Factsheet artikel 2.6.4a
Deterministisch samengesteld uit gevalideerde records van release release-2026-11-03-6c742fbd8e; volledige teksten, geen samenvatting. Per rubriek staat of de bron iets vermeldt (aanwezig), niets vermeldt (niet in de bron), nog niet is beoordeeld, of niet van toepassing is. JSON downloaden
VoorstelNog niet in werkingVoorstel (eerste aanvullingswet, in behandeling)Toelichting beschikbaar
Vastgestelde tekst niet van toepassing
Artikel bestaat alleen in het wetsvoorstel; geen vastgestelde tekst.
Voorgestelde tekst (eerste aanvullingswet 36913) aanwezig
Wetsvoorstel in behandeling; geen geldend recht. Alleen in het voorstel.
Geconsolideerde presentatie (KWEST) aanwezigherkomst: gelijk aan kst 36913 2
Geconsolideerde presentatieVoorstel, in behandelingNog niet in werkingProjectie met voorstel Ontwikkeldata uit de openbare KWEST-repository; vergelijking met primaire bronnen: stb-2026-56: afwezig; stb-2026-57: afwezig; kst-36913-2: exact.
Leden en onderdelen aanwezig4
De leden staan hierboven in de wettekst; ieder lid en onderdeel is afzonderlijk citeerbaar met een eigen bewijsrecord.
Normatieve regels nog niet beoordeeld
Regelextractie voor dit artikel nog niet uitgevoerd of nog niet beoordeeld.
Definities niet in de bron
Dit artikel bevat geen definitie en wordt niet door een definitie uit de begrippenlijst aangewezen.
Toelichting (memorie van toelichting) aanwezig2 passage(s)
Toelichting op voorstel ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL II [wijzigingen in Boek 2 van het Wetboek van Strafvordering] › Onderdeel X · Toelichting 36913 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified
In verband met de aanpassing van de regeling van bevoegdheden met betrekking tot het lichaam wordt een nieuwe Afdeling 6.1.3a ingevoegd met artikel 2.6.4a (zie ook paragraaf 5.3 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting).
Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL II [wijzigingen in Boek 2 van het Wetboek van Strafvordering] › Onderdeel X › Artikel 2.6.4a [lichaamsonderzoek bij bewusteloze personen] · Toelichting 36913 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified
Eerste lid
Zoals in het algemeen deel van deze memorie van toelichting al werd benoemd, is het uitgangspunt dat de betrokkene op de hoogte is van de bevoegdheden die jegens hem worden uitgeoefend (zie ook de memorie van toelichting bij de eerste vaststellingswet, Kamerstukken II 2022/23, 36 327, nr. 3, p. 662). Dat betekent dat lichaamsbevoegdheden in beginsel worden uitgeoefend bij een persoon die bij bewustzijn is. De betrokkene op wiens lichamelijke integriteit en persoonlijke levenssfeer inbreuk wordt gemaakt, heeft er recht op dat te weten en daarop – voor zover dat op dat moment mogelijk is – zijn procespositie af te stemmen.
Van het uitgangspunt dat lichaamsonderzoek wordt verricht bij een betrokkene die bij bewustzijn is, kan worden afgeweken onder de voorwaarden die in het eerste lid zijn neergelegd. Het spreekt vanzelf dat allereerst moet zijn voldaan aan alle voorwaarden voor de uitoefening van de bevoegdheid. En logischerwijs kan de bevoegdheid alleen worden uitgeoefend indien dat feitelijk mogelijk is bij een bewusteloos persoon. Zoals in het algemeen deel werd aangegeven, zal het uitvoeren van een voorlopige ademanalyse of het laten opschrijven door de verdachte van een tekst onmogelijk zijn.
Verder is in deze bepaling neergelegd dat het onderzoek alleen ten aanzien van een bewusteloos persoon kan worden verricht indien het belang van het onderzoek dit dringend vereist. Dit vereiste van dringende noodzaak brengt tot uitdrukking dat er met de uitoefening van de bevoegdheid in geval van bewusteloosheid een groot/gewichtig onderzoeksbelang moet zijn gemoeid (Kamerstukken II 2022/23, 36 327, nr. 3, p. 359). Het gaat hier immers om een inbreuk op de lichamelijke integriteit en de autonomie van de betrokkene; hij is niet op de hoogte van het verrichten van het onderzoek en kan daar ook geen standpunt over innemen. Onderdeel van deze indringende toets vormt het onderzoek naar de vraag of met het onderzoek niet kan worden gewacht tot de betrokkene weer bij bewustzijn is. De dringende noodzaak zal uiteraard afhankelijk zijn van de omstandigheden van het geval, en soms ook van de aard van het te verrichten onderzoek. Voorstelbaar is bijvoorbeeld dat het onderzoek aan het lichaam om bijvoorbeeld schotresten veilig te stellen, eerder dringend noodzakelijk kan worden geacht dan het afnemen van vingerafdrukken. Schotresten zullen immers verdwijnen, maar dat geldt niet voor vingerafdrukken.
Artikel 2.6.2, dat voorschrijft dat een groot deel van de lichaamsbevoegdheden alleen kan worden uitgeoefend tegen een verdachte die is opgehouden voor onderzoek of in verzekering of voorlopige hechtenis is gesteld, heeft geen betrekking op het bepaalde in artikel 2.6.4a. Dat betekent dat het bepaalde in artikel 2.6.4a, eerste lid, ook geldt als het gaat om een bewusteloze verdachte die niet vast zit. Dit is in het bijzonder relevant als de aanhouding en daarop volgende vrijheidsbeneming van de verdachte is uitgesteld vanwege diens ziekenhuisopname. Wel moet zijn voldaan aan de voorwaarden om de verdachte aan te mogen houden. Daarin ligt immers het verdenkingscriterium besloten. Een voorbeeld kan dit verduidelijken: onderzoek aan het lichaam (artikel 2.6.7) kan worden verricht ten aanzien van de verdachte die is aangehouden. Om een verdachte te kunnen aanhouden, moet sprake zijn van ontdekking op heterdaad van een strafbaar feit of verdenking van een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving gevangenisstraf van vier jaar of meer is gesteld (vgl. de artikelen 2.5.4 en 2.5.5). Als daarvan geen sprake is, en de verdachte dus niet had kunnen worden aangehouden, mag deze bevoegdheid ook niet ten aanzien van hem worden uitgeoefend als hij bewusteloos is.
Bij de bevoegdheden tot onderzoek aan de kleding en aan het lichaam (artikelen 2.6.6 en 2.6.7) is bepaald dat deze ook zonder toestemming, dus onder dwang, kunnen worden uitgeoefend tegen derden (niet-verdachten). Voorafgaand aan de uitoefening van deze bevoegdheden moet de betrokkene worden gehoord. Dit horen heeft tot doel te achterhalen of het belang van het onderzoek dringend vereist dat de derde tegen zijn wil aan een kledingonderzoek wordt onderworpen in plaats van op vrijwillige basis, zoals het uitgangspunt bij een derde is. Dit horen zal noodzakelijkerwijs achterwege blijven als de derde bewusteloos is. Horen is dan immers feitelijk onmogelijk. Dit betekent wel dat een waarborg voor de derde vervalt: hij kan – omdat hij bewusteloos is – niet een bijdrage leveren aan de beoordeling van de dringende noodzaak tot het verrichten van het desbetreffende onderzoek. Daarvan zal de officier van justitie zich voorafgaand aan het geven van een eventueel bevel bewust moeten zijn. Als wordt gewacht tot de derde bij kennis is, kan hij immers wel worden gehoord.
Opmerking verdient ten slotte dat het lichaamsonderzoek bij bewusteloze personen (die zich vaak in het ziekenhuis zullen bevinden) in beginsel zal worden verricht door een forensisch arts. De KNMG en de FMG wijzen er in hun consultatieadviezen terecht op dat het minder wenselijk is dat de behandelend arts dat onderzoek verricht, vanwege diens vertrouwensrelatie met de patiënt. Daar komt bij dat forensisch medisch artsen beter geëquipeerd zullen zijn om lichaamsonderzoek ten behoeve van de opsporing te doen. Het ligt dus niet in de rede dat de behandelend arts het onderzoek verricht.
Tweede lid
In dit lid is als regel neergelegd dat onderzoek waarvoor toestemming van de betrokkene is vereist (omdat niet aan alle voorwaarden voor uitoefening van de bevoegdheid is voldaan), niet kan worden verricht als de betrokkene bewusteloos is en dus niet in staat is om toestemming te geven. Deze regel brengt allereerst tot uitdrukking – evenals het eerste lid – dat bevoegdheden met betrekking tot het lichaam worden verricht met medeweten van de betrokkene. Als het gaat om onderzoeken waarbij voor het verrichten ervan toestemming is vereist, geldt het argument dat de autonomie van de betrokkene moet worden gerespecteerd in nog sterkere mate. Onder normale omstandigheden zou de betrokkene immers zelf hebben kunnen bepalen of hij die toestemming zou willen geven. Gelet op de inbreuk op de lichamelijke integriteit en de persoonlijke levenssfeer die wordt gemaakt met de uitoefening van bevoegdheden met betrekking tot het lichaam, en in het licht van het feit dat deze bevoegdheden zonder toestemming niet hadden mogen worden uitgeoefend, wordt de uitoefening ervan bij bewusteloosheid niet mogelijk gemaakt.
