Artikel 7.4.3

Toelichting ARTIKELSGEWIJS DEEL › ARTIKEL II [vaststelling Boek 7] › BOEK 7 Tenuitvoerlegging › HOOFDSTUK 4 Terbeschikkingstelling › TITEL 4.2 Verlenging en wijziging van de terbeschikkingstelling › Artikel 7.4.3 [indiening verlengingsvordering] · Toelichting 36636 (KWEST-structuur) · verificatie tegen officiële XML: verified · bron

Eerste lid

Op grond van artikel 38d, tweede lid, van het Wetboek van Strafrecht kan de termijn van de terbeschikkingstelling telkens met een jaar of twee jaar worden verlengd indien de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen die verlenging eist. De officier van justitie dient hiertoe een vordering tot verlenging in bij de rechtbank. Dit artikel bevat een regeling voor de termijnen waarbinnen en de situaties waarin de indiening van de vordering kan plaatsvinden. De regeling is inhoudelijk ongewijzigd overgenomen uit het huidige artikel 6:6:11, eerste tot en met vijfde lid.

Tweede lid

De verlengingsvordering wordt ingediend in de voorlaatste maand van de looptijd van de terbeschikkingstelling. De officier van justitie is niet verplicht tot indiening van een verlengingsvordering. Denkbaar is dat de uitgebrachte adviezen – zie artikel 7.4.4 – van dien aard zijn dat verlenging niet in de rede ligt. Door het niet indienen van een verlengingsvordering kan de terbeschikkingstelling eindigen zonder tussenkomst van de rechtbank.

Derde lid

In geval van een terbeschikkingstelling met voorwaarden (als bedoeld in artikel 38, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht) of een terbeschikkingstelling waarbij de verpleging van overheidswege voorwaardelijk is beëindigd, zal het niet naleven van (een van) die voorwaarden kunnen leiden tot het indienen van een vordering tot het alsnog van overheidswege verplegen (artikel 7.4.7, tweede lid) of een vordering tot hervatting van de verpleging (artikel 7.4.7, derde lid). Met indiening van een dergelijke vordering hangt samen dat de terbeschikkingstelling ook verlenging behoeft. Als de terbeschikkingstelling zal eindigen binnen vier maanden na indiening van een vordering tot het alsnog van overheidswege verplegen dan wel een vordering tot hervatting van de verpleging, kan daarom (ook) een verlengingsvordering worden ingediend, zo bepaalt het derde lid.

Vierde en vijfde lid

Een verlengingsvordering die te laat is ingediend – in de laatste maand van de looptijd van de terbeschikkingstelling of zelfs na afloop van de maatregel – kan onder omstandigheden toch ontvankelijk worden verklaard. Daarmee is beoogd zoveel mogelijk te voorkomen dat een (abusievelijk) te laat ingediende verlengingsvordering het fatale rechtsgevolg heeft dat de terbeschikkingstelling door tijdsverloop eindigt en de terbeschikkinggestelde wordt vrijgelaten. Om een te laat ingediende verlengingsvordering ontvankelijk te kunnen verklaren, is vereist dat de vordering wordt ingediend binnen een redelijke termijn, en dat bijzondere omstandigheden aanwezig zijn waardoor de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen verlenging van de terbeschikkingstelling eist. Het is aan de rechtbank om, afhankelijk van de omstandigheden van het geval, te bepalen wat in een concreet geval een redelijke termijn is (Kamerstukken I 2000/01, 27258, nr. 255b, p. 1). Bij de toets of er bijzondere omstandigheden zijn waardoor de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen verlenging van de terbeschikkingstelling eist, zal de rechtbank een belangenafweging maken tussen het belang van de maatschappij enerzijds en het belang van de terbeschikkinggestelde anderzijds. Het belang van de terbeschikkinggestelde kan zijn om tijdig te weten dat verlenging wordt gevorderd en voor hoe lang (een of twee jaar). Ook moet hij zich kunnen voorbereiden op de verlengingszitting en zich van rechtsbijstand kunnen voorzien (Kamerstukken II 1999/2000, 27 258, nr. 3, p. 6). Daartegenover staat het belang van de maatschappij, die beschermd dient te worden tegen de gevaarlijkheid van de terbeschikkinggestelde. Bij de belangenafweging dient daarom te worden bezien in hoeverre de terbeschikkinggestelde nog een serieus gevaar vormt. Als relevante factoren bij die afweging heeft de wetgever onder meer genoemd de duur van de behandeling – het gevaar voor de maatschappij is in het begin van de behandeling groter te achten dan in de fase van proefverlof of van voorwaardelijke beëindiging –, de ernst van de gepleegde feiten, de variant van de terbeschikkingstelling – gemaximeerd of niet – en de mate van termijnoverschrijding en de oorzaak daarvan (Kamerstukken II 1999/2000, 27 258, nr. 3, p. 6).

Het voorgaande laat onverlet dat de officier van justitie direct na het blijken van het verzuim in actie zal moeten komen. Het vijfde lid bepaalt dan ook dat naast de verlengingsvordering bij de rechtbank ook direct een vordering tot voorlopige voortzetting van de terbeschikkingstelling wordt ingediend bij de rechter-commissaris. De officier van justitie zal in dat geval ook een bevel tot aanhouding geven op grond van artikel 7.2.2. Voor de procedure bij de rechter-commissaris gelden de procedurevoorschriften die ook gelden bij andere (voorlopige) beslissingen van de rechter-commissaris (zie artikel 7.2.3 en de toelichting daarop). Die procedurevoorschriften zijn in het huidige wetboek op meerdere plekken uitgeschreven, waaronder in artikel 6:6:11, zesde tot en met negende lid. Die herhaling is overbodig en om die reden achterwege gelaten. Het gaat hier om een spoedprocedure in afwachting van de behandeling van en de beslissing op de verlengingsvordering door de rechtbank. De rechter-commissaris is dus de eerste die de hierboven beschreven belangenafweging dient te maken. Valt die belangenafweging uit in het voordeel van de terbeschikkinggestelde, dan zal deze in vrijheid worden gesteld. De beslissing van de rechter-commissaris heeft wel een voorlopig karakter. Wordt de verlengingsvordering nadien toegewezen als gevolg van een andere belangenafweging van de rechtbank, dan vormt dat ook de titel tot hernieuwde vrijheidsbeneming van de terbeschikkinggestelde, ook als hoger beroep wordt ingesteld tegen de beslissing van de rechtbank.

Zesde lid

Van belang is nog te noemen dat bij een tijdig ingediende verlengingsvordering de terbeschikkingstelling van kracht blijft zolang niet onherroepelijk is beslist op de verlengingsvordering. De terbeschikkinggestelde wordt in de tussentijd dus niet in vrijheid gesteld. Ook als een vordering tot voorlopige voortzetting van de terbeschikkingstelling is ingediend bij de rechter-commissaris, wordt de aangehouden terbeschikkinggestelde niet in vrijheid gesteld totdat de rechter-commissaris op de vordering heeft beslist (artikel 7.2.3, derde lid). Als de rechtbank de verlengingsvordering toewijst nadat de terbeschikkingstelling door tijdsverloop zou zijn geëindigd, vangt de nieuwe termijn (met terugwerkende kracht) aan op de dag waarop de terbeschikkingstelling zou zijn geëindigd.