Artikel 7.1.8

Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL II [vaststelling Boek 7] › BOEK 7 Tenuitvoerlegging › HOOFDSTUK 1 Algemene bepalingen › TITEL 1.2 Vatbaarheid voor tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen › Artikel 7.1.8 [aanvang, schorsing en verlenging tenuitvoerleggingstermijn] · Toelichting 36636 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Eerste lid

De tenuitvoerleggingstermijn van een straf of maatregel vangt aan op de dag na die waarop de strafrechtelijke beslissing kan worden tenuitvoergelegd. Dit is ongewijzigd overgenomen uit het huidige artikel 6:1:23. In geval van een voorwaardelijk niet tenuitvoergelegde straf of maatregel moet dan worden gekeken naar de uitspraak waarbij alsnog de (gedeeltelijke) tenuitvoerlegging van de straf of maatregel wordt gelast (ECLI:NL:HR:2020:1123). Bij overtreding van de algemene voorwaarde vangt de tenuitvoerleggingstermijn van de alsnog ten uitvoer te leggen straf of maatregel aan op de dag na die waarop die strafrechtelijke beslissing (waarbij de verdachte is veroordeeld voor het nieuwe strafbare feit) kan worden tenuitvoergelegd.

De 3RO hebben in hun advies gevraagd waarom alleen strafrechtelijke beslissingen een tenuitvoerleggingstermijn kennen. Zij menen op dit punt een leemte te zien met betrekking tot strafvorderlijke beslissingen. Dit lijkt echter te berusten op een misvatting. Ook naar huidig recht hebben strafvorderlijke beslissingen geen tenuitvoerleggingstermijn. Deze beslissingen behelzen immers niet de oplegging van een straf of maatregel die binnen een bepaalde termijn moet worden tenuitvoergelegd. Dit laat uiteraard onverlet dat strafvorderlijke beslissingen een geldigheidsduur kunnen hebben. De geldigheidsduur volgt in voorkomende gevallen uit de wettelijke regeling van de strafvorderlijke beslissing, of uit de strafvorderlijke beslissing zelf. Zo is een bevel tot gevangenneming of gevangenhouding van kracht gedurende een door de rechtbank te bepalen termijn van ten hoogste drie maanden, die ingaat op het tijdstip van de tenuitvoerlegging van het bevel (artikel 2.5.45, eerste lid).

Tweede lid

De tenuitvoerleggingstermijn loopt niet gedurende de opschorting of schorsing van de tenuitvoerlegging, en gedurende de tijd dat de veroordeelde rechtens zijn vrijheid is ontnomen of uit zodanige vrijheidsontneming ongeoorloofd afwezig is. Indien iemand bijvoorbeeld een geldboete of een schadevergoedingsmaatregel is opgelegd en daarnaast een langdurige vrijheidsstraf ondergaat, begint de tenuitvoerleggingstermijn voor de geldboete of schadevergoedingsmaatregel pas (weer) te lopen op het moment dat de veroordeelde vrijkomt. Hierbij is niet relevant of de geldelijke en de vrijheidsbenemende straf of maatregel volgen uit dezelfde of uit verschillende veroordelingen. Het is evenmin relevant of iemand rechtens zijn vrijheid is ontnomen op basis van een beslissing van een Nederlandse rechter of van een buitenlandse rechter (ECLI:NL:HR:2010:BL6287). Benadrukt zij dat de tenuitvoerlegging en de activiteiten die in het kader daarvan plaatsvinden, niet hoeven te worden stopgezet tijdens de detentie. Ook als iemand rechtens zijn vrijheid is ontnomen kan inning plaatsvinden van geldelijke straffen en maatregelen. In het kader van een persoonsgerichte tenuitvoerlegging wordt dan bezien of en in welke mate gelijktijdige inning kan (blijven) plaatsvinden. Mogelijkheden als uitstel van betaling of betaling in termijnen gelden onverkort. De opschorting van de tenuitvoerleggingstermijn heeft dus enkel tot gevolg dat de termijn wordt verlengd waarbinnen deze activiteiten kunnen plaatsvinden. Ten opzichte van het huidige recht is in het tweede lid overigens vervallen dat het moet gaan om een «bij de wet bevolen» opschorting of schorsing van de tenuitvoerlegging. Dit houdt verband met artikel 7.1.12, tweede lid, waarin voor de Minister de mogelijkheid is opgenomen om in de daar genoemde gevallen (alsnog) opschortende of schorsende werking toe te kennen aan een gratieverzoek. De opschorting of schorsing vloeit in die gevallen niet voort uit de wet, maar uit de beslissing van de Minister. De aangehaalde zinsnede is niet overgenomen om ervoor te zorgen dat de tenuitvoerleggingstermijn ook in die gevallen niet loopt.