Op die regel wordt één uitzondering geformuleerd, namelijk voor het geval waarin de betrokkene wordt vermoed slachtoffer te zijn van het strafbare feit. Van het slachtoffer mag in beginsel worden verondersteld dat hij een belang heeft bij het verrichten van onderzoek, omdat het slachtoffer (in de regel) belang heeft bij de vervolging en bestraffing van de verdachte. Op basis van dit veronderstelde belang is het mogelijk om in de situatie waarin geen toestemming kán worden gegeven, de desbetreffende onderzoekshandeling toch te verrichten. Het gebruik van het concept «verondersteld belang» is niet nieuw. Het ligt ten grondslag aan andere onderzoeksbevoegdheden die in Boek 2, Hoofdstuk 6, zijn neergelegd. Zo kan op grond van artikel 2.6.18, vijfde lid, lichaamsmateriaal ten behoeve van een DNA-verwantschapsonderzoek worden afgenomen bij een minderjarig slachtoffer van nader bepaalde misdrijven (vgl. het huidige 151da, tweede lid). De officier van justitie kan dit bevelen na een daartoe verleende machtiging van de rechter-commissaris. Aan deze mogelijkheid ligt de gedachte ten grondslag dat het minderjarige slachtoffer belang heeft bij verwantschapsonderzoek, ook als het slachtoffer daartoe geen toestemming verleent of kan verlenen (Kamerstukken II 2010/11, 32 168, nr. 10, p. 2). Ook kan DNA-onderzoek worden verricht aan de hand van lichaamsmateriaal van vermiste derden (artikel 2.6.17, zevende lid). Hier met als doel het strafbare feit waarvan zij slachtoffer zijn op te sporen, een einde te maken aan de vermissing of ervoor te zorgen dat hun identiteit alsnog wordt vastgesteld (Kamerstukken II 2009/10, 32 168, nr. 3, p. 20–21), iets wat in het belang kan worden verondersteld te zijn van (de nabestaanden van) het vermiste slachtoffer.
Het belang bij het onderzoek mag op grond van artikel 2.6.4a, tweede lid, bij een bewusteloos slachtoffer dus worden verondersteld, maar absolute zekerheid dat het slachtoffer bij bewustzijn zou hebben ingestemd met het onderzoek, bestaat uiteraard niet. Die zekerheid kan ook niet worden gegeven. Er gelden daarom extra waarborgen tegen het te lichtvaardig overgaan tot lichaamsonderzoek bij een bewusteloos slachtoffer. Allereerst mag het onderzoek alleen worden verricht als het onderzoeksbelang dringend vereist dat de bevoegdheid op dat moment wordt uitgeoefend. Een belangrijk onderdeel van die toets vormt de beantwoording van de vraag of niet kan worden afgewacht tot het slachtoffer in staat is om (al dan niet) toestemming te geven. In de tweede plaats is vereist dat de officier van justitie het bevel geeft tot het verrichten van het onderzoek. Voor de meest ingrijpende lichaamsbevoegdheden geldt als aanvullend vereiste dat de officier van justitie voor het geven van een bevel daartoe een voorafgaande machtiging van de rechter-commissaris nodig heeft. Concreet gaat het om de bevoegdheid om onderzoek in het lichaam te verrichten (artikel 2.6.8) en de verschillende bevoegdheden waarbij lichaamsmateriaal moet worden afgenomen voor een onderzoek (artikel 2.6.14), voor DNA-onderzoek (artikelen 2.6.17 en 2.6.18) en voor een onderzoek naar een ernstige besmettelijke ziekte (artikel 2.6.20). Het is met betrekking tot deze bevoegdheden – die een meer ingrijpende inbreuk maken op de lichamelijke integriteit – nodig dat in de situatie waarin het slachtoffer geen toestemming kan geven, een onafhankelijke autoriteit beslist of het dringend noodzakelijk is dat het onderzoek op dat moment wordt verricht. Ten derde is in de regeling opgenomen dat er geen bevel mag worden gegeven of machtiging daartoe mag worden verleend als er concrete aanwijzingen zijn dat het slachtoffer geen vervolging wenst. Die concrete aanwijzingen kunnen bijvoorbeeld blijken uit eerdere verklaringen van het slachtoffer, toen het nog wel bij bewustzijn was, of uit een verklaring van een naaste van het slachtoffer. De officier van justitie of de rechter-commissaris zal zoveel mogelijk – en voor zover de tijd dat toelaat – bij naasten van het slachtoffer moeten nagaan of er concrete aanwijzingen bestaan dat het slachtoffer geen vervolging wenst. Het moet uiteraard wel gaan om een wens van het slachtoffer zelf. Als de officier van justitie of de rechter-commissaris een gegrond vermoeden heeft dat een naaste een dergelijke verklaring aflegt om zichzelf of een ander te beschermen tegen vervolging, hoeft hij deze verklaring niet in zijn oordeelsvorming te betrekken. Overigens ligt het in de rede dat als naasten van het bewusteloze slachtoffer niet tijdig konden worden bereikt, zij zo snel mogelijk na het verrichten van het onderzoek daarvan wel op de hoogte worden gesteld.
Met het voorgaande wordt niet afgestapt van de al onder het huidige Wetboek van Strafvordering geldende regel dat (zeer) ingrijpende onderzoeksbevoegdheden niet onder dwang tegen het slachtoffer kunnen worden uitgeoefend. Over het eventueel dwingen tot het verrichten van onderzoek in het lichaam is eerder overwogen dat dit een te vergaande inbreuk op de positie van het slachtoffer zou opleveren (Kamerstukken II 1999/2000, 26 983, nr. 3, p. 28 en Kamerstukken II 2007/08, 31 241, nr. 3, p. 6). Dat standpunt wordt nog altijd onderschreven. Het gaat in dit voorschrift echter om de specifieke situatie waarin geen duidelijkheid kan worden verkregen over de vraag of het slachtoffer instemt met het verrichten van een bepaalde onderzoekshandeling. Het veronderstelde belang van het slachtoffer bij die handeling – diens belang bij vervolging en berechting van het feit – treedt dan in de plaats van de onder normale omstandigheden vereiste toestemming. Om die reden is het dus ook niet nodig dat het slachtoffer, als het weer bij bewustzijn raakt, alsnog toestemming geeft voor het gebruik van het door onderzoek verkregen materiaal. Tegen zo’n vereiste van «toestemming achteraf» zijn ook praktische bezwaren aan te voeren. Als de regeling bijvoorbeeld zo zou worden vormgegeven dat het verkregen materiaal pas bij toestemming zou mogen worden gebruikt voor verder onderzoek, zou het opsporingsonderzoek bij langdurige bewusteloosheid kunnen stagneren. En als de regeling zo zou worden ingestoken, dat resultaten van verricht onderzoek uit het procesdossier zouden moeten worden gehaald als het slachtoffer naderhand aangeeft geen toestemming te hebben willen geven, zou dat gevolgen hebben voor het gehele opsporingsonderzoek, waarin de resultaten van het lichaamsonderzoek op verschillende manieren kunnen hebben doorgewerkt.
Voor verdachten en andere derden dan het slachtoffer, die in staat van bewusteloosheid verkeren, wordt niet mogelijk gemaakt dat zonder vereiste toestemming onderzoekshandelingen kunnen worden verricht. Een (verondersteld) belang bij die handelingen zal bij verdachten en andere derden veelal niet direct aanwezig zijn. Voor verdachten zou men kunnen beredeneren dat bepaald onderzoek hen kan vrijpleiten, maar als de verdachte bewusteloos is, zal niet eenvoudig zijn uit te maken of zich zo’n geval voordoet. De verdachte kan immers niet verklaren over een alternatief scenario. Veelal zal het doel van het onderzoek juist zijn om te zoeken naar bewijs voor een bestaande verdenking. Het voert te ver om dergelijk onderzoek te verrichten bij een verdachte die daarvoor geen toestemming kan geven, terwijl het onderzoek bij een weigering van toestemming niet zou kunnen worden verricht en er geen verondersteld belang bij het onderzoek kan worden aangenomen. Eenzelfde redenering geldt voor derden die niet het slachtoffer zijn van het strafbare feit. Een direct belang bij het onderzoek zal in de regel niet kunnen worden verondersteld. Gewacht zal dan moeten worden tot de betrokkene weer in staat is om toestemming te verlenen.
De politie heeft geadviseerd om in het geval waarin de identiteit van een bewusteloze persoon onbekend is, mogelijk te maken dat de opsporingsambtenaar zonder bevel van de officier van justitie, uitsluitend ter identificatie van die persoon, afdrukken van lichaamsdelen kan nemen, maten van die persoon kan opnemen en beeldopnamen van die persoon kan maken. De reden daarvoor is dat de politie dergelijke handelingen nu ook verricht buiten het kader van strafvordering, namelijk als iemand wiens identiteit onbekend is bewusteloos in het ziekenhuis wordt opgenomen. De politie neemt dan soms vingerafdrukken en foto’s om deze te vergelijken met vingerafdrukken en foto’s in verschillende databanken. Deze handelingen baseert de politie op de hulpverleningstaak van artikel 3 van de Politiewet 2012. Nu dergelijke handelingen met voorliggend wetsvoorstel binnen het kader van strafvordering alleen nog mogen worden verricht op bevel van de officier van justitie, vreest de politie dat zij vergelijkbare handelingen buiten dat kader niet meer kan baseren op artikel 3 van de Politiewet 2012. Het past volgens de politie namelijk niet binnen de wetssystematiek dat zij voor het nemen van vingerafdrukken en foto's van een bewusteloos slachtoffer van een strafbaar feit een bevel van de officier van justitie nodig heeft, maar deze handelingen bij bewusteloze en ongeïdentificeerde ziekenhuispatiënten zelfstandig zou kunnen verrichten.
In reactie op dit advies wordt het volgende overwogen. Hoewel hulpverlening en de strafvorderlijke handhaving van de rechtsorde beide deel uitmaken van de politietaak, bedoeld in artikel 3 van de Politiewet 2012, gaat het hier uitsluitend om de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde. In dit wetsvoorstel speelt de hulpverleningstaak geen rol. Hier staat de vraag centraal of het wenselijk is dat in het kader van het opsporingsonderzoek – dat onderzoek betreft dat in verband staat met strafbare feiten – lichaamsonderzoek bij bewusteloze personen nader wordt genormeerd, en zo ja, op welke manier dat gebeurt. Zoals hierboven is uiteengezet, vormt binnen het opsporingsonderzoek het vereiste van het bevel van de officier van justitie een belangrijke waarborg tegen het te lichtvaardig overgaan tot lichaamsonderzoek bij een bewusteloos slachtoffer. Dat is belangrijk, omdat voor het verrichten van dergelijke handelingen onder normale omstandigheden toestemming van het slachtoffer is vereist. Daarom wordt het advies van de politie om het vereiste van een bevel van de officier van justitie in nader genoemde gevallen te schrappen, niet opgevolgd.
Derde lid
Zoals hiervoor aan de orde kwam, is in artikel 2.6.3, derde en vierde lid, een regeling getroffen voor lichaamsonderzoek bij minderjarigen, jonger dan twaalf jaar en voor minderjarigen tussen de twaalf en achttien jaar. Deze regeling geldt op grond van artikel 2.6.4a, derde lid, ook voor minderjarige bewusteloze slachtoffers. Als het gaat om een bewusteloos minderjarig slachtoffer, jonger dan twaalf jaar, geldt de regeling van artikel 2.6.3, derde lid, in plaats van het bepaalde in artikel 2.6.4a, tweede lid. De ouder (vgl. artikel 1.1.10, tweede lid) geeft dus ook in dit geval toestemming voor het verrichten van lichaamsonderzoek. En in de in dat lid bepaalde gevallen kan daarvoor een bevel van de officier van justitie, voorafgegaan door een machtiging van de rechter-commissaris, in de plaats treden. Als het gaat om een bewusteloos minderjarig slachtoffer tussen de twaalf en achttien jaar, geldt wel het bepaalde in artikel 2.6.4a, tweede lid, maar is artikel 2.6.3, vierde lid, van overeenkomstige toepassing. Dat betekent dat de officier van justitie die toepassing wil geven aan artikel 2.6.4a, tweede lid, de ouder van een twaalf- tot achttienjarig slachtoffer zoveel mogelijk in de gelegenheid stelt zijn mening kenbaar te maken over de wenselijkheid van het onderzoek. Dat doet de officier van justitie eveneens als hij voor het geven van een bevel een machtiging nodig heeft van de rechter-commissaris, zodat ook de rechter-commissaris een op zoveel mogelijk informatie gebaseerde beslissing kan nemen.
Overigens kan zich de situatie voordoen dat de identiteit (en dus ook de leeftijd) van een (vermoedelijk) minderjarig bewusteloos slachtoffer onbekend is. Dan zal een inschatting moeten worden gemaakt van zijn leeftijd en vervolgens de toepasselijke route moeten worden gevolgd. Dat zal bij (vermoedelijke) twaalfminners betekenen dat de officier van justitie – na verkregen machtiging van de rechter-commissaris – de uitoefening van de bevoegdheid moet bevelen, want logischerwijs zal in zo’n geval ook de ouder onbekend en dus onbereikbaar zijn.
Vierde lid
In dit lid is bepaald dat de betrokkene in kennis wordt gesteld van het onderzoek dat bij hem is verricht terwijl hij bewusteloos was, zodra dat mogelijk is (in feite: zodra hij weer bij bewustzijn is) en het belang van het onderzoek dat toelaat.
Verwijzingen aanwezig
Verwijst naar: art. 2.6.8art. 2.6.14art. 2.6.17art. 2.6.18art. 2.6.20art. 2.6.3
Transponering (oud ↔ nieuw) niet in de bron
Geen transponeringsregel in de tabel van 2023.
Openstaande punten niet in de bron
Geen openstaande reviewpunten voor dit artikel.
Bronnen aanwezig
| Document | Status | Hash |
|---|---|---|
| Eerste aanvullingswet, voorstel van wet (Kamerstukken II 2025/26, 36913, nr. 2) · publicatie docv:kst-36913-2:3e5c0219181d | VoorstelNog niet in werking | 3e5c0219181d3295… |
| Geconsolideerde tekst (KWEST, repository) docv:kwest-wet:f48b037c7e4f | Geconsolideerde presentatieFase onbekendNog niet in werkingProjectie met voorstel | f48b037c7e4f05b8… |
Volledige JSONhet canonieke factsheetrecord
{
"schema_version": "1.0.0",
"id": "factsheet:artikel:2.6.4a",
"type": "factsheet_artikel",
"run_id": "run-2026-11-09T10-04-47-158Z",
"bepaling": {
"schema_version": "1.0.0",
"id": "prov:wvsv:art-2.6.4a",
"type": "bepaling",
"wetboek": "wvsv_nieuw",
"artikelnummer": "2.6.4a",
"structuurpad": [
"Boek 2",
"Hoofdstuk 6",
"Titel 6.1",
"Afdeling 6.1.3a"
],
"versie_ids": [
"provv:wvsv:art-2.6.4a:kst-36913-2",
"provv:wvsv:art-2.6.4a:kwest-wet"
],
"vastgestelde_versie_id": null,
"voorgestelde_versie_ids": [
"provv:wvsv:art-2.6.4a:kst-36913-2"
],
"geconsolideerde_versie_id": "provv:wvsv:art-2.6.4a:kwest-wet",
"review_ids": []
},
"labels": [
"Voorstel (eerste aanvullingswet, in behandeling)",
"Toelichting beschikbaar"
],
"vastgestelde_tekst": {
"status": "not_applicable",
"toelichting": "Artikel bestaat alleen in het wetsvoorstel; geen vastgestelde tekst."
},
"voorgestelde_tekst": {
"status": "present",
"items": [
{
"id": "provv:wvsv:art-2.6.4a:kst-36913-2",
"documentversie_id": "docv:kst-36913-2:3e5c0219181d",
"bron": {
"documentversie_id": "docv:kst-36913-2:3e5c0219181d",
"document": {
"id": "doc:kst-36913-2",
"titel": "Eerste aanvullingswet, voorstel van wet (Kamerstukken II 2025/26, 36913, nr. 2)",
"urls": {
"html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.html",
"xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.xml",
"pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.pdf"
},
"officiele_identificaties": [
{
"soort": "kamerstuk",
"waarde": "kst-36913-2"
},
{
"soort": "dossiernummer",
"waarde": "36913"
}
]
},
"juridische_context": {
"brontype": "bill",
"wetgevingsfase": "introduced",
"publicatiestatus": "published",
"inwerkingtreding_status": "not_in_force",
"consolidatiekarakter": "not_applicable",
"status_bewijs_ids": [
"evidence:109d2164151a5415"
],
"status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
"geldig_vanaf": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
},
"geldig_tot": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
}
},
"sha256": "3e5c0219181d32958ac2662140e4b46221de34eb1896d5d8d89d9769353489ff",
"opmerkingen": [
"Nota van wijziging (2026-09-30) en latere stukken niet verwerkt; dossier in behandeling bij de Tweede Kamer op de peildatum."
