Artikel 7.1.16

Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL II [vaststelling Boek 7] › BOEK 7 Tenuitvoerlegging › HOOFDSTUK 1 Algemene bepalingen › TITEL 1.4 Aanhouding, opneming en invrijheidstelling › Artikel 7.1.16 [identiteitsvaststelling na aanhouding] · Toelichting 36636 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Eerste lid

De ambtenaar die is belast met de aanhouding van een persoon of met de tenuitvoerlegging van een straf of maatregel, stelt na de aanhouding altijd de identiteit vast op de wijze die is bepaald in artikel 1.4.8. Door de uniforme standaardcontrole van de identiteit binnen de strafrechtketen, van de verdachte tot aan de veroordeelde die een straf of maatregel ondergaat, wordt structureel bijgedragen aan het voorkomen van identiteitsfraude binnen het strafproces en wordt (ook bij de tenuitvoerlegging) het risico geminimaliseerd dat de verkeerde persoon wordt aangehouden. Voor de goede orde wordt opgemerkt dat de beginselenwetten eigen voorschriften bevatten voor de identiteitsvaststelling. Zie artikel 28 van de Penitentiaire beginselenwet, artikel 33 van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen en artikel 22 van de Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden.

Tweede lid

Indien de aangehouden persoon beweert en blijft beweren niet de persoon te zijn die had moeten worden aangehouden, neemt de Minister een beslissing over de identiteit van de aangehoudene. In het huidige wetboek is dit geregeld in artikel 6:1:6, derde lid. Om de identiteit buiten twijfel vast te stellen kan gebruik worden gemaakt van identiteitsbewijzen, foto’s, vingerafdrukken en eventuele andere beschikbare gegevens. Als desondanks twijfel blijft bestaan over de identiteit, kan de Minister de officier van justitie benaderen met het oog op de uitoefening van de in het artikel opgesomde (opsporings)bevoegdheden. Dit is nieuw toegevoegd ten opzichte van de huidige bepaling. De eventuele toepassing van deze bevoegdheden was de reden dat de definitieve identiteitsvaststelling in de consultatieversie van dit wetsvoorstel was opgedragen aan de officier van justitie in plaats van aan de Minister. De toepassing van opsporingsbevoegdheden vindt immers plaats onder verantwoordelijkheid van de officier van justitie (vgl. de toelichting op artikel 7.1.15). Het OM heeft echter aangegeven dat de inzet van aanvullende bevoegdheden doorgaans niet aan de orde is. Om die reden is het aanzoeken van de officier van justitie optioneel gemaakt. In verreweg de meeste gevallen zal kunnen worden volstaan met identiteitsvaststelling door de Minister. Slechts indien nodig zal een beroep worden gedaan op de officier van justitie. Gezien de systematische wijze waarop thans in de strafrechtspleging de identiteit van verdachten, veroordeelden en getuigen wordt vastgelegd en gecontroleerd, zal overigens alleen in uitzonderlijke gevallen twijfel kunnen ontstaan over de identiteit van de aangehoudene.

Toelichting op voorstel ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL VI [wijzigingen in Boek 6 van het Wetboek van Strafvordering] › Onderdeel Q · Toelichting 36913 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Met dit onderdeel wordt het in de eerste vaststellingswet gereserveerde Boek 6, Hoofdstuk 3, ingevuld. In de eerste vaststellingswet heeft dit gereserveerde hoofdstuk de titel «Strafvordering buiten het rechtsgebied van een rechtbank» gekregen. Met dit voorstel krijgt het nieuwe Hoofdstuk 3 de titel «Strafvordering op zee en in de lucht». Het nieuwe hoofdstuk bevat bijzondere regels voor het strafvorderlijk optreden op zee en in de lucht. De nieuwe bepalingen bevatten aanvullingen die specifiek op deze vorm van wetshandhaving zijn toegesneden en kunnen daarom als een bijzondere regeling worden gezien. De artikelen zijn de opvolgers van de huidige artikelen 539a, tweede lid, en 539b tot met 539w. Deze sterk verouderde bepalingen zijn geherstructureerd en gemoderniseerd, mede op basis van een WODC-onderzoek (L.A. van Noorloos e.a., Strafvordering buiten het gebied van een rechtbank, Een rechtsvergelijkend onderzoek over ervaringen met Titel VIA van Boek 4 van het Wetboek van Strafvordering, Boom juridisch 2019) (hierna: WODC-onderzoek). Voor een toelichting op de uitgangspunten die ten grondslag liggen aan deze modernisering wordt verwezen naar paragraaf 8 van het algemeen deel van de memorie van toelichting. Zoals daar is aangegeven gelden de bijzondere bepalingen in aanvulling op de gewone regels voor strafvordering opgenomen in het nieuwe wetboek, de bijzondere wetten en de organieke wetten. Onder de gewone regels van strafvordering vallen voor wat betreft het nieuwe wetboek niet alleen de regels van strafvordering die in de Boeken 1 tot en met 5 zijn opgenomen maar ook de gewone regels van strafvordering in de andere Boeken. Een voorbeeld van dat laatste vormen de regels van het jeugdstrafprocesrecht in Boek 6, Titel 1.1 (jeugdigen en jongvolwassenen). Dat betekent dat op strafvorderlijk optreden op zee en in de lucht in beginsel ook de bepalingen uit Boek 6, Titel 1.1 van toepassing zijn.

