Artikel 8.4.28

Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL III [vaststelling Boek 8] › BOEK 8 Internationale en Europese strafrechtelijke samenwerking › HOOFDSTUK 4 Overdracht en overname van strafvervolging › TITEL 4.3 Rechtsmiddelen › Artikel 8.4.28 [bezwaarschriftprocedure] · Toelichting 36636 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Eerste lid

Op grond van het huidige artikel 5.3.1, vijfde lid, kan een verdachte die een kennisgeving heeft ontvangen dat het voornemen bestaat de strafvervolging over te dragen aan een andere staat daartegen beklag instellen bij het gerechtshof. De procedure is grotendeels vormgegeven overeenkomstig de «artikel 12-procedure». De bepaling is het gevolg van een amendement. Zie Kamerstukken II 1983/84, 15 972, nr. 11. Enkele maanden voor de indiening van het amendement had de Hoge Raad in een cassatie in het belang der wet-procedure een uitspraak gedaan over een verdachte die beklag op grond van het destijds geldende artikel 12 had ingediend bij het gerechtshof Amsterdam. Het openbaar ministerie had in die zaak hangende het ingestelde hoger beroep besloten om de strafvervolging over te dragen aan Frankrijk. De verdachte stelde beklag in; hij wilde verder worden vervolgd in Nederland. Omdat de verdachte na aanvang van het onderzoek op de terechtzitting in het algemeen recht heeft op de voortzetting van de procedure totdat een einduitspraak is gegeven, was de Hoge Raad van oordeel dat de verdachte belanghebbende was in de zin van artikel 12 en dat het gerechtshof de vervolging van de verdachte (in Nederland) had kunnen bevelen. Zie HR 28 februari 1984, NJ 1984/490.

De aansluiting bij de artikel 12-procedure lijkt bij nader inzien minder voor de hand te liggen, om verschillende redenen. Allereerst is de procedure niet goed toegesneden op beklag tegen de voorgenomen strafvervolging. Zo valt de klager in dit geval samen met degene wiens vervolging wordt verlangd, hetgeen het bijvoorbeeld onduidelijk maakt wie wanneer moet worden gehoord. Vgl. A.L. Melai/M.S. Groenhuijsen e.a. (red.), Het Wetboek van Strafvordering, aantekening 35 bij artikel 552t. In de tweede plaats sluit de op grond van de artikel 12 te nemen beslissing niet goed aan op de procedure. Een gegrond beklag dient immers te leiden tot een bevel tot vervolging (in Nederland; vgl. het huidige artikel 5.3.2, derde lid, laatste zin). In het hiervoor beschreven geval was vervolging (in Nederland) ook de wens van de verdachte. Over het algemeen zal het beklag echter niet zozeer zijn ingegeven vanuit een wens om vervolgd te worden maar richt een beklag zich met name tegen de overdracht van de vervolging aan een andere staat. Ter illustratie kan hier nog worden genoemd het geval waarin een verdachte zich verzet tegen overdracht omdat het feit naar Nederlands recht is verjaard of omdat in zijn ogen sprake is van een ne bis in idem-situatie. In dergelijke gevallen past minder een bevel tot vervolging (in Nederland). Een bevel tot vervolging past ook minder in de situatie waarin de verdachte opkomt tegen overdracht van alleen de ontnemingsprocedure. De verdachte wordt in dat geval immers al in Nederland vervolgd, nu de hoofdzaak in Nederland wordt berecht. In de derde plaats sluit de artikel 12-procedure minder goed aan bij de wijze waarop rechtsmiddelen in het kader van de internationale rechtshulp zijn vormgegeven. Over het algemeen is daarbij immers sprake van ofwel verlof ofwel een mogelijkheid tot bezwaar/beroep bij de rechtbank.

Om deze redenen wordt voorgesteld om in het nieuwe wetboek de op artikel 12 gelijkende procedure te vervangen door een procedure waarbij de verdachte of veroordeelde een bezwaarschrift kan indienen tegen het voornemen om de strafvervolging over te dragen bij de rechtbank. Daarbij blijft de termijn van veertien dagen, opgenomen in het huidige artikel 5.3.1, vijfde lid, behouden. Bevoegd tot het indienen van een bezwaarschrift op grond van deze procedure is de verdachte of veroordeelde die op grond van artikel 8.4.6, eerste lid, een kennisgeving heeft ontvangen.

Zoals in de toelichting op die laatste bepaling aan de orde is gekomen, geldt ook voor de benadeelde partij die een kennisgeving heeft ontvangen, dat zij een bezwaarschrift kan indienen tegen de voorgenomen overdracht. Aldus geldt in beide gevallen dezelfde procedure en zouden de bezwaarschriften eventueel gezamenlijk kunnen worden behandeld.

Tweede lid

Het artikellid voorziet in een regeling van de relatieve competentie van de rechtbank. Omdat geen sprake is van een klaagschrift tegen de overdracht van voorwerpen en gegevens, is (van overeenkomstige) toepassing van de relatieve competentieregels uit artikel 8.1.5 niet aan de orde. De hier opgenomen competentieregels houden in lijn met die bepaling in dat kort gezegd, de rechtbank in het rechtsgebied van de bij het uitgaande verzoek betrokken officier van justitie bevoegd is over een bezwaarschrift te oordelen.

Derde lid

Op grond van dit artikellid verklaart de rechtbank het voorgenomen verzoek ontoelaatbaar als het bezwaarschrift gegrond wordt geacht. Dat betekent dat het verzoek – dat op grond van artikel 8.4.6, vierde lid, nog niet is verzonden aan de andere staat – niet meer kan worden gedaan.