Wetboek van Strafvorderingnieuw wetboek · kennis- en vraagomgeving · prototypedataset 2026-11-03 · gevalideerd

Artikel 8.2.10

WettekstVastgesteldNog niet in werking

Wettekst — Vastgesteld (Stb. 2026, 57)

1.
Voor zover het verzoek om rechtshulp is gegrond op een verdrag wordt daaraan zoveel mogelijk het verlangde gevolg gegeven.
2.
In gevallen waarin een verzoek niet op een verdrag is gegrond en in gevallen waarin het toepasselijke verdrag niet tot inwilliging verplicht, kan een verzoek om rechtshulp van een bevoegde autoriteit van een andere staat worden ingewilligd, tenzij de inwilliging in strijd is met een wettelijk voorschrift of dient te worden geweigerd op grond van het algemeen belang.
3.
Aan het verzoek wordt geen gevolg gegeven in gevallen waarin na overleg met de autoriteiten van de verzoekende staat moet worden vastgesteld dat inwilliging zou strekken tot het verlenen van medewerking aan een strafvervolging of berechting die zou leiden tot schending van het beginsel ne bis in idem.
4.
Aan het verzoek wordt geen gevolg gegeven indien het is gedaan ten behoeve van een onderzoek naar feiten ter zake waarvan tegen de verdachte in Nederland een opsporingsonderzoek is ingesteld en ook uit overleg met de autoriteiten van de verzoekende staat is gebleken dat inwilliging van het verzoek niet verenigbaar zou zijn met de Nederlandse belangen bij de strafvervolging dan wel zou leiden tot schending van het beginsel ne bis in idem.
5.
Aan het verzoek wordt geen gevolg gegeven indien een gegrond vermoeden bestaat dat inwilliging van het verzoek zou leiden tot flagrante schending van de fundamentele rechten van de betrokken persoon, zoals die worden gewaarborgd door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden.
6.
Aan het verzoek wordt geen gevolg gegeven in gevallen waarin een gegrond vermoeden bestaat dat het is gedaan ten behoeve van een onderzoek gericht op een strafvervolging, het straffen of het op andere wijze treffen van de verdachte in verband met zijn godsdienstige, levensbeschouwelijke dan wel staatkundige overtuiging, zijn nationaliteit, zijn ras of de groep van de bevolking waartoe hij behoort. In afwijking van artikel 8.2.9 beslist Onze Minister ter zake.
7.
Aan verzoeken ten behoeve van een onderzoek naar strafbare feiten van politieke aard of daarmee verband houdende feiten wordt in afwijking van artikel 8.2.9 niet voldaan dan na toestemming van Onze Minister. Die toestemming kan alleen worden gegeven voor verzoeken die op een verdrag zijn gegrond en slechts na overleg met Onze Minister van Buitenlandse Zaken.
8.
Het zevende lid is niet van toepassing indien het verzoek is gebaseerd op een verdrag waarin ten aanzien van bepaalde strafbare feiten is bepaald dat deze in het kader van strafrechtelijke samenwerking niet worden aangemerkt als strafbare feiten van politieke aard of daarmee verband houdende feiten.
9.
Aan verzoeken die zijn gedaan ten behoeve van een onderzoek naar strafbare feiten met betrekking tot retributies, belastingen, douane, deviezen, of daarmee verband houdende feiten, en waarvan de inwilliging van belang kan zijn voor ’s Rijksbelastingdienst, dan wel aan verzoeken die betrekking hebben op gegevens die onder ’s Rijksbelastingdienst berusten of aan ambtenaren van deze dienst in de uitoefening van hun bediening bekend zijn geworden, wordt in afwijking van artikel 8.2.9 niet voldaan dan na toestemming van Onze Minister. Die toestemming kan alleen worden gegeven na overleg met Onze Minister van Financiën.
Bron: Tweede vaststellingswet (Stb. 2026, 57)officiële publicatiedocumentversie docv:stb-2026-57:4547aae23559XML-pad /officiele-publicatie[1]/staatsblad[1]/wet-besluit[1]/wettekst[1]/wijzig-artikel[3]/wijziging[1]/wijzig-divisie[1]/wijzig-divisie[2]/wijzig-divisie[3]/artikel[2]bronrecord
Wijzigingsinstructies1 instructie(s); toepassing niet automatisch geverifieerd

Voorstel 36913 (in behandeling) ARTIKEL VIII › Onderdeel A
In artikel 8.2.11, eerste lid, wordt «artikel 8.2.9, zevende lid» vervangen door «artikel 8.2.10, zevende lid».