Derde lid

Bij ongeoorloofde afwezigheid van een veroordeelde die zijn straf of maatregel ondergaat in een inrichting of instelling, begint voor die straf of maatregel een nieuwe tenuitvoerleggingstermijn op de dag na die waarop de ongeoorloofde afwezigheid aanving. Bij herroeping van een voorwaardelijke invrijheidstelling begint een nieuwe tenuitvoerleggingstermijn op de dag na die van de herroeping. Hier gaat het dus steeds om stuiting van de tenuitvoerleggingstermijn. Ten opzichte van het huidige artikel 6:1:23, tweede lid, dat spreekt over het ondergaan van een straf, is gecorrigeerd dat stuiting eveneens plaatsvindt bij ongeoorloofde afwezigheid tijdens de tenuitvoerlegging van een vrijheidsbenemende maatregel. De nieuwe termijn loopt op grond van het tweede lid niet gedurende de tijd dat de veroordeelde ongeoorloofd afwezig blijft.

Vierde lid

In geval van een geldelijke straf of maatregel waarbij is bepaald dat het bedrag in gedeelten mag worden voldaan, dan wel de Minister uitstel van betaling heeft verleend of betaling in termijnen heeft toegestaan, wordt de tenuitvoerleggingstermijn verlengd met zes jaar. Naar huidig recht – zie artikel 6:1:23, vierde lid – is slechts verlenging mogelijk voor de duur van twee jaar, en ook alleen bij een geldboete na een overtreding. Op beide punten is een verruiming aangebracht. De verlenging met twee jaar stamt namelijk nog uit de tijd dat betalingsregelingen zelf wettelijk in duur waren gemaximeerd. Bij het vervallen van die maximale duur (en dus langere betalingsregelingen; zie Stb. 2010, 1) past dat de verlenging van de tenuitvoerleggingstermijn meebeweegt, om te voorkomen dat de straf of maatregel verjaart gedurende de betalingsregeling. Een verlenging met zes jaar wordt gezien als een passende en werkbare termijn, mede gelet op de duur van betalingsregelingen in de praktijk. De beperking tot de geldboete bij overtredingen is losgelaten omdat bij het treffen van een betalingsregeling wordt gekeken naar alle openstaande geldelijke straffen en maatregelen van de veroordeelde. Het komt in de praktijk dan ook voor dat een betalingsregeling wordt getroffen voor meerdere geldelijke straffen en maatregelen, ook als die zijn opgelegd voor misdrijven. Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat de verlengde termijn in stand blijft indien de betalingsregeling later vervalt omdat de veroordeelde deze niet nakomt.

Vijfde en zesde lid

Op grond van het vijfde lid loopt de tenuitvoerleggingstermijn van een geldboete, een ontnemingsmaatregel of een schadevergoedingsmaatregel niet zolang de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen van toepassing is op de veroordeelde. Dit biedt de veroordeelde de kans te beginnen met een «schone lei». Na afloop van het schuldsaneringstraject kan de straf of maatregel alsnog tot zijn recht komen. In lijn daarmee bepaalt het zesde lid dat de tenuitvoerleggingstermijn van geldsommen wordt verlengd met de zogenaamde afkoelingsperiode die kan worden afgekondigd in het kader van de gemeentelijke schuldhulpverlening (artikel 5 van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening). Die afkoelingsperiode is bedoeld om te voorkomen dat de inzet van incassomaatregelen de inzet van de schuldhulpverlening frustreert of tenietdoet.

Het vijfde en zesde lid van het huidige artikel 6:1:23 zijn niet overgenomen in dit artikel. Gelet op hun inhoud worden zij via de invoeringswet verplaatst naar de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen.