldt niet alleen voor besluiten waarin de adressaten zijn vermeld (artikel 288, vierde alinea, VWEU), maar dit kan ook aan de orde zijn bij verordeningen, richtlijnen en kaderbesluiten. Zo zijn de Richtlijn EOB en Vo. 2018/1805 niet verbindend voor de lidstaten Ierland en Denemarken (zie de overwegingen 44 en 45 bij de Richtlijn EOB en de overwegingen 56 en 57 bij Vo. 2018/1805). Het KB-EBV en Kaderbesluit 2006/783/JBZ inzake de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op beslissingen tot confiscatie zijn daarentegen uitsluitend nog van toepassing in de relatie tot Ierland en Denemarken (zie artikel 39 confiscatieverordening). In het huidige wetboek wordt dit tot uitdrukking gebracht door in de verschillende bepalingen Ierland en Denemarken te noemen (huidige artikelen 5.4.1, eerste lid, en 5.4.21), dan wel door een verwijzing naar de lidstaat die «[niet] is gebonden» door het desbetreffende EU-instrument (huidige artikelen 5.5.1, eerste lid, 5.5.9, eerste lid, 5.5.15, eerste lid, en 5.5.19, eerste lid). De keuze voor een verwijzing in deze laatste bepalingen naar «lidstaat van de Europese Unie die [niet] is gebonden door Verordening (EU) nr. 2018/1805» moet worden bezien tegen de achtergrond dat die bepalingen samenhangen met de implementatie van een verordening. Aangezien verordeningen rechtstreekse werking hebben, ligt het in verband met het in de algemene inleiding al genoemde «overschrijfverbod» niet voor de hand dat in de nationale wet wordt opgenomen welke lidstaten aan die verordening gebonden zijn. In verband met de consistentie en om veelvuldige herhaling te voorkomen – zoals in het huidige Titel 5 van het Vijfde Boek – is ervoor gekozen om via een algemene definitiebepaling tot uitdrukking te brengen dat de hoofdstukken over de EU-instrumenten alleen van toepassing zijn op de lidstaten die door het desbetreffende EU-instrument zijn gebonden. Daarmee keren bepalingen van deze strekking in de verschillende EU-hoofdstukken niet terug. De nu gekozen systematiek voorkomt dat in eventuele toekomstige gevallen in de wet moet worden opgenomen welke lidstaten zijn gebonden aan het desbetreffende instrumenten en dat de wet (herhaaldelijk) moet worden aangepast als hierin wijzigingen optreden. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat het desbetreffende EU-instrument zelf (en eventueel daarbij horende stukken en verklaringen) wordt geraadpleegd indien het wenselijk is na te gaan welke lidstaten door dat instrument gebonden zijn. Dat is niet anders dan wanneer er een klassiek rechtshulpverzoek wordt gedaan, waarbij ook moet worden nagegaan of er een verdrag, en zo ja, welk verdrag, in relatie tot de betreffende staat kan worden toegepast.