]
},
"tekstonderdeel_id": "sec:kst-36913-2:art-2.6.4a",
"tekst": "1. Indien is voldaan aan de wettelijke voorwaarden voor het uitoefenen van een bevoegdheid tot het doen van een onderzoek als bedoeld in dit hoofdstuk en het belang van het onderzoek dit dringend vereist, kan dat onderzoek worden verricht bij de betrokkene die bewusteloos is.\n2. Indien een onderzoek als bedoeld in dit hoofdstuk alleen met toestemming van de betrokkene kan worden verricht, kan dit niet bij de betrokkene worden verricht die bewusteloos is, tenzij het belang van het onderzoek dit dringend vereist, de betrokkene slachtoffer is van een strafbaar feit en er geen concrete aanwijzingen zijn dat het slachtoffer geen vervolging wenst. De officier van justitie kan in dat geval bevelen dat een onderzoek als bedoeld in dit hoofdstuk wordt verricht. Een bevel tot het verrichten van een onderzoek als bedoeld in de artikelen 2.6.8, 2.6.14, 2.6.17, 2.6.18 en 2.6.20 kan in dat geval alleen worden gegeven na een daartoe door de rechter-commissaris verleende machtiging.\n3. Indien het slachtoffer de leeftijd van twaalf jaar nog niet heeft bereikt, is het tweede lid niet van toepassing, maar geldt artikel 2.6.3, derde lid. Indien het slachtoffer de leeftijd van twaalf jaar maar nog niet die van achttien jaar heeft bereikt, is artikel 2.6.3, vierde lid, van overeenkomstige toepassing.\n4. De betrokkene wordt van het onderzoek in kennis gesteld, zodra dat mogelijk is en het belang van het onderzoek dat toelaat.",
"leden": [
{
"id": "sec:kst-36913-2:art-2.6.4a/lid-1",
"soort": "lid",
"nummer": "1",
"tekst": "1. Indien is voldaan aan de wettelijke voorwaarden voor het uitoefenen van een bevoegdheid tot het doen van een onderzoek als bedoeld in dit hoofdstuk en het belang van het onderzoek dit dringend vereist, kan dat onderzoek worden verricht bij de betrokkene die bewusteloos is.",
"offset_in_ouder": {
"start": 0,
"eind": 276
},
"verwijzingen": [],
"kinderen": []
},
{
"id": "sec:kst-36913-2:art-2.6.4a/lid-2",
"soort": "lid",
"nummer": "2",
"tekst": "2. Indien een onderzoek als bedoeld in dit hoofdstuk alleen met toestemming van de betrokkene kan worden verricht, kan dit niet bij de betrokkene worden verricht die bewusteloos is, tenzij het belang van het onderzoek dit dringend vereist, de betrokkene slachtoffer is van een strafbaar feit en er geen concrete aanwijzingen zijn dat het slachtoffer geen vervolging wenst. De officier van justitie kan in dat geval bevelen dat een onderzoek als bedoeld in dit hoofdstuk wordt verricht. Een bevel tot het verrichten van een onderzoek als bedoeld in de artikelen 2.6.8, 2.6.14, 2.6.17, 2.6.18 en 2.6.20 kan in dat geval alleen worden gegeven na een daartoe door de rechter-commissaris verleende machtiging.",
"offset_in_ouder": {
"start": 277,
"eind": 981
},
"verwijzingen": [
"2.6.8",
"2.6.14",
"2.6.17",
"2.6.18",
"2.6.20"
],
"kinderen": []
},
{
"id": "sec:kst-36913-2:art-2.6.4a/lid-3",
"soort": "lid",
"nummer": "3",
"tekst": "3. Indien het slachtoffer de leeftijd van twaalf jaar nog niet heeft bereikt, is het tweede lid niet van toepassing, maar geldt artikel 2.6.3, derde lid. Indien het slachtoffer de leeftijd van twaalf jaar maar nog niet die van achttien jaar heeft bereikt, is artikel 2.6.3, vierde lid, van overeenkomstige toepassing.",
"offset_in_ouder": {
"start": 982,
"eind": 1299
},
"verwijzingen": [
"2.6.3"
],
"kinderen": []
},
{
"id": "sec:kst-36913-2:art-2.6.4a/lid-4",
"soort": "lid",
"nummer": "4",
"tekst": "4. De betrokkene wordt van het onderzoek in kennis gesteld, zodra dat mogelijk is en het belang van het onderzoek dat toelaat.",
"offset_in_ouder": {
"start": 1300,
"eind": 1426
},
"verwijzingen": [],
"kinderen": []
}
],
"juridische_context": {
"brontype": "bill",
"wetgevingsfase": "introduced",
"publicatiestatus": "published",
"inwerkingtreding_status": "not_in_force",
"consolidatiekarakter": "not_applicable",
"status_bewijs_ids": [
"evidence:109d2164151a5415"
],
"status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
"geldig_vanaf": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
},
"geldig_tot": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
}
},
"herkomst_analyse": {
"vergelijking": {},
"gelijkenis": {},
"conclusie": "primaire_bron",
"wijzigingsinstructie_ids": []
},
"bewijs_ids": [
"evidence:370c28027868d7f8",
"evidence:1bade8a63ae120c6",
"evidence:c10db13b849b3790",
"evidence:4755de1c12aee600",
"evidence:509b46e8ef0114a9"
],
"review_ids": [],
"bronlocator": {
"xml_pad": "/officiele-publicatie[1]/kamerstuk[1]/stuk[1]/voorstel-wet[1]/wettekst[1]/wijzig-artikel[2]/wijzig-lid[24]/wijziging[1]/wijzig-divisie[1]/artikel[1]"
}
}
]
},
"geconsolideerde_presentatie": {
"status": "present",
"id": "provv:wvsv:art-2.6.4a:kwest-wet",
"documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f",
"bron": {
"documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f",
"document": {
"id": "doc:kwest-wet",
"titel": "Geconsolideerde tekst (KWEST, repository)",
"urls": {
"repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/wet.xml",
"bron_docx": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/data-importer/data/260324_Geconsolideerde_versie_vaststellingswetgeving__Staatsblad.docx",
"kwest": "https://kwest.overheid.nl/"
},
"officiele_identificaties": []
},
"juridische_context": {
"brontype": "consolidated_presentation",
"wetgevingsfase": "unknown",
"publicatiestatus": "published",
"inwerkingtreding_status": "not_in_force",
"consolidatiekarakter": "projection",
"status_bewijs_ids": [
"evidence:230362c00be675b3"
],
"status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
"geldig_vanaf": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
},
"geldig_tot": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
}
},
"sha256": "f48b037c7e4f05b88c4d3fba25429ed34fb3da1a1b421884256dc58b0758df87",
"opmerkingen": [
"Ontwikkeldata uit de openbare repository; geen geverifieerde productie-export. Herkomst en status worden per artikel vastgesteld in de reconciliatiestap.",
"Herkomstanalyse 2026-11-03: gelijk_aan_kst_36913_2=76, gelijk_aan_stb_2026_56=735, afgeleid_met_wijzigingsinstructies=180, niet_herleid=12, gelijk_aan_stb_2026_57=293, niet_in_consolidatie=1."