Geconsolideerde presentatie (KWEST)herkomst: gelijk aan stb 2026 57Geconsolideerde presentatieNog niet in werking

Ontwikkeldata uit de openbare KWEST-repository (geen productie-export). Vergelijking met primaire bronnen: stb-2026-56: afwezig; stb-2026-57: exact; kst-36913-2: afwezig.

1.
Voor zover het verzoek om rechtshulp is gegrond op een verdrag wordt daaraan zoveel mogelijk het verlangde gevolg gegeven.
2.
In gevallen waarin een verzoek niet op een verdrag is gegrond en in gevallen waarin het toepasselijke verdrag niet tot inwilliging verplicht, kan een verzoek om rechtshulp van een bevoegde autoriteit van een andere staat worden ingewilligd, tenzij de inwilliging in strijd is met een wettelijk voorschrift of dient te worden geweigerd op grond van het algemeen belang.
3.
Aan het verzoek wordt geen gevolg gegeven in gevallen waarin na overleg met de autoriteiten van de verzoekende staat moet worden vastgesteld dat inwilliging zou strekken tot het verlenen van medewerking aan een strafvervolging of berechting die zou leiden tot schending van het beginsel ne bis in idem.
4.
Aan het verzoek wordt geen gevolg gegeven indien het is gedaan ten behoeve van een onderzoek naar feiten ter zake waarvan tegen de verdachte in Nederland een opsporingsonderzoek is ingesteld en ook uit overleg met de autoriteiten van de verzoekende staat is gebleken dat inwilliging van het verzoek niet verenigbaar zou zijn met de Nederlandse belangen bij de strafvervolging dan wel zou leiden tot schending van het beginsel ne bis in idem.
5.
Aan het verzoek wordt geen gevolg gegeven indien een gegrond vermoeden bestaat dat inwilliging van het verzoek zou leiden tot flagrante schending van de fundamentele rechten van de betrokken persoon, zoals die worden gewaarborgd door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden.
6.
Aan het verzoek wordt geen gevolg gegeven in gevallen waarin een gegrond vermoeden bestaat dat het is gedaan ten behoeve van een onderzoek gericht op een strafvervolging, het straffen of het op andere wijze treffen van de verdachte in verband met zijn godsdienstige, levensbeschouwelijke dan wel staatkundige overtuiging, zijn nationaliteit, zijn ras of de groep van de bevolking waartoe hij behoort. In afwijking van artikel 8.2.9 beslist Onze Minister ter zake.
7.
Aan verzoeken ten behoeve van een onderzoek naar strafbare feiten van politieke aard of daarmee verband houdende feiten wordt in afwijking van artikel 8.2.9 niet voldaan dan na toestemming van Onze Minister. Die toestemming kan alleen worden gegeven voor verzoeken die op een verdrag zijn gegrond en slechts na overleg met Onze Minister van Buitenlandse Zaken.
8.
Het zevende lid is niet van toepassing indien het verzoek is gebaseerd op een verdrag waarin ten aanzien van bepaalde strafbare feiten is bepaald dat deze in het kader van strafrechtelijke samenwerking niet worden aangemerkt als strafbare feiten van politieke aard of daarmee verband houdende feiten.
9.
Aan verzoeken die zijn gedaan ten behoeve van een onderzoek naar strafbare feiten met betrekking tot retributies, belastingen, douane, deviezen, of daarmee verband houdende feiten, en waarvan de inwilliging van belang kan zijn voor ‘s Rijksbelastingdienst, dan wel aan verzoeken die betrekking hebben op gegevens die onder ‘s Rijksbelastingdienst berusten of aan ambtenaren van deze dienst in de uitoefening van hun bediening bekend zijn geworden, wordt in afwijking van artikel 8.2.9 niet voldaan dan na toestemming van Onze Minister. Die toestemming kan alleen worden gegeven na overleg met Onze Minister van Financiën.
Toelichting1 passage(s) uit de memorie van toelichting — uitleg, geen zelfstandige rechtsnorm

Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL III [vaststelling Boek 8] › BOEK 8 Internationale en Europese strafrechtelijke samenwerking › HOOFDSTUK 2 Internationale rechtshulp in strafzaken › TITEL 2.3 Verzoeken tot rechtshulp gericht aan Nederland › Artikel 8.2.10 [inwilliging en weigeringsgronden] · Toelichting 36636 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

In dit artikel zijn de bepalingen uit de huidige artikelen 5.1.4, tweede en derde lid, en 5.1.5 samengebracht. Aldus zijn de verschillende voorschriften over de beslissing tot het (niet) inwilligen van een rechtshulpverzoek ondergebracht in één bepaling.

Eerste en tweede lid

Deze artikelleden komen inhoudelijk overeen met het huidige artikel 5.1.4, tweede en derde lid. In het eerste lid is tot uitdrukking gebracht dat verzoeken die zijn gebaseerd op een verdrag zoveel mogelijk worden uitgevoerd. Het tweede lid heeft betrekking op verzoeken die niet zijn gebaseerd op een verdrag en op verzoeken ten aanzien waarvan het toepasselijke verdrag niet tot inwilliging verplicht. Bij de Wet herziening regeling internationale samenwerking in strafzaken zijn de mogelijkheden om kleine rechtshulp te verlenen zonder verdragsbasis verruimd. Zie voor een nadere toelichting, ook ten aanzien van de terughoudendheid en zorgvuldigheid die daarbij in acht moeten worden genomen: Kamerstukken II 2015/16, 34 493, nr. 3, p. 6–7 en 15–16.

Derde lid

Het derde tot en met negende lid beschrijven de verschillende weigeringsgronden die in het huidige wetboek zijn opgenomen in artikel 5.1.5. Dit artikellid bevat de weigeringsgrond die verband houdt met ne bis in idem-beginsel, dat in het huidige artikel 5.1.5, eerste lid, is opgenomen.

Vierde lid

In dit lid is de weigeringsgrond uit het huidige artikel 5.1.5, tweede lid, overgenomen. Deze bepaling ziet op de weigering in verband met een lopend opsporingsonderzoek of een lopende vervolging in Nederland. Ten opzichte van artikel 5.1.5, tweede lid, is een wijziging aangebracht die verband houdt met het nieuwe vervolgingsbegrip. Aan het huidige wetboek ligt het wetssystematische uitgangspunt ten grondslag dat de vervolging aanvangt op het moment waarop de rechter(-commissaris) door een vordering in de zaak wordt betrokken. Omdat die systematiek – met de afschaffing van het gerechtelijk vooronderzoek en de ontwikkelingen met betrekking tot het opsporingsonderzoek – niet meer aansluit bij de huidige realiteit, krijgt het vervolgingsbegrip in het nieuwe wetboek een andere invulling. Het beginpunt van de vervolging wordt gemarkeerd door de indiening van de procesinleiding (aanbrengen zaak ter berechting) of het uitvaardigen van een strafbeschikking. Zie hierover nader de toelichting bij Boek 1, Titel 3.2. Om geen inhoudelijke wijziging in de weigeringsgrond uit het huidige artikel 5.1.5, tweede lid, aan te brengen, is ten opzichte van dat voorschrift de zinsnede «een onderzoek naar feiten terzake waarvan de verdachte in Nederland wordt vervolgd» vervangen door «een onderzoek naar feiten ter zake waarvan tegen de verdachte in Nederland een opsporingsonderzoek is ingesteld». Deze terminologische wijziging sluit ook beter aan bij de uitleg die aan het huidige artikel 5.1.5, tweede lid, wordt gegeven. Blijkens de wetsgeschiedenis is dit artikellid aan de orde wanneer sprake is van «een situatie waarin een strafrechtelijk onderzoek of strafvervolging tegen de betrokkene loopt». Zie Kamerstukken II 2011/12, 33 012, nr. 3, p. 5. Ook onder de huidige wetgeving geeft de omstandigheid dat er een opsporingsonderzoek gaande is dus al aanleiding om dit artikellid toe te passen.

Vijfde lid

Dit lid ziet op de grond om een rechtshulpverzoek te weigeren indien flagrante mensenrechtenschendingen dreigen. Ten opzichte van het huidige artikel 5.1.5, derde lid, is de zinsnede «op feiten en omstandigheden gebaseerd» komen te vervallen. Hiermee is geen inhoudelijke wijziging beoogd. De zinsnede is geschrapt omdat deze inhoudelijk niets toevoegt. Dat het vermoeden «gegrond» moet zijn impliceert immers al dat er feiten en omstandigheden aanwezig moeten zijn die het vermoeden staven. Met de schrapping wordt de formulering meer in lijn gebracht met de formulering van het zesde lid.

Zesde lid

In dit artikellid is de weigeringsgrond opgenomen die het mogelijk maakt een rechtshulpverzoek te weigeren indien grond bestaat voor het vermoeden dat het is gedaan om iemand te vervolgen, te straffen of anderszins te treffen op discriminatoire gronden. De bepaling komt inhoudelijk overeen met het huidige artikel 5.1.5, vierde lid. De zinsnede «grond bestaat dat het is gedaan ten behoeve van een onderzoek ingesteld met het oogmerk» is daarbij vervangen door «een gegrond vermoeden bestaat dat het is gedaan ten behoeve van een onderzoek gericht op». Daarmee wordt niet alleen beter aangesloten bij formuleringen in andere rechtshulpwetgeving (zie bijvoorbeeld artikel 10 van de Uitleveringswet), maar ook bij de bedoeling van de wetgever om niet een dergelijke zware eis als een oogmerk te stellen. Zie J.M. Sjöcrona, De kleine rechtshulp (diss. Leiden), Arnhem: Gouda Quint BV 1990, p. 162; Tekst & Commentaar Strafvordering, vijftiende druk, Deventer: Wolters Kluwer 2023, aantekening 3d bij artikel 5.1.5. Voor deze weigeringsgrond geldt dat over het inroepen daarvan altijd door de Minister van Justitie en Veiligheid wordt beslist, dus ook in gevallen waarin het verzoek op grond van een verdrag rechtstreeks aan de officier van justitie of een opsporingsambtenaar kan worden gezonden op grond van artikel 8.2.9, tweede lid en derde lid.

Zevende lid

Dit lid ziet op rechtshulpverzoeken betreffende onderzoek naar strafbare feiten van politieke aard. Het geven van uitvoering aan een dergelijk verzoek is slechts mogelijk na machtiging van de Minister van Justitie en Veiligheid. Het voorschrift uit de derde zin van het huidige artikel 5.1.5, vijfde lid, dat de beslissing op het verzoek langs diplomatieke weg ter kennis van de autoriteiten van de verzoekende staat wordt gebracht, keert terug in artikel 8.2.11 dat ziet op de in kennisstelling van de autoriteiten van de verzoekende staat.

Achtste en negende lid

Deze artikelleden komen inhoudelijk overeen met het huidige artikel 5.1.5, zesde en zevende lid. Het achtste lid vormt een uitzondering op het zevende lid en is (ook al in het huidige wetboek) opgenomen omdat in een aantal terrorismeverdragen is bepaald dat in het kader van rechtshulpverlening ter zake van de in die verdragen omschreven misdrijven geen weigeringsgrond voor politieke delicten mag gelden. In het kader van die verdragen is om die reden geen machtiging van de Minister van Justitie en Veiligheid vereist voordat aan een rechtshulpverzoek uitvoering wordt gegeven. Het negende lid bevat de «fiscale» exceptie.

← Artikel 8.2.9Artikel 8.2.11 →