Artikel 6.4.5a

Toelichting op voorstel ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL VI [wijzigingen in Boek 6 van het Wetboek van Strafvordering] › Onderdeel U · Toelichting 36913 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Er wordt een nieuw artikel 6.4.5a ingevoegd in verband met de aanpassing van de regeling van het vernietigen van gegevens (vormgeving als strafrechtelijke maatregel) (zie ook paragraaf 10 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting).

Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL VI [wijzigingen in Boek 6 van het Wetboek van Strafvordering] › Onderdeel U › Artikel 6.4.5a [beklag vernietiging ontoegankelijk gemaakte gegevens] · Toelichting 36913 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Het opleggen van de maatregel van vernietiging van ontoegankelijk gemaakte gegevens kan, net als de onttrekking aan het verkeer van inbeslaggenomen voorwerpen, ook derden treffen. Deze nieuwe bepaling voorziet in de mogelijkheid voor belanghebbenden, niet zijnde de verdachte of veroordeelde, om te klagen over de bij vonnis, arrest of strafbeschikking opgelegde maatregel van vernietiging van ontoegankelijk gemaakte gegevens. Deze rechtsmiddelenvoorziening is nieuw. Op grond van de regeling, opgenomen in de eerste vaststellingswet, kan immers alleen worden geklaagd over het ontoegankelijk maken van gegevens of kan verweer worden gevoerd wanneer de officier van justitie vernietiging bij afzonderlijke beslissing vordert.

De vormgeving van de vernietiging van gegevens als strafrechtelijke maatregel vergelijkbaar met de onttrekking aan het verkeer van inbeslaggenomen voorwerpen maakt het mogelijk de rechtsmiddelen die voor (derde)belanghebbenden openstaan tegen de maatregel van vernietiging van gegevens wetstechnisch eenvoudig en op gelijke wijze te regelen als de rechtsmiddelen die zij hebben om tegen een onttrekking aan het verkeer van inbeslaggenomen voorwerpen op te komen. Er is gezien de overeenkomst in doel van beide strafrechtelijke maatregelen immers geen reden om voor wat betreft (derde)belanghebbenden niet in dezelfde rechtsmiddelen te voorzien.

Uiteraard zal die belanghebbende een rechtens te respecteren belang moeten hebben bij zijn klaagschrift. Bij onttrekking aan het verkeer geldt dat het beklag betrekking moet hebben op een aan klager toekomend voorwerp (artikel 6.4.3, eerste lid). Bij beklag tegen vernietiging van gegevens wordt als eis gesteld dat die vernietiging de belangen van de klager ernstig zou schaden. Voor het indienen van het klaagschrift geldt dezelfde termijn als die in het derde lid van artikel 6.4.3 is opgenomen voor het indien van een klaagschrift over onttrekking aan het verkeer van inbeslaggenomen voorwerpen of over verbeurdverklaring.

Naar aanleiding van het advies van de Rvdr om nader te toelichten welke belangen in dit verband worden beschermd, wordt opgemerkt dat zoals blijkt uit het rapport van de Commissie-Koops (zie p. 121–122), het niet mogelijk is een sluitend overzicht te geven van gevallen waarin de belangen van derden onevenredig zouden worden geschaad door een voorlopige ontoegankelijkmaking of definitieve ontoegankelijkmaking (vernietiging) van gegevens. Wel zijn er voorbeelden te noemen.

Te denken valt aan een library die als open source beschikbaar is en veelvuldig wordt gebruikt bij de bouw van malware, maar ook legitieme toepassingen heeft. Het ontoegankelijk maken (zo dit al lukt bij open-broncode) zou ook verdere legitieme toepassing onmogelijk maken. Verder kan worden gedacht aan de situatie waarin iemand gestolen gegevens opslaat in een databank waartoe hij onrechtmatig toegang heeft gekregen. Als deze databank door de «gehackte» derde wordt gebruikt voor bedrijfskritische bezigheden, bijvoorbeeld het bedrijven van een webwinkel, kan deze derde onevenredig worden getroffen wanneer de databank (voorlopig of definitief) ontoegankelijk wordt gemaakt. Ook minder technische voorbeelden zijn denkbaar. Mensen werken steeds meer samen aan gedeelde documenten, zoals een wikipedia-pagina of gedeelde bestanden via Google Docs. Het ontoegankelijk maken van dergelijke documenten of accounts kan consequenties hebben voor onschuldige derden. In de bovengenoemde voorbeelden is denkbaar dat een gebruiker van de library, de webwinkeleigenaar of een medebewerker van het gedeelde werkdocument zich beklaagt over de definitieve ontoegankelijkmaking (vernietiging) van de gegevens. De rechter zal in het concrete geval moeten beoordelen of de belangen van deze klager ernstig zouden worden geschaad door de opgelegde maatregel, in die zin dat hij of zij daardoor onevenredig wordt getroffen.

Tot slot wordt, in navolging van de opmerking van het OM dat niet is aangegeven welke gevolgen aan de gegrondverklaring van een klaagschrift kunnen worden verbonden, verhelderd dat uit artikel 6.4.9, eerste lid, volgt dat in zo’n geval de opgelegde maatregel tot vernietiging van de ontoegankelijk gemaakte gegevens waarop het klaagschrift betrekking heeft door de beklagrechter wordt herroepen.