]
},
"tekstonderdeel_id": "sec:kwest-wet:art-2.6.4a",
"tekst": "1. Indien is voldaan aan de wettelijke voorwaarden voor het uitoefenen van een bevoegdheid tot het doen van een onderzoek als bedoeld in dit hoofdstuk en het belang van het onderzoek dit dringend vereist, kan dat onderzoek worden verricht bij de betrokkene die bewusteloos is.\n2. Indien een onderzoek als bedoeld in dit hoofdstuk alleen met toestemming van de betrokkene kan worden verricht, kan dit niet bij de betrokkene worden verricht die bewusteloos is, tenzij het belang van het onderzoek dit dringend vereist, de betrokkene slachtoffer is van een strafbaar feit en er geen concrete aanwijzingen zijn dat het slachtoffer geen vervolging wenst. De officier van justitie kan in dat geval bevelen dat een onderzoek als bedoeld in dit hoofdstuk wordt verricht. Een bevel tot het verrichten van een onderzoek als bedoeld in de artikelen 2.6.8, 2.6.14, 2.6.17, 2.6.18 en 2.6.20 kan in dat geval alleen worden gegeven na een daartoe door de rechter-commissaris verleende machtiging.\n3. Indien het slachtoffer de leeftijd van twaalf jaar nog niet heeft bereikt, is het tweede lid niet van toepassing, maar geldt artikel 2.6.3, derde lid. Indien het slachtoffer de leeftijd van twaalf jaar maar nog niet die van achttien jaar heeft bereikt, is artikel 2.6.3, vierde lid, van overeenkomstige toepassing.\n4. De betrokkene wordt van het onderzoek in kennis gesteld, zodra dat mogelijk is en het belang van het onderzoek dat toelaat.",
"leden": [
{
"id": "sec:kwest-wet:art-2.6.4a/lid-1",
"soort": "lid",
"nummer": "1",
"tekst": "1. Indien is voldaan aan de wettelijke voorwaarden voor het uitoefenen van een bevoegdheid tot het doen van een onderzoek als bedoeld in dit hoofdstuk en het belang van het onderzoek dit dringend vereist, kan dat onderzoek worden verricht bij de betrokkene die bewusteloos is.",
"offset_in_ouder": {
"start": 0,
"eind": 276
},
"verwijzingen": [],
"kinderen": []
},
{
"id": "sec:kwest-wet:art-2.6.4a/lid-2",
"soort": "lid",
"nummer": "2",
"tekst": "2. Indien een onderzoek als bedoeld in dit hoofdstuk alleen met toestemming van de betrokkene kan worden verricht, kan dit niet bij de betrokkene worden verricht die bewusteloos is, tenzij het belang van het onderzoek dit dringend vereist, de betrokkene slachtoffer is van een strafbaar feit en er geen concrete aanwijzingen zijn dat het slachtoffer geen vervolging wenst. De officier van justitie kan in dat geval bevelen dat een onderzoek als bedoeld in dit hoofdstuk wordt verricht. Een bevel tot het verrichten van een onderzoek als bedoeld in de artikelen 2.6.8, 2.6.14, 2.6.17, 2.6.18 en 2.6.20 kan in dat geval alleen worden gegeven na een daartoe door de rechter-commissaris verleende machtiging.",
"offset_in_ouder": {
"start": 277,
"eind": 981
},
"verwijzingen": [
"2.6.8",
"2.6.14",
"2.6.17",
"2.6.18",
"2.6.20"
],
"kinderen": []
},
{
"id": "sec:kwest-wet:art-2.6.4a/lid-3",
"soort": "lid",
"nummer": "3",
"tekst": "3. Indien het slachtoffer de leeftijd van twaalf jaar nog niet heeft bereikt, is het tweede lid niet van toepassing, maar geldt artikel 2.6.3, derde lid. Indien het slachtoffer de leeftijd van twaalf jaar maar nog niet die van achttien jaar heeft bereikt, is artikel 2.6.3, vierde lid, van overeenkomstige toepassing.",
"offset_in_ouder": {
"start": 982,
"eind": 1299
},
"verwijzingen": [
"2.6.3"
],
"kinderen": []
},
{
"id": "sec:kwest-wet:art-2.6.4a/lid-4",
"soort": "lid",
"nummer": "4",
"tekst": "4. De betrokkene wordt van het onderzoek in kennis gesteld, zodra dat mogelijk is en het belang van het onderzoek dat toelaat.",
"offset_in_ouder": {
"start": 1300,
"eind": 1426
},
"verwijzingen": [],
"kinderen": []
}
],
"juridische_context": {
"brontype": "consolidated_presentation",
"wetgevingsfase": "introduced",
"publicatiestatus": "published",
"inwerkingtreding_status": "not_in_force",
"consolidatiekarakter": "projection",
"status_bewijs_ids": [],
"status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
"geldig_vanaf": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
},
"geldig_tot": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
}
},
"herkomst_analyse": {
"vergelijking": {
"stb-2026-56": "afwezig",
"stb-2026-57": "afwezig",
"kst-36913-2": "exact"
},
"gelijkenis": {
"kst-36913-2": 1
},
"conclusie": "gelijk_aan_kst_36913_2",
"wijzigingsinstructie_ids": []
},
"bewijs_ids": [
"evidence:11181c85e4785abb",
"evidence:4ef049bc6e537bcd",
"evidence:57dd3f1143ffe9ba",
"evidence:2d3ae72558eaa036",
"evidence:4e71abb159cbebae",
"evidence:7cd6f0575540b0b6"
],
"review_ids": [],
"bronlocator": {
"xml_pad": "/wetgeving[1]/wettekst[1]/boek[2]/hoofdstuk[6]/titeldeel[1]/afdeling[4]/artikel[1]",
"kwest_about_id": "artikel=2.6.4a",
"kwest_part_id": "artikel=2.6.4a"
}
},
"wijzigingsinstructies_vastgesteld": {
"status": "not_stated",
"items": []
},
"wijzigingsinstructies_voorgesteld": {
"status": "not_stated",
"items": []
},
"leden": {
"status": "present",
"items": [
{
"id": "sec:kwest-wet:art-2.6.4a/lid-1",
"soort": "lid",
"nummer": "1",
"tekst": "1. Indien is voldaan aan de wettelijke voorwaarden voor het uitoefenen van een bevoegdheid tot het doen van een onderzoek als bedoeld in dit hoofdstuk en het belang van het onderzoek dit dringend vereist, kan dat onderzoek worden verricht bij de betrokkene die bewusteloos is.",
"offset_in_ouder": {
"start": 0,
"eind": 276
},
"verwijzingen": [],
"kinderen": []
},
{
"id": "sec:kwest-wet:art-2.6.4a/lid-2",
"soort": "lid",
"nummer": "2",
"tekst": "2. Indien een onderzoek als bedoeld in dit hoofdstuk alleen met toestemming van de betrokkene kan worden verricht, kan dit niet bij de betrokkene worden verricht die bewusteloos is, tenzij het belang van het onderzoek dit dringend vereist, de betrokkene slachtoffer is van een strafbaar feit en er geen concrete aanwijzingen zijn dat het slachtoffer geen vervolging wenst. De officier van justitie kan in dat geval bevelen dat een onderzoek als bedoeld in dit hoofdstuk wordt verricht. Een bevel tot het verrichten van een onderzoek als bedoeld in de artikelen 2.6.8, 2.6.14, 2.6.17, 2.6.18 en 2.6.20 kan in dat geval alleen worden gegeven na een daartoe door de rechter-commissaris verleende machtiging.",
"offset_in_ouder": {
"start": 277,
"eind": 981
},
"verwijzingen": [
"2.6.8",
"2.6.14",
"2.6.17",
"2.6.18",
"2.6.20"
],
"kinderen": []
},
{
"id": "sec:kwest-wet:art-2.6.4a/lid-3",
"soort": "lid",
"nummer": "3",
"tekst": "3. Indien het slachtoffer de leeftijd van twaalf jaar nog niet heeft bereikt, is het tweede lid niet van toepassing, maar geldt artikel 2.6.3, derde lid. Indien het slachtoffer de leeftijd van twaalf jaar maar nog niet die van achttien jaar heeft bereikt, is artikel 2.6.3, vierde lid, van overeenkomstige toepassing.",
"offset_in_ouder": {
"start": 982,
"eind": 1299
},
"verwijzingen": [
"2.6.3"
],
"kinderen": []
},
{
"id": "sec:kwest-wet:art-2.6.4a/lid-4",
"soort": "lid",
"nummer": "4",
"tekst": "4. De betrokkene wordt van het onderzoek in kennis gesteld, zodra dat mogelijk is en het belang van het onderzoek dat toelaat.",
"offset_in_ouder": {
"start": 1300,
"eind": 1426
},
"verwijzingen": [],
"kinderen": []
}
]
},
"normatieve_regels": {
"status": "unresolved",
"toelichting": "Regelextractie voor dit artikel nog niet uitgevoerd of nog niet beoordeeld.",
"items": []
},
"definities": {
"status": "not_stated",
"items": []
},
"toelichting": {
"status": "present",
"items": [
{
"id": "mvt:36913:127",
"soort": "wijziging",
"titelpad": [
"ARTIKELSGEWIJS DEEL",
"ARTIKEL II [wijzigingen in Boek 2 van het Wetboek van Strafvordering]",
"Onderdeel X"
],
"tekst": "In verband met de aanpassing van de regeling van bevoegdheden met betrekking tot het lichaam wordt een nieuwe Afdeling 6.1.3a ingevoegd met artikel 2.6.4a (zie ook paragraaf 5.3 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting).",
"bron": {
"documentversie_id": "docv:kwest-toelichting-36913:5fac1ce94224",
"document": {
"id": "doc:kwest-toelichting-36913",
"titel": "Toelichting 36913 (KWEST-structuur)",
"urls": {
"repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/toelichting-36913.xml"
},
"officiele_identificaties": [
{
"soort": "dossiernummer",
"waarde": "36913"
}
]
},
"juridische_context": {
"brontype": "explanatory_memorandum",
"wetgevingsfase": "introduced",
"publicatiestatus": "published",
"inwerkingtreding_status": "not_applicable",
"consolidatiekarakter": "editorial_compilation",
"status_bewijs_ids": [
"evidence:109d2164151a5415"
],
"status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
"geldig_vanaf": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
},
"geldig_tot": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
}
},
"sha256": "5fac1ce94224b086af4767ed8556e7a4923bee65fbedb120c939a4c9c7d0c3ed",
"opmerkingen": [
"Door de KWEST data-importer uit de officiële Kamerstuk-XML afgeleide structuur; passages worden tegen de officiële XML gecontroleerd op tekstverlies."