Een aantal huidige artikelen keert terug op een andere plek in het wetboek. Zo zijn de opvolgers van de huidige artikelen die betrekking hebben op de overdracht van een inzittende van een Nederlands burgerluchtvaartuig aan de bevoegde autoriteiten van de staat van landing (artikelen 539l, derde lid, en 539t) verplaatst naar Boek 8, Titel 2.4. Hieraan ligt ten grondslag dat deze bevoegdheidsuitoefening plaatsvindt met gebruikmaking van een internationaal instrument (uitvoering van het op 14 september 1963 in Tokio tot stand gekomen Verdrag inzake strafbare feiten en bepaalde andere handelingen begaan aan boord van luchtvaartuigen (Trb. 1964, 115)).

Verschillende huidige bijzondere bepalingen keren niet terug in het nieuwe wetboek. Het betreft onder meer de bepalingen waarin opsporingsambtenaren ruime bevoegdheden worden toebedeeld om over te gaan tot aanhouding van een verdachte buiten heterdaad (artikel 539h), te allen tijde daartoe vatbare voorwerpen in beslag te nemen (artikel 539p) en te allen tijde inzage te krijgen in bescheiden (artikel 539r). Hier volstaan de gewone regels voor strafvordering inzake de aanhouding van een verdachte en de bevoegdheden met betrekking tot voorwerpen en gegevens (opgenomen in het nieuwe wetboek en bijzondere wetten). Het hier besproken hoofdstuk over strafvordering op zee en in de lucht heeft daarnaast een raakvlak met Boek 7 (Tenuitvoerlegging). In het huidige wetboek is in artikel 6:1:6 geregeld dat een persoon kan worden aangehouden met het oog op de tenuitvoerlegging van een straf of maatregel. In het vierde lid is bepaald dat de persoon ook kan worden aangehouden buiten het rechtsgebied van een rechtbank. De opvolger van artikel 6:1:6 is artikel 7.1.14. In de memorie van toelichting bij de tweede vaststellingswet is ten aanzien van artikel 7.1.14 opgemerkt dat het huidige artikel 6:1:6, vierde lid, vooralsnog niet is overgenomen, omdat de inhoud van dat artikellid afhankelijk is van de op dat moment nog niet bekende invulling van Boek 6, Hoofdstuk 3 (Kamerstukken II 2024/25, 36 636, nr. 3, p. 48). Nu de inhoud van dat hoofdstuk bekend is, kan worden vastgesteld dat artikel 6:1:6, vierde lid, niet hoeft terug te keren in artikel 7.1.14 om de volgende redenen. Zoals gezegd bevat artikel 7.1.14 de grondslag om, na opdracht van de Minister daartoe, iemand aan te houden in het kader van de tenuitvoerlegging van een straf of maatregel. Op grond van artikel 1.10.5, eerste lid, kan deze opdracht worden gegeven aan opsporingsambtenaren en aan andere aangewezen ambtenaren of functionarissen. Op grond van artikel 1.10.5, tweede lid, kan de Minister de opdracht ook geven aan de kapitein of aan een leidinggevende van een installatie ter zee. Uit artikel 1.1.4a volgt reeds dat deze strafvorderlijke bevoegdheid ook buiten Nederland – bijvoorbeeld op volle zee – kan worden uitgeoefend. Het is dus niet nodig dit te expliciteren of herhalen in artikel 7.1.14. Daarnaast ontbreekt de noodzaak om de opvolgers van de huidige artikelen 539n en 539o van overeenkomstige toepassing te verklaren in artikel 7.1.14. Artikel 539n, eerste en tweede lid, keert in het nieuwe wetboek niet terug. Voor het voorschrift uit artikel 539n, eerste lid, geldt dat de daarin opgenomen notie al voortvloeit uit de algemene beginselen van doelbinding, proportionaliteit en subsidiariteit (zie de artikelen 2.1.2 en 2.1.3), waaraan zowel de opsporingsambtenaar als de kapitein (of de leidinggevende van een installatie ter zee) is gebonden. Voor het voorschrift in artikel 539n, tweede lid, dat bepaalt dat de verdachte gelegenheid wordt gegeven zich met een raadsman in verbinding te stellen, gelden de gewone regels voor strafvordering, in het bijzonder de bepalingen in Boek 1, Hoofdstuk 4. Zie ook de toelichting bij artikel 6.3.8. Aangezien het in artikel 7.1.14 gaat om de aanhouding van een veroordeelde ten behoeve van de tenuitvoerlegging van een straf of maatregel met het oog op overbrenging naar een inrichting en geen rechterlijke procedure aan de orde is, ontbreekt overigens de noodzaak voor een dergelijke bepaling. Omdat artikel 7.1.19 al voorziet in een grondslag om nadere regels te stellen over Boek 7, Titel 1.4, hoeft de uit artikel 539n, derde lid, overgenomen delegatiegrondslag in artikel 6.3.8 niet van overeenkomstige toepassing te worden verklaard. Ook de opvolger van het huidige artikel 539o (artikel 6.3.18) hoeft niet van overeenkomstige toepassing te worden verklaard, aangezien de artikelen 7.1.15 en 7.1.16 reeds een grondslag bieden om de in artikel 6.3.18 genoemde bevoegdheden te kunnen uitoefenen.