]
},
"verificatie": {
"officieel_documentversie_id": "docv:kst-36913-3:7056b1426ece",
"status": "verified",
"methode": "langste passage (≥40 tekens) genormaliseerd teruggezocht in officiële Kamerstuk-XML"
},
"label": "Toelichting"
},
{
"id": "mvt:36913:128",
"soort": "artikelsgewijs",
"titelpad": [
"ARTIKELSGEWIJS DEEL",
"ARTIKEL II [wijzigingen in Boek 2 van het Wetboek van Strafvordering]",
"Onderdeel X",
"Artikel 2.6.4a [lichaamsonderzoek bij bewusteloze personen]"
],
"tekst": "Eerste lid\nZoals in het algemeen deel van deze memorie van toelichting al werd benoemd, is het uitgangspunt dat de betrokkene op de hoogte is van de bevoegdheden die jegens hem worden uitgeoefend (zie ook de memorie van toelichting bij de eerste vaststellingswet, Kamerstukken II 2022/23, 36 327, nr. 3, p. 662). Dat betekent dat lichaamsbevoegdheden in beginsel worden uitgeoefend bij een persoon die bij bewustzijn is. De betrokkene op wiens lichamelijke integriteit en persoonlijke levenssfeer inbreuk wordt gemaakt, heeft er recht op dat te weten en daarop – voor zover dat op dat moment mogelijk is – zijn procespositie af te stemmen.\nVan het uitgangspunt dat lichaamsonderzoek wordt verricht bij een betrokkene die bij bewustzijn is, kan worden afgeweken onder de voorwaarden die in het eerste lid zijn neergelegd. Het spreekt vanzelf dat allereerst moet zijn voldaan aan alle voorwaarden voor de uitoefening van de bevoegdheid. En logischerwijs kan de bevoegdheid alleen worden uitgeoefend indien dat feitelijk mogelijk is bij een bewusteloos persoon. Zoals in het algemeen deel werd aangegeven, zal het uitvoeren van een voorlopige ademanalyse of het laten opschrijven door de verdachte van een tekst onmogelijk zijn.\nVerder is in deze bepaling neergelegd dat het onderzoek alleen ten aanzien van een bewusteloos persoon kan worden verricht indien het belang van het onderzoek dit dringend vereist. Dit vereiste van dringende noodzaak brengt tot uitdrukking dat er met de uitoefening van de bevoegdheid in geval van bewusteloosheid een groot/gewichtig onderzoeksbelang moet zijn gemoeid (Kamerstukken II 2022/23, 36 327, nr. 3, p. 359). Het gaat hier immers om een inbreuk op de lichamelijke integriteit en de autonomie van de betrokkene; hij is niet op de hoogte van het verrichten van het onderzoek en kan daar ook geen standpunt over innemen. Onderdeel van deze indringende toets vormt het onderzoek naar de vraag of met het onderzoek niet kan worden gewacht tot de betrokkene weer bij bewustzijn is. De dringende noodzaak zal uiteraard afhankelijk zijn van de omstandigheden van het geval, en soms ook van de aard van het te verrichten onderzoek. Voorstelbaar is bijvoorbeeld dat het onderzoek aan het lichaam om bijvoorbeeld schotresten veilig te stellen, eerder dringend noodzakelijk kan worden geacht dan het afnemen van vingerafdrukken. Schotresten zullen immers verdwijnen, maar dat geldt niet voor vingerafdrukken.\nArtikel 2.6.2, dat voorschrijft dat een groot deel van de lichaamsbevoegdheden alleen kan worden uitgeoefend tegen een verdachte die is opgehouden voor onderzoek of in verzekering of voorlopige hechtenis is gesteld, heeft geen betrekking op het bepaalde in artikel 2.6.4a. Dat betekent dat het bepaalde in artikel 2.6.4a, eerste lid, ook geldt als het gaat om een bewusteloze verdachte die niet vast zit. Dit is in het bijzonder relevant als de aanhouding en daarop volgende vrijheidsbeneming van de verdachte is uitgesteld vanwege diens ziekenhuisopname. Wel moet zijn voldaan aan de voorwaarden om de verdachte aan te mogen houden. Daarin ligt immers het verdenkingscriterium besloten. Een voorbeeld kan dit verduidelijken: onderzoek aan het lichaam (artikel 2.6.7) kan worden verricht ten aanzien van de verdachte die is aangehouden. Om een verdachte te kunnen aanhouden, moet sprake zijn van ontdekking op heterdaad van een strafbaar feit of verdenking van een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving gevangenisstraf van vier jaar of meer is gesteld (vgl. de artikelen 2.5.4 en 2.5.5). Als daarvan geen sprake is, en de verdachte dus niet had kunnen worden aangehouden, mag deze bevoegdheid ook niet ten aanzien van hem worden uitgeoefend als hij bewusteloos is.\nBij de bevoegdheden tot onderzoek aan de kleding en aan het lichaam (artikelen 2.6.6 en 2.6.7) is bepaald dat deze ook zonder toestemming, dus onder dwang, kunnen worden uitgeoefend tegen derden (niet-verdachten). Voorafgaand aan de uitoefening van deze bevoegdheden moet de betrokkene worden gehoord. Dit horen heeft tot doel te achterhalen of het belang van het onderzoek dringend vereist dat de derde tegen zijn wil aan een kledingonderzoek wordt onderworpen in plaats van op vrijwillige basis, zoals het uitgangspunt bij een derde is. Dit horen zal noodzakelijkerwijs achterwege blijven als de derde bewusteloos is. Horen is dan immers feitelijk onmogelijk. Dit betekent wel dat een waarborg voor de derde vervalt: hij kan – omdat hij bewusteloos is – niet een bijdrage leveren aan de beoordeling van de dringende noodzaak tot het verrichten van het desbetreffende onderzoek. Daarvan zal de officier van justitie zich voorafgaand aan het geven van een eventueel bevel bewust moeten zijn. Als wordt gewacht tot de derde bij kennis is, kan hij immers wel worden gehoord.\nOpmerking verdient ten slotte dat het lichaamsonderzoek bij bewusteloze personen (die zich vaak in het ziekenhuis zullen bevinden) in beginsel zal worden verricht door een forensisch arts. De KNMG en de FMG wijzen er in hun consultatieadviezen terecht op dat het minder wenselijk is dat de behandelend arts dat onderzoek verricht, vanwege diens vertrouwensrelatie met de patiënt. Daar komt bij dat forensisch medisch artsen beter geëquipeerd zullen zijn om lichaamsonderzoek ten behoeve van de opsporing te doen. Het ligt dus niet in de rede dat de behandelend arts het onderzoek verricht.\nTweede lid\nIn dit lid is als regel neergelegd dat onderzoek waarvoor toestemming van de betrokkene is vereist (omdat niet aan alle voorwaarden voor uitoefening van de bevoegdheid is voldaan), niet kan worden verricht als de betrokkene bewusteloos is en dus niet in staat is om toestemming te geven. Deze regel brengt allereerst tot uitdrukking – evenals het eerste lid – dat bevoegdheden met betrekking tot het lichaam worden verricht met medeweten van de betrokkene. Als het gaat om onderzoeken waarbij voor het verrichten ervan toestemming is vereist, geldt het argument dat de autonomie van de betrokkene moet worden gerespecteerd in nog sterkere mate. Onder normale omstandigheden zou de betrokkene immers zelf hebben kunnen bepalen of hij die toestemming zou willen geven. Gelet op de inbreuk op de lichamelijke integriteit en de persoonlijke levenssfeer die wordt gemaakt met de uitoefening van bevoegdheden met betrekking tot het lichaam, en in het licht van het feit dat deze bevoegdheden zonder toestemming niet hadden mogen worden uitgeoefend, wordt de uitoefening ervan bij bewusteloosheid niet mogelijk gemaakt.\nOp die regel wordt één uitzondering geformuleerd, namelijk voor het geval waarin de betrokkene wordt vermoed slachtoffer te zijn van het strafbare feit. Van het slachtoffer mag in beginsel worden verondersteld dat hij een belang heeft bij het verrichten van onderzoek, omdat het slachtoffer (in de regel) belang heeft bij de vervolging en bestraffing van de verdachte. Op basis van dit veronderstelde belang is het mogelijk om in de situatie waarin geen toestemming kán worden gegeven, de desbetreffende onderzoekshandeling toch te verrichten. Het gebruik van het concept «verondersteld belang» is niet nieuw. Het ligt ten grondslag aan andere onderzoeksbevoegdheden die in Boek 2, Hoofdstuk 6, zijn neergelegd. Zo kan op grond van artikel 2.6.18, vijfde lid, lichaamsmateriaal ten behoeve van een DNA-verwantschapsonderzoek worden afgenomen bij een minderjarig slachtoffer van nader bepaalde misdrijven (vgl. het huidige 151da, tweede lid). De officier van justitie kan dit bevelen na een daartoe verleende machtiging van de rechter-commissaris. Aan deze mogelijkheid ligt de gedachte ten grondslag dat het minderjarige slachtoffer belang heeft bij verwantschapsonderzoek, ook als het slachtoffer daartoe geen toestemming verleent of kan verlenen (Kamerstukken II 2010/11, 32 168, nr. 10, p. 2). Ook kan DNA-onderzoek worden verricht aan de hand van lichaamsmateriaal van vermiste derden (artikel 2.6.17, zevende lid). Hier met als doel het strafbare feit waarvan zij slachtoffer zijn op te sporen, een einde te maken aan de vermissing of ervoor te zorgen dat hun identiteit alsnog wordt vastgesteld (Kamerstukken II 2009/10, 32 168, nr. 3, p. 20–21), iets wat in het belang kan worden verondersteld te zijn van (de nabestaanden van) het vermiste slachtoffer.\nHet belang bij het onderzoek mag op grond van artikel 2.6.4a, tweede lid, bij een bewusteloos slachtoffer dus worden verondersteld, maar absolute zekerheid dat het slachtoffer bij bewustzijn zou hebben ingestemd met het onderzoek, bestaat uiteraard niet. Die zekerheid kan ook niet worden gegeven. Er gelden daarom extra waarborgen tegen het te lichtvaardig overgaan tot lichaamsonderzoek bij een bewusteloos slachtoffer. Allereerst mag het onderzoek alleen worden verricht als het onderzoeksbelang dringend vereist dat de bevoegdheid op dat moment wordt uitgeoefend. Een belangrijk onderdeel van die toets vormt de beantwoording van de vraag of niet kan worden afgewacht tot het slachtoffer in staat is om (al dan niet) toestemming te geven. In de tweede plaats is vereist dat de officier van justitie het bevel geeft tot het verrichten van het onderzoek. Voor de meest ingrijpende lichaamsbevoegdheden geldt als aanvullend vereiste dat de officier van justitie voor het geven van een bevel daartoe een voorafgaande machtiging van de rechter-commissaris nodig heeft. Concreet gaat het om de bevoegdheid om onderzoek in het lichaam te verrichten (artikel 2.6.8) en de verschillende bevoegdheden waarbij lichaamsmateriaal moet worden afgenomen voor een onderzoek (artikel 2.6.14), voor DNA-onderzoek (artikelen 2.6.17 en 2.6.18) en voor een onderzoek naar een ernstige besmettelijke ziekte (artikel 2.6.20). Het is met betrekking tot deze bevoegdheden – die een meer ingrijpende inbreuk maken op de lichamelijke integriteit – nodig dat in de situatie waarin het slachtoffer geen toestemming kan geven, een onafhankelijke autoriteit beslist of het dringend noodzakelijk is dat het onderzoek op dat moment wordt verricht. Ten derde is in de regeling opgenomen dat er geen bevel mag worden gegeven of machtiging daartoe mag worden verleend als er concrete aanwijzingen zijn dat het slachtoffer geen vervolging wenst. Die concrete aanwijzingen kunnen bijvoorbeeld blijken uit eerdere verklaringen van het slachtoffer, toen het nog wel bij bewustzijn was, of uit een verklaring van een naaste van het slachtoffer. De officier van justitie of de rechter-commissaris zal zoveel mogelijk – en voor zover de tijd dat toelaat – bij naasten van het slachtoffer moeten nagaan of er concrete aanwijzingen bestaan dat het slachtoffer geen vervolging wenst. Het moet uiteraard wel gaan om een wens van het slachtoffer zelf. Als de officier van justitie of de rechter-commissaris een gegrond vermoeden heeft dat een naaste een dergelijke verklaring aflegt om zichzelf of een ander te beschermen tegen vervolging, hoeft hij deze verklaring niet in zijn oordeelsvorming te betrekken. Overigens ligt het in de rede dat als naasten van het bewusteloze slachtoffer niet tijdig konden worden bereikt, zij zo snel mogelijk na het verrichten van het onderzoek daarvan wel op de hoogte worden gesteld.\nMet het voorgaande wordt niet afgestapt van de al onder het huidige Wetboek van Strafvordering geldende regel dat (zeer) ingrijpende onderzoeksbevoegdheden niet onder dwang tegen het slachtoffer kunnen worden uitgeoefend. Over het eventueel dwingen tot het verrichten van onderzoek in het lichaam is eerder overwogen dat dit een te vergaande inbreuk op de positie van het slachtoffer zou opleveren (Kamerstukken II 1999/2000, 26 983, nr. 3, p. 28 en Kamerstukken II 2007/08, 31 241, nr. 3, p. 6). Dat standpunt wordt nog altijd onderschreven. Het gaat in dit voorschrift echter om de specifieke situatie waarin geen duidelijkheid kan worden verkregen over de vraag of het slachtoffer instemt met het verrichten van een bepaalde onderzoekshandeling. Het veronderstelde belang van het slachtoffer bij die handeling – diens belang bij vervolging en berechting van het feit – treedt dan in de plaats van de onder normale omstandigheden vereiste toestemming. Om die reden is het dus ook niet nodig dat het slachtoffer, als het weer bij bewustzijn raakt, alsnog toestemming geeft voor het gebruik van het door onderzoek verkregen materiaal. Tegen zo’n vereiste van «toestemming achteraf» zijn ook praktische bezwaren aan te voeren. Als de regeling bijvoorbeeld zo zou worden vormgegeven dat het verkregen materiaal pas bij toestemming zou mogen worden gebruikt voor verder onderzoek, zou het opsporingsonderzoek bij langdurige bewusteloosheid kunnen stagneren. En als de regeling zo zou worden ingestoken, dat resultaten van verricht onderzoek uit het procesdossier zouden moeten worden gehaald als het slachtoffer naderhand aangeeft geen toestemming te hebben willen geven, zou dat gevolgen hebben voor het gehele opsporingsonderzoek, waarin de resultaten van het lichaamsonderzoek op verschillende manieren kunnen hebben doorgewerkt.\nVoor verdachten en andere derden dan het slachtoffer, die in staat van bewusteloosheid verkeren, wordt niet mogelijk gemaakt dat zonder vereiste toestemming onderzoekshandelingen kunnen worden verricht. Een (verondersteld) belang bij die handelingen zal bij verdachten en andere derden veelal niet direct aanwezig zijn. Voor verdachten zou men kunnen beredeneren dat bepaald onderzoek hen kan vrijpleiten, maar als de verdachte bewusteloos is, zal niet eenvoudig zijn uit te maken of zich zo’n geval voordoet. De verdachte kan immers niet verklaren over een alternatief scenario. Veelal zal het doel van het onderzoek juist zijn om te zoeken naar bewijs voor een bestaande verdenking. Het voert te ver om dergelijk onderzoek te verrichten bij een verdachte die daarvoor geen toestemming kan geven, terwijl het onderzoek bij een weigering van toestemming niet zou kunnen worden verricht en er geen verondersteld belang bij het onderzoek kan worden aangenomen. Eenzelfde redenering geldt voor derden die niet het slachtoffer zijn van het strafbare feit. Een direct belang bij het onderzoek zal in de regel niet kunnen worden verondersteld. Gewacht zal dan moeten worden tot de betrokkene weer in staat is om toestemming te verlenen.\nDe politie heeft geadviseerd om in het geval waarin de identiteit van een bewusteloze persoon onbekend is, mogelijk te maken dat de opsporingsambtenaar zonder bevel van de officier van justitie, uitsluitend ter identificatie van die persoon, afdrukken van lichaamsdelen kan nemen, maten van die persoon kan opnemen en beeldopnamen van die persoon kan maken. De reden daarvoor is dat de politie dergelijke handelingen nu ook verricht buiten het kader van strafvordering, namelijk als iemand wiens identiteit onbekend is bewusteloos in het ziekenhuis wordt opgenomen. De politie neemt dan soms vingerafdrukken en foto’s om deze te vergelijken met vingerafdrukken en foto’s in verschillende databanken. Deze handelingen baseert de politie op de hulpverleningstaak van artikel 3 van de Politiewet 2012. Nu dergelijke handelingen met voorliggend wetsvoorstel binnen het kader van strafvordering alleen nog mogen worden verricht op bevel van de officier van justitie, vreest de politie dat zij vergelijkbare handelingen buiten dat kader niet meer kan baseren op artikel 3 van de Politiewet 2012. Het past volgens de politie namelijk niet binnen de wetssystematiek dat zij voor het nemen van vingerafdrukken en foto's van een bewusteloos slachtoffer van een strafbaar feit een bevel van de officier van justitie nodig heeft, maar deze handelingen bij bewusteloze en ongeïdentificeerde ziekenhuispatiënten zelfstandig zou kunnen verrichten.\nIn reactie op dit advies wordt het volgende overwogen. Hoewel hulpverlening en de strafvorderlijke handhaving van de rechtsorde beide deel uitmaken van de politietaak, bedoeld in artikel 3 van de Politiewet 2012, gaat het hier uitsluitend om de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde. In dit wetsvoorstel speelt de hulpverleningstaak geen rol. Hier staat de vraag centraal of het wenselijk is dat in het kader van het opsporingsonderzoek – dat onderzoek betreft dat in verband staat met strafbare feiten – lichaamsonderzoek bij bewusteloze personen nader wordt genormeerd, en zo ja, op welke manier dat gebeurt. Zoals hierboven is uiteengezet, vormt binnen het opsporingsonderzoek het vereiste van het bevel van de officier van justitie een belangrijke waarborg tegen het te lichtvaardig overgaan tot lichaamsonderzoek bij een bewusteloos slachtoffer. Dat is belangrijk, omdat voor het verrichten van dergelijke handelingen onder normale omstandigheden toestemming van het slachtoffer is vereist. Daarom wordt het advies van de politie om het vereiste van een bevel van de officier van justitie in nader genoemde gevallen te schrappen, niet opgevolgd.\nDerde lid\nZoals hiervoor aan de orde kwam, is in artikel 2.6.3, derde en vierde lid, een regeling getroffen voor lichaamsonderzoek bij minderjarigen, jonger dan twaalf jaar en voor minderjarigen tussen de twaalf en achttien jaar. Deze regeling geldt op grond van artikel 2.6.4a, derde lid, ook voor minderjarige bewusteloze slachtoffers. Als het gaat om een bewusteloos minderjarig slachtoffer, jonger dan twaalf jaar, geldt de regeling van artikel 2.6.3, derde lid, in plaats van het bepaalde in artikel 2.6.4a, tweede lid. De ouder (vgl. artikel 1.1.10, tweede lid) geeft dus ook in dit geval toestemming voor het verrichten van lichaamsonderzoek. En in de in dat lid bepaalde gevallen kan daarvoor een bevel van de officier van justitie, voorafgegaan door een machtiging van de rechter-commissaris, in de plaats treden. Als het gaat om een bewusteloos minderjarig slachtoffer tussen de twaalf en achttien jaar, geldt wel het bepaalde in artikel 2.6.4a, tweede lid, maar is artikel 2.6.3, vierde lid, van overeenkomstige toepassing. Dat betekent dat de officier van justitie die toepassing wil geven aan artikel 2.6.4a, tweede lid, de ouder van een twaalf- tot achttienjarig slachtoffer zoveel mogelijk in de gelegenheid stelt zijn mening kenbaar te maken over de wenselijkheid van het onderzoek. Dat doet de officier van justitie eveneens als hij voor het geven van een bevel een machtiging nodig heeft van de rechter-commissaris, zodat ook de rechter-commissaris een op zoveel mogelijk informatie gebaseerde beslissing kan nemen.\nOverigens kan zich de situatie voordoen dat de identiteit (en dus ook de leeftijd) van een (vermoedelijk) minderjarig bewusteloos slachtoffer onbekend is. Dan zal een inschatting moeten worden gemaakt van zijn leeftijd en vervolgens de toepasselijke route moeten worden gevolgd. Dat zal bij (vermoedelijke) twaalfminners betekenen dat de officier van justitie – na verkregen machtiging van de rechter-commissaris – de uitoefening van de bevoegdheid moet bevelen, want logischerwijs zal in zo’n geval ook de ouder onbekend en dus onbereikbaar zijn.\nVierde lid\nIn dit lid is bepaald dat de betrokkene in kennis wordt gesteld van het onderzoek dat bij hem is verricht terwijl hij bewusteloos was, zodra dat mogelijk is (in feite: zodra hij weer bij bewustzijn is) en het belang van het onderzoek dat toelaat.",
"bron": {
"documentversie_id": "docv:kwest-toelichting-36913:5fac1ce94224",
"document": {
"id": "doc:kwest-toelichting-36913",
"titel": "Toelichting 36913 (KWEST-structuur)",
"urls": {
"repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/toelichting-36913.xml"
},
"officiele_identificaties": [
{
"soort": "dossiernummer",
"waarde": "36913"
}
]
},
"juridische_context": {
"brontype": "explanatory_memorandum",
"wetgevingsfase": "introduced",
"publicatiestatus": "published",
"inwerkingtreding_status": "not_applicable",
"consolidatiekarakter": "editorial_compilation",
"status_bewijs_ids": [
"evidence:109d2164151a5415"
],
"status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
"geldig_vanaf": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
},
"geldig_tot": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
}
},
"sha256": "5fac1ce94224b086af4767ed8556e7a4923bee65fbedb120c939a4c9c7d0c3ed",
"opmerkingen": [
"Door de KWEST data-importer uit de officiële Kamerstuk-XML afgeleide structuur; passages worden tegen de officiële XML gecontroleerd op tekstverlies."
]
},
"verificatie": {
"officieel_documentversie_id": "docv:kst-36913-3:7056b1426ece",
"status": "verified",
"methode": "langste passage (≥40 tekens) genormaliseerd teruggezocht in officiële Kamerstuk-XML"
},
"label": "Toelichting"
}
]
},
"verwijzingen": {
"status": "present",
"verwijst_naar": [
{
"artikelnummer": "2.6.8",
"bepaling_id": "prov:wvsv:art-2.6.8",
"bewijs_ids": [
"evidence:f36f44e3665e5a98"
]
},
{
"artikelnummer": "2.6.14",
"bepaling_id": "prov:wvsv:art-2.6.14",
"bewijs_ids": [
"evidence:cabddaa84d349715"
]
},
{
"artikelnummer": "2.6.17",
"bepaling_id": "prov:wvsv:art-2.6.17",
"bewijs_ids": [
"evidence:bb98faf12929b043"
]
},
{
"artikelnummer": "2.6.18",
"bepaling_id": "prov:wvsv:art-2.6.18",
"bewijs_ids": [
"evidence:fed046639565436d"
]
},
{
"artikelnummer": "2.6.20",
"bepaling_id": "prov:wvsv:art-2.6.20",
"bewijs_ids": [
"evidence:e647997a84444dab"
]
},
{
"artikelnummer": "2.6.3",
"bepaling_id": "prov:wvsv:art-2.6.3",
"bewijs_ids": [
"evidence:d9edd1bc443b4e06"
]
}
],
"verwezen_door": []
},
"transponering": {
"status": "not_stated",
"items": []
},
"openstaande_punten": {
"status": "not_stated",
"items": []
},
"bronnen": [
{
"documentversie_id": "docv:kst-36913-2:3e5c0219181d",
"document": {
"id": "doc:kst-36913-2",
"titel": "Eerste aanvullingswet, voorstel van wet (Kamerstukken II 2025/26, 36913, nr. 2)",
"urls": {
"html": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.html",
"xml": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.xml",
"pdf": "https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36913-2.pdf"
},
"officiele_identificaties": [
{
"soort": "kamerstuk",
"waarde": "kst-36913-2"
},
{
"soort": "dossiernummer",
"waarde": "36913"
}
]
},
"juridische_context": {
"brontype": "bill",
"wetgevingsfase": "introduced",
"publicatiestatus": "published",
"inwerkingtreding_status": "not_in_force",
"consolidatiekarakter": "not_applicable",
"status_bewijs_ids": [
"evidence:109d2164151a5415"
],
"status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
"geldig_vanaf": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
},
"geldig_tot": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
}
},
"sha256": "3e5c0219181d32958ac2662140e4b46221de34eb1896d5d8d89d9769353489ff",
"opmerkingen": [
"Nota van wijziging (2026-09-30) en latere stukken niet verwerkt; dossier in behandeling bij de Tweede Kamer op de peildatum."
]
},
{
"documentversie_id": "docv:kwest-wet:f48b037c7e4f",
"document": {
"id": "doc:kwest-wet",
"titel": "Geconsolideerde tekst (KWEST, repository)",
"urls": {
"repository": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/basex/data/wet.xml",
"bron_docx": "https://code.overheid.nl/Logius/kwest/src/commit/e9b4a2b2de25d0006bdebb11e445ba111a22b4a6/data-importer/data/260324_Geconsolideerde_versie_vaststellingswetgeving__Staatsblad.docx",
"kwest": "https://kwest.overheid.nl/"
},
"officiele_identificaties": []
},
"juridische_context": {
"brontype": "consolidated_presentation",
"wetgevingsfase": "unknown",
"publicatiestatus": "published",
"inwerkingtreding_status": "not_in_force",
"consolidatiekarakter": "projection",
"status_bewijs_ids": [
"evidence:230362c00be675b3"
],
"status_gecontroleerd_op": "2026-11-03",
"geldig_vanaf": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
},
"geldig_tot": {
"waarde": null,
"status": "not_stated"
}
},
"sha256": "f48b037c7e4f05b88c4d3fba25429ed34fb3da1a1b421884256dc58b0758df87",
"opmerkingen": [
"Ontwikkeldata uit de openbare repository; geen geverifieerde productie-export. Herkomst en status worden per artikel vastgesteld in de reconciliatiestap.",
"Herkomstanalyse 2026-11-03: gelijk_aan_kst_36913_2=76, gelijk_aan_stb_2026_56=735, afgeleid_met_wijzigingsinstructies=180, niet_herleid=12, gelijk_aan_stb_2026_57=293, niet_in_consolidatie=1."
]
}
]
}